مەنىڭ زامانداستارىم قانداي ماماندىق تاڭداپ جاتىر، ولار ءوز بولاشاقتارىن قانداي ماماندىقپەن بايلانىستىراتىندارى قازىرگى كەزدە وزەكتى. سول سەبەپتى مەن زامانداستارىم مەن قۇرداستارىما «قانداي ماماندىق تاڭدادىڭىز؟» دەگەن سۇراق توڭىرەگىندە ساۋالناما جۇرگىزگەن بولاتىنمىن. ساۋالناما قورىتىندىسىن نازارلارىڭىزعا ۇسىنىپ وتىرمىن:
ماعجان سەمبايەۆ – 11 سىنىپ وقۋشىسى.اتىراۋ وبلىسى قىزىلقوعا اۋدانى كەنباي ورتا مەكتەبىنىڭ وقۋشىسى:
- بالالىق شاقتان ارمانىم دارىگەر بولۋ ەدى.مىنە، اللا قالاسا، وسى ارمانىما جەتكىم كەلەدى. اتا-انام دا اق حالاتتى ابزال جاندار بولعاندىقتان مەنىڭ وسى ماماندىقتى تاڭداۋىما ولار دا قارسى بولمادى. قازىرگى كەزدە مەديسيناعا كوپ كوڭىل بولىنۋدە. اۋىلدىق جەردە ماماندار تاپشى بولىپ كەلەدى. مىنە، وسى جاعدايدى بىلە وتىرىپ، مەن ساپالى ءبىلىم الىپ، بولاشاقتا بىلىكتى مامان بولىپ، اۋىلىما كەلىپ ماماندىعىم بويىنشا جۇمىس ىستەپ، ەلىمە پايدامدى تيگىزگىم كەلەدى.ارينە، ول ءۇشىن ۇلكەن سىناق ۇبت-دەن جوعارى بالل الۋىم قاجەت.تەك ءبارىن ۇبت شەشەتىن بولدى عوي ءقازىر...
جاڭىلتاي جەكسەنبايەۆا، 11 سىنىپ وقۋشىسى:
- مەكتەپ ءبىتىرۋشى تۇلەكتەر ءۇشىن ماماندىق تاڭداۋ – ماڭىزدى ءارى جاۋاپتى ءىس .وقۋشىنى اينالاسىنداعى قىر-سىرى كوپ ماماندىقتاردىڭ بارلىعى دا قىزىقتىرادى.ءبىراق، ءاربىر ادامنىڭ بەلگىلى ءبىر ماماندىق تۇرىنە بالا كەزدەن بەيىمى مەن قىزىعۋشىلىعى بولۋى كەرەك. سول سياقتى مەنىڭ دە بالا كەزىمنەن ارمان ەتكەن ماماندىعىم – تەلەجۇرگىزۋشىلىك.بۇل ماماندىقتى تاڭداۋدا اتا-اناممەن جانە ۇستازدارىممەن كوپ اقىلداستىم.مەنى بۇل ماماندىق سالاسى وتە قاتتى قىزىقتىرادى.بارشا جۇرتقا جاعىمدى جاڭالىق تاراتىپ، بۇكىل جۇرتپەن ديدارلاسۋ – مەنىڭ ۇلكەن ارمانىم. مەن وزىمە ۇلگى رەتىندە جاڭالىقتار جۇرگىزۋشىسى گۇلناز الىمگەرەي، مەيىرجان الىبەك ۇلى، ايزادا جاقسىلىق، سونىمەن بىرگە «اۋەسبايدىڭ قاناتى» دەگەن وزىندىك ءستيلى بار قانات اۋەسباي، قىمبات دوسجان اعا-اپكەلەرىمدى ايتا الامىن.تاڭداعان ماماندىعىما كەز كەلگەن جەردەن قىزمەت ەتۋ مۇمكىن ەمەس، سوعان قاراماستان مەن بۇل ماماندىقتى تاڭداۋداعى شەشىمىمدى وزگەرتكەم جوق.سەبەبى ءار ادام ءوزى سۇيگەن ماماندىقتى تاڭداۋدان باس تارتپاۋى ءتيىس دەپ بىلەمىن جانە سول ماماندىققا جەتۋ جولىندا الدىنا ۇلكەن ماقسات قويا ءبىلىپ، ەڭبەك ەتىپ تەر توگۋى ءتيىس.
