ءپۋتيندى سىنعا الۋ ءۇشىن پۋتينەن رۇقسات سۇرالمايدى...

/uploads/thumbnail/20170708152102196_small.jpg

اپتا الدىن ەلدى ءدۇر ەتكىزگەن وقيعا بىلاي باستالعان ەدى: جۇمىر جەر بەتىندە اتى قالعان،  كۇللى جاھانعا ەسىمى ءماشھۇر بولعان كىسىلەر جايلى اقپارات بەرەتىن، ايىنا ءبىر رەت  شىعاتىن «جۇلدىزدار وتباسى اڭىز ادام» جۋرنالىنىڭ وسى ايداعى سانى كۇللى ادامزات بالاسىنا ورتاق قايعى اكەلگەن، فاشيزيم باسشىسى - ادولف گيتلەرگە ارنالدى.

 مۇندا نە تۇر؟ كىم گيتلەر جايلى جازباي جاتىر؟

ءيا، وسىنداي ويدا ەدىك، ءبىراق اياق استىنان ءساۋىردىڭ 18ء-ى كۇنى الەۋمەت جەلىنىڭ شۋ ەتە قالۋىنان سوڭ ويلانىپ قالدىق. سانسىز پىكىرلەر تۋىنداۋىنا سەبەپكەر بولعان - جۋرنالدىڭ گيتلەرگە ارنالۋى. بۇگىندە «ءتىرى گيتلەرلەر» قاپتاعان زاماندا، جانى جاھاننامعا كەتكەن ول بايعۇستى ناسيحاتتاۋ كىمگە كەرەك بولدى؟ ءجا، جارىسا گيتلەردى «ناسيحاتتادى» دەگەندەي، راسىندا جۋرنالدا گيتلەردى ناسيحاتتادى ما؟

جۋرنال جارىققا شىقپاي تۇرىپ-اق وسى باسىلىم رەداكتورى جارىلقاپ قالىباي Facebook جەلىسىندە باسىلىمنىڭ كەلەسى سانىندا ادولف گيتلەر تۋرالى جازىلاتىنى، ءبىراق، ول دەگەنى گيتلەردى ناسيحاتتاۋ ەمەس، ادامزات بالاسىنا وراسان قايعى-قاسىرەت الىپ كەلگەن جاۋىز ديكتاتور جايلى تاريحي شىندىقتى جازۋ ەكەندىگى اشىق ايتىلعان ەدى.

دەگەنمەن، مۇقاباداعى ادولف گيتلەردىڭ «اڭىز ادام» دەگەن اتاۋدىڭ استىندا بەينەسى بەينەلەنگەنىن جانە ىشكى بەتتەگى ماقالالاردىڭ ءبىرىنىڭ اتاۋى «گيتلەر فاشيس ەمەس، ۇلى تۇلعا» دەپ اتالۋى ونىڭ اشىق ناسيحاتتالۋى دەگەن پىكىرگە كوپشىلىك داۋرىعىپ كەتتى. ءبىراق، زەر سالا قاراساڭىز، مۇقابادا گيتلەر بەينەسى جانىنا «ادامزات قاسىرەتى» دەپ ايدان انىق ەتىپ جازىپ قويىلعان... كورمەس تۇيەنىدە كورمەس، دەمەكشى، اقيقاتتى ەمەس، قازاق جۋرنالىن جابۋ نيەتىندەگى ارانداتۋشىلاردىڭ ازىرگە كورگەنى سول «اڭىز ادام» جازۋى بولىپ تۇر...

بيلىك تاراپى: «اڭىز ادامنىڭ" مازمۇنىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋسياسى مەن زاڭناماسىن بۇزۋشىلىق، اتاپ ايتقاندا الەۋمەتتىك، ۇلتتىق، رۋلىق، ناسىلدىك نەمەسە ءدىني ارازدىقتى قوزدىرۋ (ق ر قىلمىستىق كودەكسىنىڭ 164-بابى) بەلگىلەرى بار. اتالعان فاكتى بويىنشا، اگەنتتىك ءتيىستى شارالار قابىلداۋدا» دەپ ب ا ق ارقىلى تاراتىپتا ۇلگەرىپتى. ايتار ءۋاجى: ماقالا اۆتورلارىنىڭ ءبىرى ناعاشىباي ەسمىرزا «گيتلەر فاشيست ەمەس» دەگەن تاقىرىپپەن جاريالاعان ماقالاسى گيتلەردى جانە فاشيستىك يدەولوگيالاردى اقتاپ الۋعا  ارنالعان.

