سەيسەنبىدە وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا قارالعان ماڭىزدى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى – كوشى-قون تۋرالى بولاتىن. وسى جونىندە بايانداعان ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى تامارا دۇيسەنوۆا جۇرتشىلىققا جاعىمدى جاڭالىقتى جەتكىزدى. مينيستر ەلىمىزدە ورالماندار ءۇشىن ازاماتتىق الۋ مەرزىمى قىسقارتىلاتىنىن ايتتى.

كوپشىلىكتىڭ ەسىندە بولار، وسىعان دەيىن ەتنيكالىق قازاقتارعا ازاماتتىق ءتورت جىلدان كەيىن بەرىلەتىنى ايتىلىپ كەلگەن ەدى. ەندى ازامات­تىق الۋ مەرزىمى 1 جىلعا دەيىن قىسقارتىلادى. تاعى ءبىر اتاپ وتەرلىگى، سىرتتان كەلگەن قان­داستارىمىز قونىستاناتىن ءوڭىردى وزدەرى تاڭدايدى. قاي ايماققا بارسا دا ورالمان مارتەبەسى تا­عايىندالادى. بۇعان دەيىن ەت­نيكالىق باۋىرلارىمىز ورالمان مارتەبەسىن الۋ ءۇشىن 7 جىل كۇتۋى ءتيىس بولاتىن. ورالماندار ءۇشىن تولەۋ قابىلەتتىلىگىن دالەلدەۋ بويىنشا مىندەتتەمە بولعان. سوڭعى جاڭالىق – «تولەۋ قابىلەتتىلىگى» جونىندە ەش دالەلدەمە تالاپ ەتىلمەيدى. ءمينيستردىڭ ورالماندارعا قاتىستى تاعى ءبىر ايتقانى – ولار ەڭبەك رەسۋرستارى تاپشى وڭىرلەرگە كەلگەن جاعدايدا الەۋمەتتىك پاكەتتەر قاراستىرىلادى. وعان الدىمەن جولعا، جۇك الۋعا بايلانىستى جاردەماقى ەنگىزىلەدى. جالعا بەرۋ رەتىندە بەس جىلعا قىزمەتتىك تۇرعىن ءۇي ۇسىنىلادى، بەس جىلدان كەيىن جەكەشەلەندىرە الادى. الگىندە سىرتتان كەلەتىن قانداستارىمىز تۋعان ەلگە تابان تىرەگەندە شاڭىراق كوتەرەتىن جەرلەرىن وزدەرى تاڭدايتىندىعى جونىندە ايتىلدى. بۇل، ارينە، دۇرىس. وقىرماننىڭ ەسىندە بولار، ۇكىمەتىمىز وسى ءساۋىر ايىنىڭ باسىندا ورالمانداردى اقمولا، اتىراۋ، باتىس قازاقستان، قوستاناي، پاۆلودار، سولتۇستىك قازاقستان جانە شىعىس قازاقستان وبلىستارىنا ورنالاستىرۋ جونىندە «ورالمانداردى جايعاستىرۋ وڭىرلەرىن ايقىنداۋ تۋرالى» قاۋلى قابىلدادى. مەملەكەتتىڭ بۇل شەشىمىن دە تۇسىنۋگە بولادى. اتالعان ايماقتاردا، اسىرەسە سولتۇستىك وڭىرلەردە حالقىمىز سيرەكتەۋ ورنالاسقان. 2050 جىلعا قاراي بۇل وڭىرلەردەگى تۇرعىندار سانى 900 مىڭعا دەيىن كەميتىندىگى دە ايتىلىپ ءجۇر، ەسەسىنە وڭتۇستىك وڭىرلەردە حالىق سانى 5،2 ميلليونعا ارتاتىن كورىنەدى. ولاي بولسا سولتۇستىكتىڭ جاعدايىن ەسكەرگەن ءجون. ءبارىمىز وڭتۇستىككە ۇمتىلعاننان ۇتارىمىز شامالى. تەرىسكەيدى اشىق قالدىرۋعا بولمايدى. بۇل دا الداعى ۋاقىتتا ەلگە قاراي ات باسىن بۇراتىن قانداستارىمىزدىڭ قاپەرىندە بولعانى ابزال. قازاقتىڭ جەرىنىڭ ناشارى جوق. ءبارى دە اسىل. سولتۇستىگىمىزدىڭ تابيعاتى، ءتىپتى عاجاپ. ادامعا دا، مالعا دا قۇت. جۇمىس ورىندارىنان دا كەندە ەمەس. بۇل توپىراقتا باسقا ارداقتىلارىمىزدى تىزبەگەندە ماعجان، سابەڭ (مۇقانوۆ)، عابەڭ (مۇسىرەپوۆ) سەكىلدى ۇلت ماقتانىشتارى ومىرگە كەلگەنىن ايتا كەتەيىك. جەرىمىزدىڭ كەڭدىگىنە قىزىعىپ ەمەس، قىزعانا قارايتىندار كوپ. كەشە دە سولاي ەدى، بۇگىن دە سولاي. سول سەبەپتى دە اتا-بابامىز ۇرپاعىنا قالدىرىپ كەتكەن ەڭ اسىل مۇرامىزدى كوزدىڭ قاراشىعىنداي قورعاپ، ءبىر پۇشپاعىن دا جەتىمسىرەتپەي، اشىق-تەسىك قالدىرماي باۋىرى­مىزعا الىپ جاتقانىمىز دۇرىس. حالىق سانىن كوبەيتۋدىڭ ءبىر جولى – شەت جۇرتتاعى قازاقتاردى بەرى تارتۋ. بۇل جولدا ورالماندار ءۇشىن ەش كەدەرگى، قيىندىق بولماۋى ءتيىس. ايقارا اشىلعان قۇشاقتى عانا ولار كورەتىن بولسىن.

نۇرپەرزەنت دومباي

"انا ءتىلى"