جىل سايىن ادامدار ءار ءتۇرلى سەبەپتەرگە بايلانىستى جوعالىپ جاتادى. ونداي وقيعالارعا تۋىستارىمەن ارازداسۋ، ماۋسىمدىق جۇمىسقا كەتۋ، قۇمار ويىندارى، دەنساۋلىق جاعدايى، قىلمىس بەلگىلەرى بار جاعدايلار سەبەپ بولىپ جاتادى، - دەپ حابارلايدى Qamshy.kz.  

ستاتيستيكا بويىنشا قازاقستاندا 2014 جىلى - 5 600 ادام، ال 2015 جىلى 3000 ادام جوعالعان.

2016 جىلدىڭ 6 ايىندا ەلىمىز بويىنشا سوتقا دەيىنگى تەرگەپ تەكسەرۋدى تىركەۋ تىزىلىمىنە 1806 ادامنىڭ حابار-وشارسىز كەتكەنى تۋرالى 1776 حابارلاما تىركەلگەن، ونىڭ 747ء-سى ەرلەر بولسا، 1059-ى - ايەلدەر، ونىڭ 160-ى كامەلەت جاسقا تولماعاندارعا قاتىستى ماتەريالدار دەسەك، ونىڭ  102ء-سى قىز بالا، 58ء-ى ۇل بالاعا قاتىستى بولىپ وتىر.

ەلىمىزدەگى سوڭى  قىلمىستى ولىممەن اياقتالعان شۋلى ادام جوعالۋ وقيعالارى:

 ەراسىل اۋباكىروۆ، 1992 جىلى تۋعان.

استانا قالاسىنداعى مەديسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتى. ءىز-تۇسسىز جوعالعان استانالىق ستۋدەنت ازاپتاپ ولتىرىلگەن. 23 جاستاعى ەراسىل اۋباكىروۆتى ءبىر اپتا بويى ىزدەگەن پوليسەيلەر ونىڭ مۇردەسىن كومىلگەن جەرىنەن تاپتى. مەديسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ 6-شى كۋرس ستۋدەنتىن قاسكويلەر ولتىرمەس بۇرىن ابدەن قيناعان ەكەن. كەيىن مارقۇمنىڭ دەنەسىنەن قۇتىلۋ ءۇشىن اياق-قولىن بايلاپ، كومىپ تاستاعان.

سافار شاكەيەۆ، 1991-جىلى تۋعان.

سافار شاكەيەۆتىڭ ءولى دەنەسى الماتىنىڭ ەسەنتاي وزەنىنىڭ بويىنان تابىلعان. سافاردىڭ قازاسىن اكەسى كەزدەيسوقتىق دەپ مالىمدەدى. ونى ىزدەۋگە تىكۇشاق جانە 200-گە جۋىق ەرىكتى ادام جۇمىلدىرىلعان.

19 ماۋسىم كۇنى تۇنگى كلۋبقا بارىپ، سودان قايتا ۇيىنە ورالماعان 33 جاستاعى بالدىرعان سىبانبايەۆانىڭ دا  ءولى دەنەسى تابىلعان.

ونىڭ دەنەسىندە زورلىقتىڭ بەلگىلەرى بولعان. تەكسەرۋ بارىسىندا مارقۇمنىڭ تۋىستارى ونى تانىعان.

الماتى قالاسى تۇرعىنى،  نۇرشات روزييەۆتىڭ دەنەسى وزەننەن تابىلعانى حابارلانعان بولاتىن. سوتالدى تەرگەۋ بارىسىندا 25 جاستاعى الماتى تۇرعىنى بانكيرمەن جانجالداسىپ قالعاننان كەيىن وسىنداي قىلمىسقا بارعانى انىقتالدى. ول قىلمىس ءىزىن جاسىرۋ ءۇشىن روزييەۆتىڭ ءۇيىن ورتەپ، ءمايىتىن وزەنگە لاقتىرىپ جىبەرگەن. 28 جاستاعى بانك قىزمەتكەرىن سوڭعى رەت دوستارى 3 قىركۇيەكتە كورىپ، وعان ىزدەۋ سالعان بولاتىن.

دولدان ۇلى جارقىنبەك (1979 ج.ت)، زارلىحان ۇلى مۇقيات (1973ج.ت)، ءالىمحان قادىلبەك (1973ج.ت)

الماتى وبلىسى جامبىل اۋدانىنىڭ ورتالىعى ۇزىناعاش ەلدى مەكەنىنە مال ساتۋعا كەلىپ جوعالعان ءۇش ازاماتتىڭ دەنەلەرى تابىلعان. قىلمىسكەرلەر ازاماتتاردى ۇزىناعاشتان 200 شاقىرىمداي جەرگە اپارىپ، قۇمعا كومىپ كەتكەن.

ستاتيستيكا 

بيىل وتكەن جىلدارى ىزدەۋ جاريالانعان ادامداردى قوسا ەسەپتەگەندە، 1642 حابار-وشارسىز كەتكەن ادام انىقتالعان (ەرلەر -998، ايەلدەر -644). 

حابار-وشارسىز كەتكەندەرگە قاتىستى جاريالانعان ىزدەۋدى توقتاتۋعا كوپ جاعدايلاردا، ياعني 1 418 جاعدايدا، ولاردىڭ جۇرگەن ورىندارى انىقتالۋى نەگىز بولعان، ءمايىتتىڭ جەكە باسىنىڭ انىقتالۋى – 157، ولاردىڭ 16-سىنىڭ كۇش قولدانىپ ءولتىرۋ بەلگىلەرى بولعان مايىتتەر، 27ء-سى سوتپەن قايتىس بولعان دەپ تانىلعاندار جانە 40-ى  مەرزىمى وتۋىنە (10 جىل) بايلانىستى ەسەپتەن الىنعاندار.

2016 جىلدىڭ شىلدە ايىنىڭ باسىنا 2 661 ادامعا حابار-وشارسىز كەتكەن ىزدەۋدە بولسا، ونىڭ 181ء-ى كامەلەت جاسقا تولماعاندار ەدى.

ولاردىڭ قاتارىندا كوبىسى 2 031ء-ى نەمەسە 76% ەرلەر جانە 630-ى نەمەسە 24% ايەلدەر.

ولاردىڭ ازاماتتىقتارىن سارالاساق: 2575ء-ى قازاقستان ازاماتتارى،61ء-ى - تمد ازاماتتارى، 16-سى الىس جاتقان شەت ەلدىكتەر جانە 9-ىنىڭ ازاماتتىعى جوق ادامدار.

جاس ەرەكشەلىكتەرىنە قاراساق: حابار-وشارسىز كەتكەن ادامداردىڭ 407ء-سى 18-دەن 25-كە دەيىنگى جاستار، 653ء-ى - 26 مەن 35، 561ء-ى - 36 مەن 45، 481ء-ى - 46 مەن 55، 221ء-ى - 56 مەن 65، 157ء-ى  - 66 مەن 89 جاستاعىلار.

وسى مالىمەتتەر نەگىزىندە حابار-وشارسىز كەتكەن ادامنىڭ ورتا ستاتيستيكالىق بەينەسى مىنانداي بولىپ شىعادى.

باسىم جاعدايلاردا ول 30 بەن 45 جاس ارالىعىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتى، ورتا جاستاعى ەر ادام. دەرەكقور مالىمەتتەرىنە سايكەس، جوعالۋدىڭ باستى سەبەبى ۇيدەن كەتىپ قالۋ بولىپ تابىلادى. بۇل وتباسىلىق ۇرىس-كەرىس، الكوگول ىشىمدىكتەرىن ءىشۋ، ءتۇرلى تابىس تابۋ جولدارىمەن قاتار، قىلمىس بەلگىلەرى بار جاعدايلاردا جوعالۋ بولۋى مۇمكىن.