«ءبىز، ورتاق تاريحي تاعدىر بىرىكتىرگەن قازاقستان حالقى بايىرعى قازاق جەرىندە مەملەكەت قۇرا وتىرىپ» دەپ باستالاتىن باستى قۇجاتتا قازاقستاننىڭ تۇراقتى دامۋى مەن وركەندەۋىنىڭ بەرىك نەگىزى سالىندى. «دەموكراتيالىق، زايىرلى، قۇقىقتىق جانە الەۋمەتتىك مەملەكەت» قۇرۋ - ەلدىك مۇراتتىڭ باستى باعىتتارى بولىپ بەكىتىلدى. كونستيتۋسيادا ەتنوستىق ازشىلىق قۇقىقتارىن قورعاۋ جونىندەگى حالىقارالىق ولشەمدەرگە جاۋاپ بەرەتىن قوعامدىق كەلىسىم مەن ەتنوسارالىق تولەرانتتىلىقتىڭ قازاقستاندىق ۇلگىسىنىڭ قۇقىقتىق نەگىزى قالاندى. وسىنىڭ نەگىزىندە، قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك ۇلتتىق ساياساتى قوعامدىق كەلىسىم كونستيتۋسيالىق قاعيداسىنا نەگىزدەلە وتىرىپ، جالپى ادامزاتتىق تۇجىرىمدارعا سايكەس حالىقتىڭ ءبىرتۇتاستىعىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالدى. تولەرانتتىلىق – بۇل جەرگىلىكتى حالىقتىڭ باسقا ۇلت وكىلدەرىنە جانە باسقا دىندەگى ادامدارعا تۇسىنىستىكپەن قاراپ، ولاردى قۋدالاماۋىنىڭ بەلگىسى. جالپى تولەرانتتىلىق وركەنيەتتى قوعامعا ءتان قۇبىلىس. مۇنداي قاسيەت تۇتاس ۇلتتىڭ باسىنا ءبىر كۇندە ورناي سالمايتىنى بەلگىلى. بۇل – حالىقتىڭ سانا-سەزىمىنىڭ، ءداستۇرىنىڭ، رۋحاني بايلىعىنىڭ كەمەلدەنگەنىنىڭ ايقىن كورىنىسى. وسى تۇرعىدان الىپ قاراساق، قازاقستانداعى قوعامدىق قارىم-قاتىناستاردىڭ بەلگىلى ءبىر دارەجەگە كوتەرىلگەنىن بايقايمىز. ەلىمىزدە ۇلتارالىق تاتۋلىقتىڭ سالتانات قۇرۋى – ءبىز مەملەكەتتىڭ نەگىزىن قۇرايتىن قازاق حالقىنىڭ ساياسي مادەنيەتىنىڭ بيىك دەڭگەيگە كوتەرىلگەنىنىڭ بەلگىسى. بىلە بىلسەك، تولەرانتتىلىق – ۇلكەن قۇندىلىق. مۇنى تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزگەن 20 جىلداعى ماڭىزدى جەتىستىگىمىز دەسەك ارتىق ايتقاندىق بولماس ەدى. قازاقستانداعى پوليەتنيكالىق قوعامدا نەگىزىنەن ەكى مادەنيەتتىڭ ۇستەمدىك قۇرىپ وتىرعانى بەلگىلى. ءبىرىنشىسى، ءسوز جوق قازاق مادەنيەتى. بۇدان كەيىنگى ورىندا ورىس مادەنيەتى تۇر. ءدال ءقازىر وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ ءدىنى مەن ءسالت-داستۇرىن جاڭعىرتۋعا بارىنشا جاعداي جاسالعان. وسىنداي ىنتىماقتى ءتىر¬لىككە دۇنيەجۇزىنىڭ كوپتەگەن ەلدەرى قول جەتكىزە الماۋدا. كەرەك دەسەڭىز، قازاقستان – ورتالىق ازيادا ۇلتارالىق تاتۋلىقتى ساقتاپ، الاۋىزدىققا جول بەرمەگەن جالعىز ەل. بۇگىندە كەڭ-بايتاق قازاق جەرىندە 11 تىلدە جاستارعا ءتالىم بەرەتىن مەكتەپتەر جۇمىس ىستەيدى. ءبىزدىڭ بيلىك مۇنداي ءبىلىم وشاقتارىنىڭ بارلىق شىعىندارىن كوتەرىپ وتىرعانى بەلگىلى. وسىدان-اق ەلىمىزدەگى وزگە ۇلت وكىلدەرىنە قانداي جاعداي جاسالعانىن باعامداي بەرۋگە بولادى. سونداي-اق، مۇنداي مەكتەپتەر وزگە ۇلت وكىلدەرى جاستارىنىڭ قازاق ءتىلىن وقىپ-ۇيرەنۋىنە نەگىز بولىپ وتىرعانىن تىلگە تيەك ەتە كەتۋىمىز كەرەك. بۇدان باسقا ەل اۋماعىندا 13 تىلدە ءتۇرلى راديوحابارلار تارايتىنى بەلگىلى. بۇنى ۇلكەن جەتىستىك دەپ ايتۋىمىزعا قاقىمىز بار. قازىرگى تاڭدا وزگە ۇلت وكىلدەرى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ماڭايىنا توپتاسىپ، ءوزىنىڭ ءسالت-داستۇرى مەن مادەنيەتتەرىن دامىتۋدا.

