الماتىداعى مەملەكەتتىك ورتالىق مۋزەيدە ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعى جانە الماتىنىڭ 1000 جىلدىعىنا وراي مۋزەي قورىنداعى ىدىس-اياق كوللەكسياسىنان «سىرلى اياقتىڭ سىنى كەتپەس» اتتى كورمە اشىلدى، - دەپ حابارلايدى Qamshy.kz.
قازاق حالقى ەرتە زاماننان ىدىس-اياققا باي. ىدىس-اياقتار ءمانى جاعىنان تەك تۇتىنۋ بۇيىمى عانا ەمەس، ۇلتتىق دۇنيەتانىمدا الار ورنى ەرەكشە ەكەنى بەلگىلى. حالقىمىز كۇندەلىكتى تۇرمىستا پايدالانعان ىدىستار عۇرىپتىق قىزمەت تە اتقارعان. ماسەلەن، توقشىلىقتىڭ (قازانى توق، ۋايىمى جوق)، سىي-قۇرمەتتىڭ، (دامدەس، تاباقتاس بولۋ)، بەرەكە-بىرلىكتىڭ، تاتۋلىقتىڭ، (اياق-تاباعى بولىنبەگەن، ءبىر قازاننان اس ىشكەن)، ت.ب.
ىدىس-اياق تۇرلەرى تابيعي-كليماتتىق جاعدايعا، حالىقتىڭ تۇرمىسى مەن شارۋاشىلىعى تىكەلەي بايلانىستى. ءداستۇرلى ورتادا كوشپەلى تۇرمىس تالاپتارىنا ساي ىدىس-اياق تۇرلەرى، نەگىزىنەن، اعاش، تەرى ءتارىزدى سىنىپ-بۇلىنۋگە كوپ ۇشىراي بەرمەيتىن ماتەريالداردان جاسالعان. سونىمەن بىرگە مەتالدان، ساز بالشىقتان كۇيدىرىپ جاسالعان ىدىس-اياقتار دا ەرتەدەن قولدانىلىپ كەلە جاتىر. وسىنداي ىدىستار ورتالىق مۋزەي قورىندا ساقتاۋلى ەكەن.
كورمەگە ورتالىق مۋزەي قورىنداعى 100-گە جۋىق ىدىس-اياق قولدانىلۋ اياسىنا بايلانىستى توپتاستىرىلىپ قويىلعان. كورمەدەن اس-تاعام ازىرلەۋدە قولداناتىن قازاننىڭ تۇرلەرىن، ونىڭ قوسىمشا قۇرالدارى – كەپسەر، سۇزگى جانە سۋ قايناتاتىن مىس قۇمان، شاينەك، ساماۋرىندى، تاعامدى ساقتاۋ مەن تاسىمالداۋعا پايدالاناتىن سابا، مەس، كۇبى، قۇمىرا، شەلەك، تورسىقتاردى، پىسكەن استى تاراتىپ قۇيۋعا ارنالعان وجاۋ، ساپتىاياق، استاۋ، تاباق، توستاعان، كەرسەن سەكىلدى ىدىستاردى، سونداي-اق، دايىن استى ىشىپ-جەۋگە ارنالعان ساپال ( كەسە ءتۇرى)، كارلەن، قاسىق، پيالا، زەرەن، شىنىاياق ءتارىزدى ىدىس-اياقتاردى تاماشالاۋعا بولادى.
دانا قامشىبەك