جىلداعى ءداستۇر  بويىنشا، جەڭىس  كۇنى  قارسىڭىندا سارى-قارا ءتۇستى  گەورگيي  باۋلارى  سانگە اينالادى. ءسان دەگەننەن گورى،  ارنايى  ناۋقان دەسە  دە  بولعانداي.  سەبەبى،  تۇرمىستىق قۇرالداردان  باستاپ، كوشە، ءتىپتى كولىكتەرگە  دەيىن  وسى لەنتالارمەن كومكەرىلەدى.  لەنتالار تەگىن تاراتىرىپ،  قارا جانە قىزعىلت سارى  تۇسكەن بويالعان سۋرەتتەر،  جارنامالار  كوبەيە باستايدى. سىرتتاي قاراعاندا،  بۇل لەنتا 9-مامىر مەكەرەسىنىڭ  بوگەنايى ىسپەتتى بولىپ كورىنگەنمەن،   شىنداپ كەلگەندە  يمپەرياشىل كورشىمىزدىڭ يدەولوگيالىق  قارۋىنا اينالىپ  بارا  جاتىر دەگەن پىكىردە قوعام  بەلسەندىلەرى.

مۇنداي  باۋلاردى نەلىكتەن ءبىزدىڭ قوعامنىڭ  ءالى كۇنگە دەيىن تاعۋى  كەڭەستىڭ  قالدىعىن تاڭسىق  كورۋى مە؟   الدە،  گەورگيي لەنتاسىن  جانداندىرۋ -  رەسەي يدەولوگياسىن  ساناعا ءسىڭىرۋدىڭ  ءبىر كورىنىسى مە؟

مۇحتار باقىت، facebook قولدانۋشىسى:  ۇلى وتان سوعىسى جىلدارى جىلدارى مۇنداي لەنتا  بولماعان

-          «گەورگيي لەنتاسىنىڭ» تاريحىنان باستايىق.  1769 جىلى 7 جەلتوقساندا رەسەي پاتشايىمى ەليزاۆەتا ءىى ەنگىزگەن 4 دارەجەلى گەورگيي داڭقتى وردەنىندە پايدا بولعان. بۇل وردەنمەن 1917 جىلعا دەيىن  ءار ءتۇرلى شەندىلەردى ماراپاتتاپ كەلگەن. سونىڭ ىشىندە، ورتا ازيانى جاۋلاپ العانداردى   وسى وردەنمەن ماراپاتتاعان، كەيىن پاتشالىق ۇكىمەت قۇلاعان سوڭ، بۇل بەلگىگە كەڭەس ۇكىمەتىندە تىيىم سالىنعان.  ال 1943 جىلى كەڭەس ارمياسىندا گۆارديا وردەنى تاعايىندالعان. ال رەسەي 2000 جىلى گەورگيي وردەنىن اسكەري وردەن رەتىندە قايتا جاڭعىرتىپ، 2005 جىلدان باستاپ گەورگيي لەنتالارىن جەڭىس كۇنى قارساڭىندا تاراتۋ اكسياسى باستالدى.  سوندا ەشقانداي دا كەڭەس ارمياسىنا قاتىسى جوق لەنتانى 1941-1945 جىلى بولعان سوعىس بەلگىسى رەتىندە تاراتۋ ناعىز تاريحي قاتەلىك بولىپ تابىلادى.  ءبىز پاتشالىق رەسەيدىڭ بەلگىسىن ۇلىقتاپ، ونى كولىگىمىزگە تاعىپ،   «سوعىسقا قاتىسقان اتا- بابالارىمىزدى ەسكە الىپ ءجۇرمىز»  دەپ ءماز بولامىز.  بۇل ساياسي ويىن. قىرىمدى باسىپ العان اسكەريلەر  وسى بەلگىنى تاقتى. سلاۆيانسك، ودەسساداعى رەسەيگە قوسىلماقشى  توپتاردىڭ بارلىعى وسى لەنتانى تاعىپ العان. بۇل رەسەي يمپەرياسىن قايتا جانداندىرۋ اكسياسى!