وسى ورايدا 1995 جىلى قۇرىلعان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ الاتىن ورنى ەرەكشە. بۇگىندە بۇل اتالعان دوستىق شاڭىراعى قازاق جەرىندە تىرشىلىك ەتەتىن ۇلتتىق-مادەني ورتالىقتاردىڭ باسىن قوساتىن جانە از ۇلتتاردىڭ مۇددەسىن قورعايتىن مەكەمە ەسەبىندە ناتيجەلى جۇمىس جاساۋدا. قازاقستانداعى از ۇلتتاردىڭ وكىلدەرىنىڭ مۇقتاجدىعىن وتەۋگە،  ۇلتارالىق قارىم-قاتىناس اياسىندا ۇيلەسىم ورناتۋعا بارىنشا جاعداي جاسالعان. بارشا ۇلتتاردىڭ ازاماتتىق، ساياسي، ەكونوميكالىق، الەۋمەتتىك، مادەني قۇقىقتارىن قورعاۋعا بايلانىستى جۇزەگە اسىرىلاتىن شارالار حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي جانە وسى ورايدا وزگە مەملەكەتتەرگە ۇلگى بولا الاتىنىن ايتا ەتكەن ءجون.  سونىمەن بىرگە قازاقستاندا جۇزەگە اسىرىلىپ وتىرعان ىشكى ساياساتتىڭ تاعى ءبىر ۇتىمدى تۇسى قازاقستاندىقتاردى ءتۇرلى ءدىني كونفەسسيالارعا دەگەن تولەرانتتىلىققا تاربيەلەۋمەن ساباقتاس. سوڭعى جىلداردا رەسپۋبليكانىڭ تۇپكىر-تۇپكىرىندە بوي كوتەرگەن ءتۇرلى ءدىني مەكەمەلەردىڭ (مەشىت، پراۆوسلاۆيە پريحودى، كاتوليكتەردىڭ كوستەلى، عيباداتحانالار جانە ت.ب.) جاندانعان قۇرىلىسى مەملەكەتتىڭ ءوزارا ۇيلەسىمدى قوعامدىق دامۋعا ءتيىمدى جاعداي جاساعاندىعىن دالەلدەي تۇسەدى. ءوزارا سىيلاستىق پەن توزىمدىلىككە، بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمگە نەگىزدەلگەن قوعامدىق قاتىناستار الەم ساحناسىندا قازاقستاننىڭ شىنايى ءيميدجىن قالىپتاستىرۋعا يگى ىقپال جاساۋدا. مۇنى ەلىمىزگە كەلىپ، قو¬عامدىق-ساياسي جاعدايدى ساراپتاعان ساياسات-تانۋشىلاردىڭ وزدەرى دە ايتىپ جۇرگەنى بەلگىلى. تاۋەلسىزدىكپەن بىرگە ەسەيىپ كەلە جات¬قان اسسامبلەيا ەلىمىز ءۇشىن ۇلكەن ءمان-ماعىناعا يە. بۇگىندە قوعامدىق ينستيتۋتقا رەسپۋبليكا بويىنشا 820 مادەني ورتالىق مۇشە. قوي ۇستىنە بوزتورعاي جۇمىرتقالاعان بۇگىنگى ءومىرىمىز دۇنيەجۇزىنە ۇلكەن ۇلگى-ونە¬گە بولىپ وتىرعانى داۋسىز. قازاقستانداعى قوعامدىق-ساياسي جاعدايدى ساراپتاعان ادام قازاق جەرىندە قاندايدا ءبىر ۇلتقا قاتىستى كسەنەفوبيالىق كوزقاراستىڭ جوق ەكەنىن بىردەن