اتام زاماننان مالعا جۇقپالى اۋرۋ تاراسا ول جاقسىلىقتىڭ نىشانى ەمەس. جۇقپالى اۋرۋمەن اۋىرعان مالدىڭ ەتىن جەۋگە دە، وزگە ماقساتتارعا پايدالانۋعا دا بولمايتىنى بەلگىلى. جۋىردا اتىراۋدا ءىرى قارا مالعا «نودۋليارلى دەرماتيت» دەگەن اۋرۋ تاراپ، وبلىستىڭ ەكى اۋدانىندا سيىرلاردىڭ قىرىلعانى بەلگىلى. سوڭعى دەرەكتەرگە سۇيەنسەك، وبلىستا مال دارىگەرلەرى 384 سيىردى ەمدەگەن، 1611ء-ى اۋرۋىنان ءالى جازىلماعان. 130 ءىرى قارا ولگەن.
«حابار» اگەنتتىگى تاراتقان اقپاراتقا سايكەس، ق ر اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى ۆەتەرينارلىق باقىلاۋ جانە قاداعالاۋ كوميتەتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى تۇرسىن كابدۋلدانوۆ اۋرۋ مالدى ەمدەۋگە بيۋدجەتتەن 1،9 ملن تەڭگە بولىنگەنىن مالىمدەگەن. ايماقتا ءبىر ايلىق كارانتين جاريالاندى. سويتە تۇرا نودۋليارنىي دەرماتيتپەن اۋىرعان مالدى ەمدەگەن سوڭ ەتىن جەۋگە بولادى دەۋ اسىعىستىق ەمەس پە؟ «نودۋليارلى دەرماتيت مالدىڭ تەك تەرىسىن زاقىمدايدى» دەگەن شەنەۋنىك اتالمىش اۋرۋ جۇققان مالدىڭ ونىمدىلىگى تومەندەپ، قىزۋى كوتەرىلىپ، ىشكى قۇرىلىسىنا دەيىن زاقىمدالاتىن، ال بۇنداي بەلگىلەر ونىڭ ەتىنىڭ ساپاسىنا نۇقسان كەلتىرەتىنىن ەسكەرمەي وتىر ما سوندا؟
نودۋليارلى دەرماتيت رەسەي فەدەراسياسىنىڭ سولتۇستىك كاۆكاز ايماعىنا دا تاراعان. رەسەيلىك عالىمدار بۇل اۋرۋ ادامعا اسا ءقاۋىپتى بولماسا دا وعان شالدىققان مالدىڭ ەتىن جەۋگە بولمايتىنىن ايتۋدا. ءتىپتى، اۋرۋ سيىردىڭ ءسۇتىن دە ىشۋگە بولمايدى. ويتكەنى، اۋرۋ مالدى ەمدەۋ كەزىندە ەگىلگەن حيميالىق پرەپاراتتاردىڭ قالدىقتارى ەتتىڭ قۇرامىنا جينالاتىن كورىنەدى. بۇل پرەپاراتتار ادام ازعاسىنا وتكەندە دەنساۋلىعىنا كەرى اسەر ەتەرى ءسوزسىز.
ال ق ر اۋىل شاۋاشىلىعى مينيسترلىگى وكىلىنىڭ نودۋليارنىي دەرماتيتتەن ەمدەلگەن مالدىڭ ەتىن جەۋگە بولادى دەگەن پىكىردى اشىقتان اشىق ايتۋى حالىق دەنساۋلىعىنا نەمقۇرايلى قاراۋ ەمەس پە؟
بۇگىندە رەسەيدىڭ كاۆكاز ايماعىندا ساتىلىمعا تۇسكەن سيىر ەتى قاتاڭ تەكسەرىلۋدە. ياعني اۋىرعان مالدىڭ ەتى تۇتىنۋشىنىڭ قولىنا وتپەۋى ءجىتى قاداعالانۋدا. رەسەيدە نودۋليارنىي دەرماتيتپەن اۋىرعان مال ەتىنىڭ ساتىلۋىنا جول بەرىلمەيدى. سولتۇستىك وسەتيا – الانيا رەسپۋبليكاسىندا العاش رەت 2015 جىلى قازان ايىندا تىركەلگەن نودۋليارنىي دەرماتيتتىڭ ءقاۋپى ءالى دە ساقتالۋىنا بايلانىستى رەسپۋبليكانىڭ مال دارىگەرلىك باسقارماسى وسىنداي قاداعالاۋ ورناتقان. بۇگىنگە دەيىن موزدوك اۋدانىندا 6 مىڭ باس ءىرى قارا مالعا ۆاكسيناسيا جاسالعان. سولتۇستىك وسەتيادا نودۋليارنىي دەرماتيت 500-دەن استام ءىرى قارا مالدى زاقىمداعان. سونداي-اق، milknews.ru مالىمەتىنە سۇيەنسەك، بۇل اۋرۋ بيىل رەسەيدىڭ ستاۆروپول، كراسنودار ايماقتارىندا، شەشەنستاندا تىركەلگەن.
نودۋليارلى دەرماتيتكە قارسى ۆاكسينا ءالى جاسالعان جوق. رەسەي مال دارىگەرلەرى سيىرلاردى ەمدەۋگە قويدىڭ شەشەك اۋرۋىنا ارنالعان ۆاكسينانى ەسەلەپ پايدالانۋدا. اۋرۋ تاراماس ءۇشىن داعىستاننىڭ مال شارۋاشىلىعى كاسىپورىندارىندا ءسۇت ءونىدىرىسى "جابىق رەجيمگە" كوشىرىلدى. ايماقتاعى ۆەتەرينارلىق-پوليسەيلىك بەكەتتەردە اكەلىنگەن مال مەن مال ونىمدەرىنە، ونىڭ ىشىندە مال تەرىسىنە قاتاڭ تۇردە تەكسەرۋ جۇرگىزىلۋدە.
نودۋليارنىي دەرماتيت - ۆيرۋستان تۋىندايتىن ينفەكسيالىق اۋرۋ، سيىر بۇل ناۋقاس شالدىقسا قىزۋى كوتەرىلىپ، تەرىسىنە جارا شىعادى، ءونىم بەرمەي، ارىقتايدى. ۆيرۋس مالدىڭ ىشكى قۇرىلىسىن دا زاقىمدايدى. ءبىزدىڭ ماماندار اۋىرعان سيىردىڭ ەتىن (اۋرۋدان ەمدەلدى دەگەننىڭ وزىندە) تۇتىنۋعا بولمايتىنىن ەسكەرتۋدىڭ ورنىنا حالىققا "جەڭدەر" دەپ ۇسىنعانى قىزىق-اق.
دانا قامشىبەك