ەلامان جايلىباي،11 سىنىپ وقۋشىسى:
- ماماندىق تاڭداۋ ءاربىر ازامات پەن ازاماتشا ءۇشىن اسا قاجەتتى بولىپ تابىلادى.مەنىڭ تاڭداپ وتىرعان ماماندىعىم - اسكەري ءورت ءسوندىرۋ قىزمەتىنىڭ مامانى.بۇل ماماندىققا تاڭداۋ ءپانى – فيزيكانى تاڭدادىم. فيزيكا مەن ءۇشىن قيىن بولسا دا ،ارمانىما جەتۋ ءۇشىن ايانباي وقىپ، ۇبت-دەن جوعارى بالل جيناپ، ەلىمىزدەگى كوكشەتاۋ اسكەري ۋچيليششەسىنە تۇسكىم كەلەدى.ءوزىم قاتاڭ ءتارتىپتى، جاۋاپكەرشىلىكتى ۇناتامىن.اسكەري ادام بويىندا قاتالدىق، جاۋاپكەرشىلىكتى بولۋ باستى قاسيەتتەردىڭ ءبىرى دەپ بىلەمىن. بارلىق ۇبت تاپسىرۋشى تالاپكەرلەرگە ساتتىلىك تىلەيمىن!!!
مايرا ءجانادىلوۆا، 11 سىنىپ وقۋشىسى:
- ماماندىق تاڭداۋ مەكتەپ قابىرعاسىنان باستالادى.بۇگىنگى تاڭدا مەكتەپ ءبىتىرۋشى تۇلەكتەر ءۇشىن ماماندىق تاڭداۋ – جاۋاپتى ءىس.جالپى ماماندىق – بىلىمدىلىك پەن بىلىكتىلىكتى قاجەت ەتەدى.ومىردەن ءوز ورنىن تاۋىپ ، ەلىمىزگە قاجەتتى مامان يەسى بولۋ ءبارىمىزدىڭ ارمانىمىز.مەنىڭ تاڭداۋ ءپانىم – قازاق ادەبيەتى.قازاق ادەبيەتى ءپانى ءمۇعالىم بولعىم كەلەدى.مەنىڭ ويىمشا، پەداگوگيكالىق ماماندىقتار ەشقاشان دا جۇمىسسىز قالدىرمايدى.ءمۇعالىم قاشان دا كەرەك ماماندىق.ونىڭ ۇستىنە كەلەشەگى دە جاقسى،قازىرگى تاڭدا بالا سانىنىڭ كوبەيۋىنە بايلانىستى كوپتەگەن جاڭا مەكتەپتەر سالىنىپ، مۇعالىمدەر جەتىسپەي جاتىر.ماماندىق تاڭداۋدىڭ ەرەجەسىن تۇسىنبەي، وڭاي ولجاعا قول جەتكىزۋدى ويلاپ تۇلەكتەر وزدەرى قىزىقپايتىن، بولاشاعى قالتالى دەگەن ماماندىقتاردى تاڭداپ جاتادى.ايتسە دە ناق وسى ماماندىقتار بويىنشا وقۋ ءبىتىرىپ، قاناعاتتانباي، رەنىش سەزىمدەرى تۋىپ جاتادى.سونىڭ سالدارىنان بولاشاعىنا جوسپار قۇرعىسى كەلمەي، ءارتۇرلى قۇرىلىستاردا، كولىك جۋۋ ورىندارىندا جۇرەگندەرى قانشاما.سوندىقتان تالاپكەرلەر ماماندىق تاڭداۋ بارىسىندا الدىنا ماقسات قويىپ، اتا-اناسىمەن اقىلداسقانى ءجون.سەبەبى، قانداي اتا-انا بولسا دا قاناتتىعا قاقتىرماي ، تۇمسىقتىعا شوقتىرماي وسىرگەن بالاسىمەن ماقتانىپ، بەلگىلى ءبىر مامان يەسى بولعانىن قالايدى.العا ۇمتىلىپ، ارمانىما جەتىپ، بەلگىلى ءبىر مامان يەسى بولىپ ، اتا-انامنىڭ ءۇمىتىن اقتايمىن دەگەن سەنىمدەمىن.