بايقايدى. قازاق حالقى كەڭەس وداعى تاراپىنان اشتىق پەن رەپرەسسيانىڭ تاۋقىمەتىن كوپ تارتقان ەل. ءبىراق بىزدەر كسرو-نىڭ زاڭدى مۇراگەرى رەسەيگە قارسى ەشقانداي وشپەندىلىك پيعىل تانىتپادىق. ال باسقا ەلدەردە مۇنداي جاعداي كەرىسىنشە سيپات العانىن كوزىمىز كوردى. ىرگەمىزدەگى رەسەيدىڭ ءوزى ءالى كۇنگە دەيىن كاۆكاز بەن ورتالىق ازيانىڭ كەيبىر حالىقتارىنا قاتىستى جاعىمسىز كوزقاراستان ارىلا الماي وتىر. وركەنيەتتىڭ شىڭىنا شىقتى دەگەن فرانسيانىڭ وزىندە يسلام دىنىنە قاتىستى قايشىلىقتى كوزقاراستار تۋىنداپ، ۇلكەن ماسەلەگە اينالىپ وتىرعانى جاسىرىن ەمەس. وسىنداي جايتتاردى ەسكە العاندا ەلىمىزدەگى قالىپتاسقان تولەرانتتى قوعامنىڭ ءمانى مەن مازمۇنىن جەتە تۇسىنە باستايسىڭ. بۇدان باسقا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازار-بايەۆتىڭ استانا تورىندە الەمدىك ءدىنباسىلاردىڭ قۇرىلتايىن وتكىزىپ، تورتكۇل دۇنيەدەگى تاربيە مەن بەيبىتشىلىكتى، لاڭكەستىككە قارسى كۇرەستى تالقىلاۋ بۇگىندە ماڭىزدى عالامدىق ءىس-شاراعا اينالىپ وتىر. الداعى ۋاقىتتا تولەرانتتىلىق ءبىزدىڭ حالقىمىزدىڭ كۇندەلىكتى ءومىرىنىڭ داعدىسىنا، داستۇرىنە اينالۋى كەرەك. سونداي-اق، بىزدەر تولەرانتتى قوعام ارقىلى ۇلتتىق بولمىسىمىزدى جويىپ الماۋعا باسا ءمان بەرگەن ءجون. قايتا كەرىسىنشە تولەرانتتى قوعامدى پايدالانىپ تىلدىك، ۇلتتىق باسىمدىلىققا جەتۋدىڭ جولدارىن قاراستىرعانىمىز ابزال. ماسەلەن، قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى 2008 جىلى الماتى قالاسىنداعى «دوستىق ءۇيى» جانىنان «لينگۆا» تىلدەردى وقىتۋ ورتالىعىن اشۋدى قولعا العان بولاتىن. وسى ورتالىقتا سوڭعى جىلدارى 150-دەن اسا مەملەكەتتىك ءتىلدى ۇيرەنۋشى ءارتۇرلى ەتنوس وكىلدەرى جانە 50-دەن اسا ورىس ءتىلىن ۇيرەنۋشى شەتتەن كەلگەن قانداستارىمىز ءبىتىرىپ شىقتى. ۇستىمىزدەگى جىلى استانا قالاسىندا «ءتىلدارىن» تىلدەردى وقىتۋ تەحنولوگيالارىنىڭ ادىستەمەلىك ورتالىعى اشىلدى. مۇنىڭ ءبارى مەملەكەتتىك ءتىلدى دامىتۋعا باعىتتالعان ناقتى ىستەر. سونىمەن قاتار ءار ەتنومادەني بىرلەستىكتىڭ وسى باعىتقا ارنالعان ارنايى باعدارلامالارى جۇزەگە اسىرىلۋدا.