ءابدىراشيت باكىر ۇلى، فيلوسوف:  جاستاردى جىلتىراققا قىزىقتىرۋ –جىمىسقى ساياسات

-       جاستار وعان "جىلتىراق دۇنيە" دەپ قارايتىن سياقتى. ال، ەندى، سونى تىقپالاپ وتىرعانداردىڭ ارەكەتى - جىمىسقى ساياسات ەكەنى انىق. ومىردە قاي سالادا بولماسىن - دىندە، ساياساتتا -بۇقارانىڭ "ساۋاتسىزدىعىن" ءوز پايداسىنا شەشىپ قالۋعا تىرىساتىن ءتاسىل ءجيى قولدانىلادى. مىسالى، "ۆالەنتين كۇنى" دەگەن ادامنىڭ ماحاببات سەزىمىنە اسەر ەتۋ ارقىلى حريستيان ءدىنىن استىرتىن ساناعا ءسىڭىرۋ بولىپ تابىلادى. بۇل دا سوعان ۇقساس قۇبىلىس. ال وعان تويتارىس بەرۋ ءۇشىن "بايبالام سالۋ" جەتكىلىكسىز. ول ءۇشىن ۇرپاق ساناسىنا وسى اتريبۋتتەردىڭ ۇلتتىق نىشاندارىن بالا كەزدەن قۇيۋدى جولعا قويۋ قاجەت. بۇل، ەندى  مەملەكەتتىك شارا دەڭگەيىندە اتقارىلاتىن شارا. وعان شاما بار ما؟ مەملەكەتشىلدىكتى نىعايتۋعا جاۋاپتى بيلىكتىڭ "ۇلتتىق ساناسى" ويانباي، بۇل قۇبىلىس جالعاسا بەرمەك! ناتيجەسىن كوشەدەن كورەتىن بولامىز...

سەرىك ەرعالي، مادەنيەتتانۋشى: باۋ- باسقانى باسىنۋ بەلگىسىنە اينالىپ بارادى...

-       بۇل - ەسكىنىڭ قالدىعى ەمەس، رەسەيلىك ساياساتتىڭ يدەولوگيالىق ءبىر كورىنىسى. بۇنى تاعاتىنداردى ۇشكە بولۋگە بولادى:  1. سوعىسقا قاتىسقاندار مەن ناعىز قاھارمانداردى قادىر تۇتاتىندار، جەڭىستى ومىرلەرىنىڭ ءمانى رەتىندە كورەدى دە، بۇل گەورگي تاسپاسى ولار ءۇشىن تابارىك سەكىلدى ءسىڭىپ قالدى. 2 توپ: پرورەسەيلىك ىقپالدى اڭسايتىندار مەن سول ساياساتتى سانالى تۇردە قولدايتىندار. بۇل توپتى رەسەي دە ءوزىنىڭ ساياسي تەحنولوگيالىق قاۋىمى رەتىندە قاراپ، ولاردىڭ "قاجەتىن" وسىنداي جولدارمەن قولداپ، تاۋەلسىز ەلدەرگە قىر كورسەتكەنسيدى. بۇل جاعىنان الساق، گەورگي تاسپاسى پرويمپەريالىق تەتىك پەن برەند ىسپەتتى. 3. جاي عانا قىزىق كورىپ، لەنتا تاققاندارىنا ءماز بولاتىن توپ. بۇعان ساياسي جاعىنا ءمان بەرمەيتىن قازاق جاستارى جاتار.بۇل جاعىنان الساق، گەورگي تاسپاسى قازاقستاندىق وتانشىلدىقتى باسىپ-جانشىپ باسقا ەلدىڭ يدەولوگيالىق باسقىنىن پاش ەتەتىن تۇتقا بولىپ شىعادى. بۇگىنگى ساياسي كەڭىستە ۇساق-تۇيەك ەشتەڭە جوق، ءتىپتى، باس كيىمنىڭ ءتۇسى دە بەلگىلى ءبىر ۋاقىت پەن كەڭىستىكتە ءوز ءرولىن اتقارادى. جىل سايىن جەڭىس كۇنىندە گەورگيي تاسپاسى ارقىلى ءبىرجاقتى ساياسي مەنمەندىك جاسالادى دا، رەسەيلىك قاسيەتتى بۇل بەلگى ەگەمەن باسقا ەلدەر ءۇشىن قىر كورسەتۋ، باسقانى باسىنۋ بەلگىسىنە اينالىپ بارادى...

