الماتى وبلىسىندا بۇتىندەي ءبىر اۋىل ءسىبىر جاراسى كومىلگەن جەردىڭ ءدال ىرگەسىندە وتىر. مۇنداعى 50 شاقتى شاڭىراققا كەزىندە جەرگىلىكتى بيلىك قۇجاتتارىن تۇگەل زاڭداستىرىپ بەرگەن ەكەن. ءبىراق ءقاۋىپتى كەسەلدىڭ كومىلگەنى تۋرالى ەشكىمگە ايتىلماپتى. جۇرت ابدەن ورنىعىپ العان كەزدە ول جەردىڭ اسا ءقاۋىپتى ەكەنى انىقتالعان. ەندى جەرگىلىكتى اكىمدىك تۇرعىندارعا بۇل ماڭايدان كوشۋ كەرەكتىگىن ايتىپ وتىر. ال اۋىلدىقتاردىڭ باسقا بارار جەر، باسار تاۋى جوق، - دەپ حابارلايدى Qamshy.kz كتك ارناسىنا سىلتەمە جاساپ.

بايدىبەك بي اۋىلى تۇرعىندارىنىڭ سوڭعى كۇندەرى تىنىشى قاشقان. ويتكەنى، «ءسىبىر جاراسى» كومىلگەن جەردىڭ كەسىرىنەن جەرگىلىكتى اكىمدىك ەندى ورنىعا باستاعان اۋىلدىقتارعا كوشۋ تۋرالى اڭگىمە قوزعاپتى. ءقاۋىپتى اۋماق ەكەنىن ەسكەرتەتىن مىنا تاقتا مەن قورشاۋ 2012 جىلى ورناتىلعان ەكەن. ءبىراق اكىمدىك وكىلدەرى ارادا ءتورت جىل وتكەندە بارىپ تۇرعىنداردى كوشىرۋ تۋرالى ويلانا قالىپتى.

نۇرگەلدى قوجا، بايدىبەك بي اۋىلىنىڭ تۇرعىنى:

-وكىمەت ءۇي سالۋعا بولادى دەپ، ءتيىستى قۇجاتتارىمەن جاساپ بەرگەن. ءبارىمىز ءۇيدى سالدىق. ەندى بيىل كەپ، مىنا جەردە «ءسىبىر جاراسى» دەگەن اۋرۋ بار، بۇل جەرگە وتىرۋعا بولمايدى، سەندەر كوشەسىڭدەر دەيدى.

ءبىراق سوڭعى تيىنىن ساناپ ءجۇرىپ ءۇي تۇرعىزعان كىسىلەردىڭ بۇل جەردەن كەتكىسى جوق. 

دۇيسەن شاكەن، بايدىبەك بي اۋىلىنىڭ تۇرعىنى:

-سونشا اقشامىزدى سارىپ قىپ، ىشپەي-جەمەي، بالا-شاعامىزدىڭ كيىمىن دە كيگىزبەي وسى ۇيلەردى ارەڭ سالىپ بولعانبىز. ەندى ءبىزدىڭ بارار جەرىمىز، باسار تاۋىمىز جوق. ەشقايدا بارمايمىز، وسى جەردە وتىرامىز.

ءقاۋىپتى اۋماق تۋرالى ەسكەرتۋ تاقتاسى بەكبولاتتىڭ ءۇيىنىڭ ءدال ىرگەسىندە تۇر. تاڭەرتەڭ ۇيقىدان ويانعان سايىن تەرەزەدەن جاسىل دالا ەمەس، قورقىنىشتى جازۋى بار مىنا تاقتا شىعا كەلەدى. سودان بەرى بالا-شاعاسىن دالادا ويناتۋدان قورقاتىن بولعان.

-جەرگىلىكتى اكىمدىكتىڭ اسا ءقاۋىپتى دەپ تانىعان اۋماعىن قازىرگى تاڭدا مىناداي قۇر قاڭىلتىر عانا قالقالاپ تۇر. اراگىدىك بولاتىن داۋىلدان ونىڭ كەيبىر جەرى ءتىپتى قيراپ جاتىر. دەگەنمەن، تۇرعىندار ءۇشىن ەڭ قورقىنىشتىسى بۇل قورشالعان اۋماق ەمەس. سونىڭ ىشىندە كوزگە تۇرپىدەي تيەتىن «ءسىبىر جاراسى» دەگەن جازۋ عانا.

مۇنداعى 53 جەر تەلىمى ادامدارعا 2007-2008 جىلدارى بەرىلىپتى. ءبىراق ول كەزدە اتى وشكىر اۋرۋ تۋرالى ەشكىم بىلمەگەن ەكەن. ال 4-5 جىلدان كەيىن مۇراعات اقتارىلىپ، ول جەردە ءسىبىر جاراسىمەن اۋىرعان مال كومىلگەنى انىقتالعان. الايدا اۋىل اكىمى ەشكىمدى كۇشتەپ كوشىرمەيمىز دەپ انت-سۋ ءىشىپ وتىر. 

ەرجان امىردەنوۆ، بايدىبەك بي اۋىلدىق ايماعىنىڭ اكىمى:

- دايىنداپ العاننان كەيىن سونداي ۇسىنىس جاسايمىز. ال كوشە مە، كوشپەي مە، سول جەردە تۇرا ما، ونى ءوزى بىلەدى، ءار ادامنىڭ. ەشكىمدى ول جەردەن كۇشتەپ كوشىرەيىن دەپ جاتقان جوقپىز.

ءتيىستى مەكەمەلەر دە اۋىز سۋ مەن توپىراق-شوبىنە دەيىن سىنامالار جۇرگىزىپ، قورشالعان اۋماقتىڭ ماڭايىنداعى ەلگە ەش زيانى جوق دەگەن قورىتىندى جاساپتى. تەك قاڭىلتىر قورشاۋ ءالسىز بولعاندىقتان، قىركۇيەكتىڭ سوڭىنا دەيىن جاڭادان مىقتى ماتەريالدارمەن قايتا قورشالاتىن بولىپتى.