جاس اتا-انالار ءۇشىن وتە ءتيىمدى «پامپەرس» دەپ اتالاتىن «بۇتكيىمنىڭ» شىققانىنا دا ءبىراز زامان بولدى. قازىرگى جاسى جيىرماعا كەلگەن جاستار، اسىرەسە قالا جاستارىنىڭ كوبى دۇنيە ەسىگىن اشقاننان كەيىن پامپەرس كيىپ اياعىنان تۇردى. قازىرگى تاڭدا عالىمدار پامپەرستىڭ زيىنا تۋرالى ءجيى ايتىپ ءجۇر. «بالا دەنساۋلىعىنا ەش زيانسىز» دەپ قانشا جارنامالاسا دا قىسقا مەرزىمدىك پايدالانۋعا ارنالعان پامپەرس اتاۋلىنىڭ قۇرامىندا حيميالىق قوسىلىستار بار ەكەنى بەلگىلى. ءسابيدىڭ دەنساۋلىعىنا وسى حيميالىق قوسىلىستار بىلدىرتپەي زيان تيگىزەدى ەكەن. سونداي-اق پامپەرستىڭ ىشكى تەمپەراتۋراسى بالانىڭ اعزاسىنا كەرى اسەرىن تيگىزبەي قويمايدى. كەيبىر سابيلەرگە اللەرگيا تۋدىرىپ، ءجۇرىسىنىڭ بۇزىلۋىنا اكەلەدى دەيتىندەر بار.
جاقىندا نەمىس بالالار دارىگەرلەرى پامپەرستىڭ اسىرەسە ۇل بالالارعا وتە زياندى ەكەنىن ايتىپ دابىل قاقتى. پامپەرس كيىپ، «ەر جەتكەن» ەركەك بالانىڭ سپەرما ءتۇزىلىسى ناشارلاپ، وتباسىن قۇرعاندا بالا ءسۇيۋ مۇمكىندىگىنەن ايىرىلۋى ابدەن مۇمكىن ەكەن. پامپەرستى بۇتىنان تاستامايتىن ۇلداردىڭ جىنىستىق مۇشەسىنىڭ قۇرىلىسى بۇزىلىپ، تولىققاندى سپەرما ءتۇزىلىسى شەكتەلەدى ەكەن.
عالىمدار بۇگىنگى تاڭدا بەلسىز ەركەكتەردىڭ، ونىڭ ىشىندە جاس جىگىتتەردىڭ بالا تۋدىرا الماۋ جاعدايىنىڭ كوپ بولۋى ءسابي كەزىندە پامپەرس كيگەندىك دەگەن پىكىردە. قازىرگى تاڭدا عالىمدار پامپەرستىڭ ەر بالالارعا تيگىزەتىن زيانىن عىلىمي تۇرعىدان زەرتتەپ جاتىر. پامپەرستىڭ ۇل بالانىڭ دەنساۋلىعىنا زياندى ەكەنىن جانە «بۇتكيىمنىڭ» بۇل تۇرىنەن گورى جورگەكتى پايدالانۋ قاجەتتىگىن دارىگەرلەر دە ايتىپ ءجۇر.
الايدا جاس اتا-انا جانتالاس تىرشىلىكتە جورگەك جۋىپ وتىراتىن ۋاقىتتى قايدان تاپسىن؟ دەگەنمەن، نارەستەسىنە پامپەرس ەمەس، تابيعي كەزدەمەدەن جاسالعان جورگەكتى پايدالاناتىن وتباسىلار ءالى دە بار. ال ءسىز بالاڭىزعا پامپەرستى پايدالانسىز با؟
دانا قامشىبەك