اياتجان احمەتجان،  مەكتەپ ءمۇعالىمى: بۇل تالعامسىزدىق

-       مەنىڭ ويىمشا ول تالعامسىزدىق، ايتەۋ كوزگە كورىنگەندى تالعاماي كوكىرەگىنە بايلاي سالۋ عوي. بۇل ساياسي ساۋاتسىزدىقتىڭ سالدارى. ال رەسەي وزدەرىنىڭ يدەولوگياسىن بۇرىنعى كەڭەس ەلدەرىنە تىقپالايدى، جارنامالايدى، ءبىزدىڭ قوعام سونى تالعاماي جۇتادى. بۇل شيرەك عاسىر بولعان تاۋەلسىزدىگىمىزگە سىن. ءالى ويانا الماي كەلەمىز. «لەنتاشىلدار» ءۇشىن قازاقستاننىڭ ءوز لەنتاسى بار. ول  وتاندىق نىشان، وتان قورعاۋشىلار كۇنىنە ارنالعان ءوزىمىزدىڭ ۇلتتىق نىشاندار قوسىلعان ۇلتتىق باۋ. ءبىز تاۋەلسىز مەملەكەتتىڭ ۇرپاعى تاۋەلسىز سانانىڭ جەتەگىندە بولۋىمىز كەرەك. ءار نارسەنى وزگەنىكىنە بالاما دەۋدىڭ ورنىنا ءوزىمىزدىڭ ۇلتتىق سانانىڭ جەمىسى دەۋ كەرەك شىعار.

الما قۇرمانبايەۆا،  جوو  وقىتۋشىسى:  بۇل جەردە  ەشقانداي ساياسي استار جوق!

-       كىم قالاي ايتسا ولاي دەسىڭ... مەنىڭ اكەم سوعىسقا قاتىسقان ادام. 3 رەت جاراقات العان.  ول كىسى ستالينگراد تۇبىندەگى شايقاسقا قاتىسقان. مەن اعا سەرجانت ءالي جۇباتىر ۇلىنىڭ قىزىمىن. اكەمنىڭ كوزى جوق. ول كىسى ستاكاندى قولىنا ۇستاماعان ادام. ءبىراق سوعىس كينولارىن كورگەندە جىلاپ وتىرۋشى ەدى. ول كىسىگە 9 مامىر كۇنى ەرەكشە كۇن بولىپ سانالاتىن ءار دايىم دا. بارلىق مەدالدارىن تاعىپ الىپ، كوشەگە شىعىپ كەلىپ، سودان كەيىن ۇيدە ءجۇرۋشى ەدى. مەن اكەمدى ەسىمە الىپ، سول كىسىنى ويىمدا قولداۋ ءۇشىن گەورگيي لەنتاسىن تاعامىن. بۇل مەنىڭ پوزيسيام... مەن ءۇشىن بۇل جەردە ەشقانداي دا استار نە ساياسات جوق!

ەسداۋلەت قوجەكەنوۆ، ستۋدەنت:  ساناسى ازات جاستار لەنتا تاقپايدى

-       ءبىزدىڭ بيلىكتەن باستاپ وتباسىمىزداعى اتا- انامىزعا دەيىن كەزىندە جالعاندى جەتپىس جىل جالپاعىنان باسقان كەڭەستەر وداعىنىڭ قاتاڭ رەجيمىندە ءومىر ءسۇردى.  سول سەبەپتى گەورگيي لەنتاسى ولاردىڭ  جاندارىنا جاقىن .  مۇنداي كەڭەستىك ەلەستەردەن  تاۋەلسىز ەلدىڭ ساناسى ازات ۇرپاعى ەسەيىپ، تۋ ۇستاعاندا عانا  قۇتىلادى دەپ ويلايمىن.

ءتۇيىن: بۇگىنگى قوعامدا گەورگيي لەنتاسىن تاعۋشىلار، تاراتۋشىلار سوناۋ ءىى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس جىلدارىنداعى قازا  تاپقان باتىر بابالارىن ەسكە الىپ، قۇرمەت كورسەتۋشىلەر. ارينە، گۇل شوعىرىن قويىپ، لەنتا تاعۋ وزگە دىندەگى ۇلتتارعا جاراسىمدى شىعار. ال، قازاق سەكىلدى مۇسىلمان بالاسى ءۇشىن ارۋاققا قۇران باعىشتاپ، جەتى اتاسىن جادىنان شىعارماي جۇرسە بولدى ەمەس پە؟ ءار مەملەكەتتىڭ وزىندىك ەرەكشەلىكتەرى بولۋى كەرەك. ءتىپتى ول  ۇساق-تۇيەك لەنتا بولسا دا.  لەنتنى "ۇساق-تۇيەك" دەيمىز-اۋ،  ءبىراق مۇنىڭ ءوزىن ءوز ماقساتتارىنا پايدالانۋشىلار دا  تابىلىپ جاتىر.  اقىرىن ءجۇرىپ، انىق باسايىق،  قازاق  بالاسى! 

ازىرگەلەن جانيا  ابدىبەك