   «اڭىز ادام» جۋرنالىن ايىپتاۋشىلارمەن سىنعا الۋشىلار پىكىرى قازاق جانە ورىس الەۋمەتتىك جەلىسى بەتىن قاپتاپ كەتكەن. رەسەيلىك regnum.ru سايتى «اڭىز ادام» جۋرنالى «بۇل ماتەريالدى ادولف گيتلەردىڭ 125 جىلدىعىنا ارناعان، فاشيستىك يدەولوگيانى اقتاپ الۋدى كوزدەگەن جانە رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير ءپۋتيندى گيتلەرمەن سالىستىرعان» دەگەن پىكىردى ءبىلدىرىپ ءوتتى. ءيا، ءپۋتيندى گيتلەرمەن سالىستىرعان ەكەن، جيرينوۆسكيي-ليمونوۆتاردىڭ ارەكەتىنە جاۋاپ بەرمەگەن ورىس الدىندا، ءبىزدىڭ جۋرنال نە ءۇشىن ايىپتى ەكەن؟ وسى ورايدا، بەكبولات تىلەۋحاننىڭ ءسوزى ويعا تۇسەدى: «جيرينوۆسكيي-ليمونوۆتاردىڭ ارانداتۋىنا ءوزiمiزدiڭ ازاماتتاردىڭ "ءتۇسiپ" قالۋى كەزدەيسوقتىق پا، الدە ارنايى جوبا ما؟ ارزان پوپۋليزم اسا كاۋiپتi!»

Facebook الەۋمەتتىك جەلىسىندە «اڭىز ادام» جۋرنالىنداعى گيتلەر تۋرالى جاريالانعان ماتەريالدارعا قاراما-قايشى، ءتۇرلى پىكىرلەر ايتىلۋدا. ءبىرى ەلىمىزدە گيتلەردى اشىقتان- اشىق ناسيحاتتاۋشىلار جازاعا تارتىلۋى كەرەك دەگەن ويعا كەلسە، ەكىنشىسى، گيتلەر ناسيحاتتالىپ جاتقان جوق، سوندىقتان دا ونىڭ كىم ەكەندىگىن اشىعىراق وقىپ بىلگەن دۇرىس دەگەن پىكىردى بىلدىرەدى.

ەڭ سوراقىسى، «اڭىز ادامنىڭ"  2011 جىلعى قىركۇيەك ايىنداعى سانى «قىزىل تەررور» اتالعان وتكەن عاسىرداعى ساياسي قۋعىن-سۇرگىننىڭ باس ۇيىمداستىرۋشىسىنىڭ  يوسيف ستالينگە ارناعاندا  ءبىزدىڭ وسى بيلىك ءلام-ميم دەپ جاق اشپاعان ەدى.

«داۋدىڭ باسى دايرابايدىڭ كوك سيىرى» دەمەكشى ورىستاردىڭ اتاجاۋى گيتلەر تۋرالى جۋرنال قازاق ەلىنەن جەڭىس كۇنى قارساڭىندا شىعۋىدا ولاردىڭ شامىنا تيگەيدەي، ايتپەسە، الەمدە گيتلەر سۋرەتى باسىلعان جۋرنال شىقپادى دەيسىز بە؟ مۇندا ءبىر ارانداتۋشىلىق قوي، ءورىستىلدى باسىلىمداردىڭ بەيبىت كۇندە «تىناق استىنان كىر ىزدەۋى» سەكىلدى!

«پۋتلەر – تاماشا تەڭەۋ»