فاريزا جامبىل، م.ح.دۋلاتي اتىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ 11-سىنىپ وقۋشىسى.وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى ورداباسى اۋدانى ىقىلاستەمىر اۋىلى
- مەن ۇبت-دە بەسىنشى ءپان رەتىندە ءوزىم قالاعان حيميا ءپانىن تاڭدادىم. ويتكەنى مەن بالا كەزىمدە ءمۇعالىم بولۋدى ارماندايتىنمىن.كەيىن كەلە 8-سىنىپقا اياق باسقانىمىزدا حيميا ءپانىن وقي باستادىق.حيميا ءپانى مەنى بىردەن وزىنە باۋراپ الدى.سودان بەرى ءسۇيىپ وقيمىن.نەگىزىنەن انام دارىگەر بولۋدى قالادى.ويتكەنى «قىز بالاعا دارىگەر ماماندىعى ىڭعايلى ماماندىق ءارى كەز كەلگەن جەردە سۇرانىسقا يە ماماندىق» ەكەنىن ايتتى. الايدا مەن قالاعان ماماندىق بولماعاندىقتان ،ءوزىم قالاۋىم بويىنشا وسى حيميانى تاڭداپ، بولاشاقتا ينجەنەر-حيميك بولعىم كەلەتىنىن ايتتىم.اتا-انام دا ءقازىر ءتۇسىنىپ، ماعان «اق جول» تىلەپ، «التىن بەلگى» قورعاۋىما ساتتىلىك تىلەپ وتىر.بارلىق ابيتۋرەنتتەرگە جوعارى بالل جيناۋلارىنا تىلەكتەسپىن!وزدەرىڭىز قالاعان ماماندىقتارىڭىزدى تاڭداڭىزدار!
سونىمەن، زامانداستارىمنىڭ دا پىكىرىن ەستىدىم. ءبىر وكىناشتىسى جالپى مەكتەپ ءبىتىرۋشى 11 سىنىپ وقۋشىلارىنىڭ ىشىندە ۇل بالالار از بولادى. بارلىق مەكتەپتەردە دە وسى جاعداي. نەلىكتەن؟ سوندا ۇل بالالار «كوللەدج» بىتىرسە جارايدى، قىزدار وقىسىن دەگەنىمىز بە ؟...الدە «قۇلاساڭ ناردان قۇلا» دەگەن ەستى قازاقتىڭ ماقالىن ەستەن شىعارىپ، «قۇلاسا قىز قۇلاسىن» دەگەنىمىز بە؟...
تاعى ءبىر جايت، ماماندىقتارىن كەيبىرى ءوز قالاۋىمەن، ارمان رەتىندە تاڭداسا، ءبىرى اتا-انام وسىنى قالايدى، نەگىزگى ماماندىعىم بۇل ەمەس ەدى، دەيدى، ەندى ءبىرى تاڭداۋ ءپانىم وڭاي، سوعان بايلانىستى ءبىر ماماندىقتى الىپ شىقسام ەكەن، ايتپەسە فيزيكا، حيميا دەگەن پاندەرگە ءتىسىم وتپەيدى دەيدى...، ال ەندىگى بىرەۋلەرى ماماندىعىمدى ءالى تاڭداعام جوق، ءالى شەشە قويمادىم، ۇبت سىناعى ۇستىندە قاي ءپان وڭاي جاعىنان كەلەدى، سونى تاڭدارمىن دەدى...وكىنىشتى-اق ، ارينە...
زامانداستارىما قاراپ وتىرسام، ءبىرى تاڭداۋ ءپانىن ءى توقسان اياعىندا ماماندىعىنا بايلانىستى اۋىستىرىپ جاتسا، ەندى ءبىرى وسى تاڭداعان ماماندىعىنا قانداي ءپان تاڭدايتىنىن دا بىلمەپتى. ءبارىن دە ارمان بىرەۋ - ۇبت-دەن جوعارى بالل جيناپ، اتا-انالارىنا سالماق سالماي گرانت ۇتىپ، جوعارعى وقۋ ورنىندا وقۋ. ارماندارىڭىزعا جەتىڭىزدەر! ءبىز – ەلىمىزدىڭ ەرتەڭگى بولاشاعىمىز. سوندىقتان ايانباي تەر توگىپ، وقىپ، ەلگە پايدامىزدى تيگىزەيىك!
ايزادا جايىق قىزى
سۋرەت "ماسساگەت" سايتىنان