مىسالى، ورىس قوعامى بىرلەستىگى «ءتىل - حالىق جانىن تانۋدىڭ كىلتى»، «احىسقا» تۇرىك قوعامى «مەملەكەتتىك ءتىل - مەنىڭ ءتىلىم» كونكۋرستارى، وزبەك ورتالىعى «مەملەكەتتىك ءتىلدى ءبىلۋ - پارىزىڭ» وليمپياداسى، كورەي قاۋىمداستىعى «مەملەكەتتىك ءتىل - دوستىق ءتىلى» جاستار فورۋمى سياقتى باعىتتار ارقىلى مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ قولدانۋ اياسىن كەڭەيتۋ، ءوز ەتنوستىق توبىن قوعامدىق بەلسەندىلىككە تارتۋ باعىتىندا جۇمىس اتقارىپ جاتىر.   جاقىندا اسسامبلەيانىڭ كەزەكتى سەسسياسىندا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ، قازاق ءتىلى – ەلىمىزدى مەكەندەيتىن حالىقتاردى تۇتاستىراتىن نەگىزى قۇرال دەپ اشىق ايتتى. وسى رەتتە بىزدەر پرەزيدەنتكە قولداۋ كورسەتىپ، قازاق ءتىلىن دامىتۋعا ءوزىمىزدىڭ ۇلەسىمىزدى قوسۋىمىز كەرەك. ويتكەنى، قازاق مادەنيەتى الەمدىك وركەنيەتتىڭ ءبىر پۇشپاعى بولىپ سانالادى. كەلەشەكتە مادەنيەتىمىز ادامزات وركەنيەتىنىڭ ازىعىنا اينالۋى كەرەك. كەزىندە ءتىلشى عالىمدارىمىز قازاق ءتىلىنىڭ 15 تومدىق تۇسىندىرمە سوزدىگىن جاساپ شىعارعانى بەلگىلى. بىلگەن ادامعا بۇل – ۇلكەن بايلىق. الداعى ۋاقىتتا قازاق ءتىلىن دامىتۋ ءۇشىن وسى تۇسىندىرمە سوزدىكتى قايتا باسىپ شىعارساق ورىندى بولار ەدى. سوندىقتان ۇلتتىق، تىلدىك ماسەلەلەر وتە نازىك دۇنيە ەكەنىن ەستەن شىعارماۋىمىز كەرەك. ءتىل – حالىقتىڭ قورعانى. الداعى ۋاقىتتا مەملەكەتتىك ءتىلدى بىلمەيتىن ازاماتتار، قازاق ءتىلىنىڭ تۇعىرىنا قونۋىن قوعامدىق قايشىلىق دەپ قاراماۋ كەرەك. ويتكەنى، قازاق تىلىنە قاتىستى ماسەلە كەشە-بۇگىن عانا تۋىنداعان جوق. بۇل ماسەلە كەڭەس زامانىندا دا وزەكتىلىگىن جويماعانى بەلگىلى. سوندىقتان بىزدەر تولەرانتتى قوعامعا ارقا سۇيەپ، ءتىل ماسەلەسىن تۇبەگەيلى شەشىپ الۋىمىز كەرەك. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ V سەسسياسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازاربايەۆ «قوعامدىق كەلىسىم - قازاقستاننىڭ تۇراقتىلىعى مەن دامۋىنىڭ نەگىزى. بۇل - ويدان شىعارىلعان فورمۋلا نەمەسە ساياسي قالىپ ەمەس، بۇل - ءبىزدىڭ ىشكى ساياساتىمىزدىڭ وزەگى. ءبىراق ول كۇن سايىن ناقتى دا كورنەكتى ارەكەتتەرمەن تولىعىپ وتىرۋى كەرەك» - دەپ، ءبىزدىڭ نەگىزگى باعىتىمىزدى ايقىنداپ بەرگەن بولاتىن. وسى ورايدا قوعامدىق كەلىسىمنىڭ مەملەكەتتىڭ تۇراقتى دامۋىنىڭ كەپىلى ەكەنى ايقىن اقيقات. بۇل ۇردىسكە قوعام ەركىن تاڭداۋ جولىمەن قاتىسۋى كەرەك. قوعامدىق كەلىسىم جولىندا مەملەكەتتىك جانە ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىنىڭ ەتنوسارالىق جانە كونفەسسياارالىق قاتىناستار سالاسىنداعى باعىتتى انىقتاۋ بويىنشا ۇيلەسىمدى ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋىنىڭ ماڭىزى زور.   