ەڭ الدىمەن «سۆياتوي گەورگيي»  دەگەن كىم ەدى دەگەنگە كەلەر بولساق، ول  يمپەراتور ديوكلەتياننىڭ ۋاقىتىندا ريم يمپەرياسىندا ءومىر سۇرگەن، حريستياننىڭ ءدىن وكىلى دەگەن اقپارات بار. ءبىراق ونىڭ ومىردە ناقتى بولعانى، نەمەسە بولماعانى تۋرالى عالىمدار ءالى كۇنگە ءارتۇرلى  بولجامدار ايتادى. جالپى، گەورگيي تۋرالى گرەك، لاتىن جازبالارىندا اڭىز رەتىندە  ۇشىراسادى.

گەورگييدىڭ  رۋس نەمەسە ورىس ۇلتىنىڭ تابىنۋ نىسانىنا اينالۋىنا نەگىزگى سەبەبى، ونىڭ حريستيان ءدىنىنىڭ بەلگىلى وكىلى نەمەسە سول ءدىندى تاراتۋشى تۇلعا بولعاندىعىنان دەپ قاراستىرعان ءجون. الايدا گەورگييدىڭ شىققان تەگىنىڭ ورىس ۇلتىنا ەشقانداي قاتىسى جوق دەپ ويلايمىن. سەبەبى، تاريحي جازبالاردىڭ بىرىندە ونىڭ تۋعان جەرى كاپپادوكيا، قازىرگى تۇركيا جەرى دەپ كورسەتىلسە، ەكىنشى ءبىر جازبادا قازىرگى يزرايل جەرىندەگى لود قالاسىندا تۋىلعان دەگەن دەرەك بار. لود قالاسى ءبىر كەزدەردە گەورگيوپول دەپ تە اتالعانى بەلگىلى.

ال ەندى «گەورگيي تۋى» قايدان پايدا بولدى  دەگەنگە كەلسەك،  1812 جىلى ورىستار مەن فرانسۋزدار سوعىسى كەزىندە رەسەي  يمپەراتورى الەكساندر ءى جەڭىسكە جەتكەن گۆارديالىق ەكيپاجدى «گەورگيي تۋىمەن» ماراپاتتادى دەگەن دەرەك بار. سول كەزدە  «گەورگيي تۋىن» ۇستاعان موتروستار  «گەورگيي باۋىن» دا تاققان دەيدى تاريحشىلار.

ال وعان دەيىن رەسەي پاتشايىمى ەليزاۆەتا ءىى 1769 جىلى 7 جەلتوقساندا ءتورت دارەجەلى گەورگيي وردەنىن، ال   1913 جىلدىڭ 10 تامىزىندا قايسارلىقپەن كوزگە تۇسكەندەر ءۇشىن گەورگيي مەدالىن تاعايىنداعان بولاتىن.

ول وردەندى كاۆكاز، تۇرىك، ورتا ازيا حالىقتارىن جويىپ، تۇتقىنداعانى ءۇشىن كەۋدەسىنە تاققاندار اراسىندا رەسەي يمپەرياسىنىڭ گەنەرال-لەيتەنانتى گ. ا. ۆەرجبيسكيي، ۆ. و. كاپپەل، گەنەرال-مايور س. ن. ۆويسەحوۆسكيي،  ادميرال ا. ۆ. كولچاك، ن. ن. يۋدەنيچ،  ا. ي. دەنيكيندەر بولعان.

ال كەيىن «گەورگيي باۋلارى» ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس كەزىندە ورىس ارمياسىنىڭ، حالقىنىڭ رۋحىن، ۇلتتىق ءپاتريوتيزمىن وياتۋ ءۇشىن كەڭىنەن پايدالانىلعان بولاتىن. جالپى سوعىس تاريحىندا مۇنداي ۇلتتىق بەلگىلەر ءجيى پايدالانىلعان، ماسەلەن جاپون اسكەرلەرىنىڭ ۇلتتىق قارۋى رەتىندە سامۋراي قىلىشتارىن پايدالانعان.