باسىلىم باسشىسى جارىلقاپ قالىباي Facebook تەگى پاراقشاسى ارقىلى: كەلەسى جۋرنال سانى گيتلەرگە ارنالاتىندىعىن، كىمدە قانداي ۇسىنىس بار ەكەندىگى سۇرالعاندا، پىكىر قالدىرعان وقىرمانداردىڭ كەيبىرىنەن «پۋتينمەن سالىستىرىپ جازساڭىزدار» دەگەن ۇسىنىس تۇسكەن، جاۋاپ رەتىندە جارىلقاپ قالىباي: «گيتلەردى پۋتينمەن سالىستىرۋ ماكساتى ءۇشىن عانا جازاتىنىن» حابارلاعان. جارىلقاپ قالىبايدىڭ بۇل پىكىردى ادولف گيتلەر تۋرالى «اڭىز ادام» جۋرنالىنىڭ بيىل ءساۋىر ايىنداعى 8-نومىرىندە دە قايتالانعان. «ءبىز نە ءۇشىن ادولف گيتلەردى جازىپ وتىرمىز؟» دەيتىن العاشقى بەتتەگى تۇسىندىرمە ماقالاسىندا ول ەكى سەبەپتى كورسەتەدى: «ءبىرىنشى، مەملەكەت باسىنا ادولف گيتلەر سياقتى ادام كەزدەيسوق كەلىپ قالعان جاعدايدا، وعان ەرگەن بۇكىل حالىقتىڭ ورعا جىعىلاتىنىن كورسەتۋ ءۇشىن، ەكىنشى، ۇلتشىلدىق-شوۆينيستىك يدەيانى قايتا جالاۋلاتىپ كەلە جاتقان رەسەي يمپەرياسىنىڭ قازىرگى بيلىگىنىڭ اسا ءقاۋىپتى ساياساتىنان قورعانۋ ماقساتىندا جازىپ وتىرمىز!»

جارىلقاپ «رەسەي يمپەرياسىنىڭ اسا ءقاۋىپتى ساياساتى» دەپ كرەملدىڭ ۋكراينا مەن قىرىمداعى اسكەري ارەكەتى مەن ەۋرازيالىق ينتەگراسيالىق وداقتاردى جەدەلدەتۋ نيەتىن مەڭزەيدى. اقيقاتى دا سول، پۋتلەر قارۋسىز-اق ۋكراينانىڭ ءبىر بولىگىن «باسىپ» العان جوق پا؟ ءپۋتيندى سىنعا الۋ ءۇشىن پۋتينەن رۇقسات سۇرالمايدى... .

«مايدان»، «اڭىز ادام»... .

كەشە الماتىداعى 28 ء-شى  پانفيلوۆشىلار ساياباعىندا اۋعان سوعىسى ارداگەرلەرى ۇيىمىنىڭ بىرنەشە  وكىلى ادولف گيتلەر تۋرالى ماتەريالدار باسقان “اڭىز ادام” جۋرنالىنا قاتىستى نارازىلىق اكسياسىن وتكىزدى.

ۇيىمداستىرۋشىلار جۋرنالدىڭ گيتلەرگە ءنومىر ارناۋىن ايىپتاپ، “ءفاشيزمنىڭ قايتا تىرىلۋىنە جول جوق!” دەگەن ۇران ۇستاپ شىققان. بەلسەندىلەر جۋرنالدىڭ گيتلەرگە ارنالعان ءنومىرىن ورتەپ جىبەردى. اكسيا ءوتىپ جاتقان كەزدە جۋرنالدا ءفاشيزمدى قولدايتىن ەمەۋرىن جوعىن ايتپاق بولعان ءبىر ادامدى “فاشيزمگە قارسى” بەلسەندىلەر سويلەتپەۋگە تىرىسقان. الگى ادامدى “كىم ەكەنىن انىقتاۋ ءۇشىن” پوليسيا وكىلدەرى ۇستاپ اكەتكەن... .اللانىڭ ءوزى ساقتاسىن، وزدەرى تۇتاندىرعان شوق وتقا اينالعان ۋكرايندارعا ۇقساعانداي بولدى. بىزدە دە سول الاڭدا قازاق جۋرنالى بىقسىپ جاندى، ارتىندا بىرەۋ كۇلىپ تۇرعانداي... .

جۋرناليست بوتاكوز ءجۇسىپ: "اڭىز ادام"تاريحتا قالادى عوي دەپ جۇرسەم، اياق استىنان تابان استىندا قالدى اۋ! "اتىڭ شىقپاسا جەر ورتە"دەپ جۇرگەندە جۋرنال ورتەندى..." ءسوز-اق قوي. ەل بولىپ، حالىق بولىپ ورىستىڭ سويىلىن سوققانشا، اقيقاتتى كورە بىلەيىك. كەلەشەكتەن وت بولىپ جاناتىن جۋرنالداردى ەمەس، ىشىندەگى ماقالالارى «ءورت» بولىپ جاناتىن جۋرنالداردى كورەيىك. جۋرنال بىزدىكى، ابىرويى دا قازاقتىكى، ارانداتۋشىلار سوڭىنا ەرمەيىك، ەلىمىز ءۇشىن الاڭداۋشىلار بولايىق!!!

قوجاكەلدي الدانوۆ، تاۋەلسىز ءتىلشى

قاتىستى ماقالالار