قوعامداعى ءتۇرلى الەۋمەتتىك جانە ەتنوستىق توپتار اراسىنداعى جانە مەملەكەتارالىق قاتىناستارداعى كەلىسىمگە قول جەتكىزۋ ماسەلەسى - باعزى تاريحتان مەملەكەت ومىرىندەگى باستى سۇراقتاردىڭ ءبىرى. وسى قۇبىلىستىڭ ءمانىن اشاتىن «كونسەنسۋس» (لات. ءتىل. سوnsenus - كەلىسىم، ىنتىماق، جاراستىق) تەرمينى، قوعامدىق كەلىسىمنىڭ قانداي دا بولماسىن دەڭگەيدە، ساياسي جانە الەۋمەتتىك دامۋدىڭ بارلىق فورماسىندا كەز كەلگەن قوعام ءۇشىن قاجەت ەكەنىن ايعاقتايدى. سوندىقتان دا قوعامدىق كەلىسىمنىڭ قالىپتاسۋ، دامۋ جانە نىعايۋىنىڭ زاڭدىلىقتارى ءالى تالاي زەرتتەۋلەر مەن پىكىرتالاستاردىڭ تاقىرىبىنا اينالارى ءسوزسىز. ءومىردىڭ وزىنەن كورىپ وتىرعانىمىزداي، قوعامدىق كەلىسىم ماڭىزدى ساياسي-يدەولوگيالىق قۇندىلىققا اينالدى. ول قوعامنىڭ جەمىستى ەكونوميكالىق، ساياسي دامۋىنىڭ العىشارتى بولا وتىرىپ، ۇلتتىق مۇددەمىزبەن تەرەڭ تامىرلاس جانە ونىڭ بەت-بەينەسىن ايقىندايدى. وسى ماندە قاراساق، قوعامدىق كەلىسىم قاعيداسى - مەملەكەت پەن ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىنىڭ «قوعامدىق كەلىسىم مەن ساياسي تۇراقتىلىقتى» ساقتاۋدى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ءرولى بەلگىلەنگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋسياسىنىڭ سارقىلماس الەۋەتىن اشا تۇسەدى.

ءوز كەزەگىندە كونستيتۋسيا - ازاماتتاردىڭ قوعامدىق-ساياسي ومىرگە تولىققاندى قاتىسۋىنا جانە ولاردىڭ ساياسي شەشىمدەر قابىلداۋعا ىقپال ەتۋىنە مۇمكىندىك بەرەتىن قوعام دامۋىنداعى قۋاتتى ۇيىستىرۋشى كۇش. كونستيتۋسيانىڭ 11 نورماسى، ەتنوسارالىق قاتىناستار سالاسىنداعى ۇلتتىق ولشەم رەتىندە ەلىمىزدەگى ۇلىسارالىق قاتىناستاردى رەتتەيدى. وندا وسى سالاداعى زاڭنامانى جەتىلدىرۋدىڭ العىشارتتارى ايقىندالعان. 2007 جىلعى كونستيتۋسيالىق رەفورمالار ناتيجەسىندە قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى، ودان سايلانعان دەپۋتاتتار ارقىلى زاڭ شىعارۋ پروسەسىنە قاتىسۋعا مۇمكىندىك الدى. وسى ارقىلى قوعامدىق كەلىسىم مەن ەتنوسارالىق كەلىسىمدى جانە ۇلتتىق بىرلىكتى نىعايتۋعا باعىتتالعان جاڭا قاتىناستاردىڭ دامۋىنا جول سالىندى. ونىڭ ىشىندە 2008 جىلى قابىلدانعان «قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى تۋرالى» زاڭدا بۇعان دەيىن ەتنوسارالىق قاتىناستار سالاسىندا قولدانىلىپ كەلگەن تەرمينولوگيالىق اپپارات جاڭارتىلدى. ەلىمىزدەگى ۇلتتىق-مادەني ورتالىقتار رەسمي تۇردە ەتنومادەني قوعامدىق بىرلەستىكتەر بولىپ قايتا تىركەۋدەن ءوتتى. سونىمەن قاتار قوعامدىق كەلىسىم مەن ەتنوسارالىق تولەرانتتىلىقتىڭ قازاقستاندىق ۇلگىسىنىڭ نەگىزىندە قالىپتاسقان قازاقستاندىق تابىس فورمۋلاسىنىڭ نەگىزگى ەرەجەلەرى «قازاقستاننىڭ ەل بىرلىگى دوكتريناسىندا» كورىنىسىن تاپتى. ەل بىرلىگى دوكتريناسىندا «ءبىز ءبارىمىز، ءبىر وتاننىڭ ۇلدارى مەن قىزدارى ەكەندىگىمىزدى، ال ءبىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىمىز - سان ۇرپاقتىڭ ورىندالماعان ارمانى، حالقىمىزدىڭ ەرەن ەڭبەگىنىڭ، ەرلىگىنىڭ جانە ەرىك-جىگەرىنىڭ جەمىسى ەكەندىگىن ءارقايسىمىز تۇسىنۋگە ءتيىسپىز. تاۋەلسىزدىك پەن مەملەكەتتىگىمىزدى دامىتۋ - ءبىزدىڭ باستى قۇندىلىعىمىز بولىپ تابىلادى» دەپ كورسەتىلگەن. وسى ۇستانىم تامىرى تەرەڭدە جاتقان، ەل ازاماتتارىن ۇلى مەملەكەتتىك مۇراتتارعا باستايتىن اسقاق يدەيادان ءوربيدى. ەل ىرىسىن ەسەلەۋدى كوزدەگەن كورەگەن ساياساتتىڭ ناتيجەسىندە ەلىمىزدە ەكونوميكالىق ورلەۋمەن قاتار ەل بىرلىگى، تۇراقتى دامۋ، بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم قۇندىلىقتارىنىڭ بازاسىندا جاڭا قازاقستاندىق ءداستۇر مەن ءدىلدىڭ نەگىزى جاساقتالدى. وسى قۇندىلىقتار قوعامدىق يدەيالوگيانىڭ باستاۋى بولدى. قوعام ونى تەرەڭ قابىلداپ - سونىمەن ءومىر كەشۋدە. بازالىق قۇندىلىقتار قازاقستان قوعامىنىڭ ۇيىستىرۋشى فاكتورىنا اينالدى.

  ەل تاۋەلسىزدىگى جاريالانعاننان بەرگى ۋاقىتتاردا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان ىشكى ساياسات قازاقستان قوعامىندا ۇلتارالىق ىنتىماقتاستىق پەن حالىقتار دوستىعىنىڭ كوركەيىپ دامۋىنا قولايدى جاعداي تۋدىردى. بۇگىنگى رەسپۋبليكامىزداعى ءدىني كونفەسسيالار مەن ۇلتتار، ۇلىستار اراسىنداعى قارىم-قاتىناستار وتانداس حالىقتاردىڭ شىنايى دوستىق پەيىلدەرىن پاش ەتەدى. ءبىر شاڭىراق استىندا تاتۋلىعى جاراسىپ، ەل تاريحىن جاساسىپ جاتقان ءجۇز وتىزدان استام ۇلت وكىلدەرى قازىرگى تاڭدا وزدەرىن «قازاقستاندىقپىز» دەگەندى ماقتانىشپەن ايتا الادى.   دۇنيەجۇزىندە كوپ ۇلتتى مەملەكەتتەر بارشىلىق. الايدا ساياسي-ەكونوميكالىق ءومىر ايناسىنداعى سوڭعى كەزدەردەگى داعدارىستاردىڭ سالقىنى كوپ ۇلتتى ەلدىڭ بەرەكە-بىرلىگىنە ىرىتكى سالا الماعان ءدال قازاقستانداي مەملەكەتتى الەم بۇگىندە فەنومەن رەتىندە قابىلدايدى. قازاقستان كوپۇلتتىق مادەنيەت پەن بىرلىكتى دامىتۋعا باعىتتالعان ىشكى ساياساتتى ۇستانىپ كەلەدى. مۇندا ءار حالىقتىڭ ءوز مادەنيەتى مەن ءداستۇرىن كوركەيتۋدىڭ مۇمكىنشىلىكتەر اياسى كەڭ.   ق ر پرەزيدەنتى ن. نازاربايەۆ ءوزىنىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا: «دامۋىمىزدىڭ ماڭىزدى العىشارتىنا اينالعان قازاقستاندىق بىرلىكتىڭ ونەگەلى ۇلگىسى عالامشارداعى مەملەكەت باسشىلارى مەن كونفەسسيا جەتەكشىلەرىنەن لايىقتى باعاسىن الدى»، – دەگەن ەدى. تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ءوزىنىڭ سەرپىندى كۇش-قۋاتىمەن الەمدىك ينتەگراسياعا بەت العان قازاقستان وزگە مەملەكەتتەردى قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرىمەن تاڭ قالدىرۋدا. 

ە.م. ابەنوۆ

تاريح جانە تاريحتى وقىتۋ  ادىستەمەسى كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى، ساياسي عىلىمدار كانديداتى