قازىرگى كەزدە رەسەي فەدەراسياسى «گەورگيي تۋى» مەن «گەورگيي باۋىن»، رەسەي حالقىنىڭ ۇلتتىق رۋحىن كوتەرۋشى، اسكەري-يدەولوگيالىق قۇرالى رەتىندە پايدالانىپ وتىر دەۋگە بولادى.

ەكىنشى جاعىنان «گەورگيي تۋىن»، «گەورگيي باۋىن» حريستيان ءدىنىن ناسيحاتتاۋدىڭ قۇرالى رەتىندە دە قاراستىرعان دۇرىس بولار.

سوندىقتان، ونى تاۋەلسىز قازاقستاندا مەرەكەلىك نەمەسە جەڭىستىڭ بەلگىسى ەتىپ كورسەتۋ ءبىر جاعىنان تاريحتان حابارسىزدىق بولسا، ەكىنشى جاعىنان قازاقتىڭ ۇلتتىق مۇددەسى مەن يدەولوگياسىنا قايشى ارەكەت ەكەنىن دە اتاپ وتكىم كەلەدى.

قازاقستاندا ءالى كۇنگە دەيىن «گەورگيي باۋىن» ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستا جەڭىسكە جەتۋدىڭ بەلگىسى رەتىندە قاراستىراتىن ارداگەرلەر  بارشىلىق. الايدا، ولار ول باۋدىڭ شىعۋ تاريحى مەن ءتۇپ توركىنىن زەرتتەپ نەمەسە ءمان بەرىپ جاتپايدى.

شىندىعىنا كەلسەك، ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستا سان مىڭداعان قازاقستاندىقتاردىڭ كوز جۇمىپ، مىڭداعان ازاماتتاردىڭ مۇگەدەك بولىپ قالۋى بۇل ءبىز ءۇشىن ۇلكەن قاسىرەت.

تاعى ءبىر ايتا كەتەتىن ماسەلە،  ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس تۋرالى قازاقستاندىق تاريحشىلار مەن ازاماتتاردىڭ وسى ۋاقىتقا دەيىن قالىپتاسىپ قالعان كوزقاراسىن مۇلدە وزگەرتۋ كەرەك دەپ ويلايمىن. ول الاپات سوعىسقا، ونىڭ تاريحىنا ءالى كۇنگە دەيىن رەسەيلىك كوزقاراسپەن قاراپ كەلە جاتقانىمىز اقيقات. ال ءبىز ءوزىمىزدى ماڭگىلىك ەلگە اينالدىرعىمىز كەلسە، مۇنداي كەلەڭسىزدىكتەرگە جول بەرۋگە بولمايدى.

قازىرگى ۋكرايناداعى جاعدايعا، ۆلاديمير جيرينوۆسكييدىڭ، ەدۋارد ليمونوۆتىڭ، گەناديي زيۋگانوۆتىڭ، تاعى باسقا رەسەيدىڭ اسىرە ۇلتشىلدارىنىڭ ءتۇرلى  وسپادار پىكىرلەرىنە، ۆلاديمير ءپۋتيننىڭ جۇرگىزىپ وتىرعان وتارشىل ساياساتىنا ءمان بەرىپ، ونى باعالاي كەلە، قازاقستاننىڭ تاۋەلسىز، دەربەس مەملەكەت ەكەنىن ەسكەرە وتىرىپ، ونىڭ شوۆينيستىك يدەولوگياسىنىڭ قۇرالدارىن، بەلگىلەرىن ءوز ۇلتىمىزعا تىقپالاۋىمىز جۇمساقتاپ ايتقاندا ساياسي مەشەۋلىك دەپ باعالاعان ءجون.

يا، قوعامدىق كولىكتەردە، قوعامدىق ورىنداردا «گەورگيي باۋىن» تاراتىپ جاتقان، استانا-الماتى پوەزىنىڭ جولسەرىكتەرىنىڭ ومىراۋىنا سول باۋدى تاعىپ العانىن كوزىمىز كوردى. بۇل ءبىزدىڭ بيلىكتىڭ رەسەي يمپەرياسى الدىنداعى جاسقانشاقتىعى، بەيشارالىعى دەپ باعالاۋدان باسقا امالىمىز جوق.

ماقسات ءىلياس ۇلى، زاڭگەر،

قازاق ۇلتتىق كەڭەسى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى