19-20 مامىر كۇندەرى ق ر پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ قحر-عا جاساعان مەملەكەتتىك ساپارى، سونىمەن بىرگە، شانحايدا وتكەن ازياداعى ءوزارا ءىس-قيمىل جانە سەنىم شارالارى كەڭەسى (21 مامىر) قىتايلىق باق-تار ءۇشىن باستى اقپاراتتىق تاقىرىپقا اينالدى. ايتۋلى وقيعا ورتالىق تەلەارنا، باسپا جانە ەلەكتروندى باسىلىمدار ارقىلى كەڭىنەن تاراتىلدى.

ن.نازاربايەۆتىڭ قىتايعا مەملەكەتتىك ساپارى

قىتايدىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ق ر پرەزيدەنتى ن.نازاربايەۆ پەن قحر ءتوراعاسى سي سزينپينمەن شانحاي قالاسىنىڭ «سيسزياو» رەزيدەنسياسىنداعى كەزدەسۋ سالتاناتىنا ەرەكشە نازار اۋداردى: ەكى ەلدىڭ ءانۇراندارى ورىندالىپ، جوعارى مارتەبەلى مەيماننىڭ قۇرمەتىنە بارلىق اسكەر تۇرلەرىنىڭ وكىلدەرى سالتاناتتى مارشپەن ءجۇرىپ ءوتتى، قولدارىنا ەكى ەلدىڭ كىشكەنتاي جالاۋلارىن ۇستاعان قىتايلىق بۇلدىرشىندەر «قازاقستان» دەپ قۋانا داۋىستادى. سونىمەن بىرگە، قازاقستاندىق كوشباسشى «جىبەك جولى الەمى سىيلىعى» جوعارى ماراپاتىن العان ءبىرىنشى ادام بولدى.

قازاقستان مەن جۇڭگو اراسىنداعى كەلىسسوزدەردىڭ قورىتىندىسى بويىنشا، قىتايلىق باق-تاردا كوپتەگەن ماتەريالدار جاريالاندى. ولاردا نەگىزىنەن ساياسي ءوزارا سەنىم مەن ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى ستراتەگيالىق سەرىكتەستىكتىڭ جوعارى دەڭگەيى اتاپ وتىلگەن. قازاقستان ەكونوميكاسىنا جۇڭگو ينۆەستيسياسىنان 10 ملرد. دوللاردان استام قارجىنى قاراستىراتىن ءتۇرلى سالالارداعى قول جەتكىزىلگەن ۋاعدالاستىقتاردىڭ سانىنا، سونىمەن بىرگە سي ءسزينپيننىڭ قازاقستاندىق تاراپتى ەركىن ساۋدا ايماعىن دامىتۋعا بەلسەنە قاتىسۋعا شاقىرۋىنا باسا نازار اۋدارىلدى.

جۇڭگو ب ا ق وكىلدەرى قىتايدىڭ ساياسي رەفورمالاردى ودان ارى كەڭەيتۋى مەن «قازاقستان-2050» دامۋ ستراتەگياسى اراسىنداعى بايلانىستى جانە ەكى ەل باسشىلارىنىڭ ستراتەگيالىق ويلارى مەن كورەگەندىكتەرى جايلى تاقىرىپتاردى قوزعادى.

قحر-دىڭ «سينحۋا» اقپاراتتىق اگەنتتىگىنىڭ سايتىندا جەكە پاراقشا ن.نازاربايەۆتىڭ قىتايلىق ينتەرنەت-پايدالانۋشىلارمەن ونلاين-سۇحباتىنا ارنالدى. بارلىعى مەملەكەت باسشىسىنا 1000-نان استام سۇراق قويىلدى. كوپتەگەن قىتايلىق ينتەرنەت-پايدالانۋشىلار قازاقستاندىق كوشباسشىنى ۇلگى تۇتاتىنىن ايتىپ، ونىڭ ومىرلىك تاجىريبەسىنە، سۇيىكتى سپورت تۇرلەرىنە جانە جالپى ەلباسىنىڭ جەكە تۇلعاسىنا قاتىستى سۇراقتار قويدى. ونلاين-سۇحباتتى 20 ملن. استام ادام وقىعان. 100-دەن استام ءتۇرلى ب ا ق ن.نازاربايەۆتىڭ شەتەلدىك ساپارىنىڭ اياسىندا بولعان قورىتىندىلار بويىنشا 100-دەن استام ماتەريال جاريالادى. «قازاقپارات» حاا ءتىلشىسى رۋسلان سۇلەيمەنوۆتىڭ «دۋنسزياو» رەزيدەنسياسىنان ونلاين-سۇحباتقا قاتىسۋعا ارنالعان ەرەكشە قۇقىعى بولدى. سول جەردەن ول مالىمەتتەردى قىتايدان قازاقستانعا جىبەرىپ وتىردى. قحر-داعى وقىرماندار ونىڭ ماتەريالدارىن، جالپى ق ر پرەزيدەنتىنىڭ ساپارى جايلى قازاقپارات سايتىنىڭ جۇڭگو تىلىندەگى نۇسقاسىنان وقي الادى.

اوسشك ءسامميتى

"China Daily" اپتالىق گازەتى قازىرگىدەي ازيادا قاۋىپسىزدىككە قاتەر ءتونىپ تۇرعان شاقتا 1992 جىلى ق ر پرەزيدەنتى ن. نازاربايەۆ قۇرىلۋىنا باستاماشى بولعان اوسشك ءسامميتىنىڭ اسا ماڭىزدى ەكەندىگى اتاپ ءوتىلدى. وسى ورايدا قىتايدا سي ءسزينپيننىڭ توراعالىعىمەن وتكەن شانحاي وتىرىسى العاشقى كەڭ اۋقىمداعى حالىقارالىق شاراعا اينالدى.

«اوسشك باستاماشىسى - نۇرسۇلتان نازاربايەۆ. ءبىز ونىڭ ۇلكەن ساياسي كورەگەندىگى مەن ايماقتىق قاۋىپسىزدىك پەن الەمدەگى بەيبىتشىلىكتى قامتاماسىز ەتۋدى ءوزىنىڭ پارىزى سانايتىن قاسيەتىنە ءتانتىمىز»، - دەپ جۇڭگو باسشىسىنىڭ ءسامميتتىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا سويلەگەن ءسوزىن كەلتىرەدى باسىلىم.

ايتا كەتكەن ءجون، سي ءسزينپيننىڭ ن. نازاربايەۆ جونىندەگى پىكىرى بويىنشا رف پرەزيدەنتى ۆ. پۋتين دە ءوز پايىمداۋىن ءبىلدىردى. «مەنىڭ دە ەسكە تۇسىرگىم كەلەدى، كەڭەس قۇرۋ جونىندەگى يدەيانى (بۇل جونىندە بۇگىن اڭگىمە بولدى) 90-جىلداردىڭ باسىندا قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازاربايەۆ ۇسىندى. ول بۇل يدەيانى جۇزەگە اسىرۋ جولىندا از كۇش جۇمساعان جوق».

شەتەلدىك ساراپشىلار فورۋمنىڭ جوعارى دەڭگەيدە وتكەندىگىن اتاپ وتە كەلە، (11 شەت مەملەكەت باسشىلارى، 1 ۇكىمەت جانە 10 حالىقارالىق ۇيىم جەتەكشىلەرى - بارلىعى 46 شەتەلدىك دەلەگاسيا) اوسشك سامميتىنە تۇڭعىش رەت بۇۇ باس حاتشىسى پان گي مۋننىڭ قاتىسقاندىعىنا نازار اۋداردى. ولاردىڭ پىكىرىنشە، بۇل كەڭەس الەۋەتىنىڭ تەك ايماقتىق ماسەلەلەردى عانا ەمەس، جاھاندىق پروبلەمالاردى شەشۋدەگى ءرولىنىڭ ارتقاندىعىن بىلدىرەدى.

سونداي-اق "سينحۋا" وكىلدەرى جانە شەتەلدىك باقىلاۋشىلاردىڭ اتاپ وتۋىنشە، قحر ءتوراعاسىنىڭ ءسامميتتىڭ باستالعان ساتىنەن باستاپ اياقتالعانشا ونىڭ مودەراتورى بولۋى بۇل شارانىڭ جۇڭگو باسشىلىعى ءۇشىن اسا ماڭىزدى ەكەندىگىن دالەلدەيدى.

قازاقپارات