سونداي-اق، تاراپتار كۇن تارتىبىندەگى حالىقارالىق جانە وڭىرلىك وزەكتى جايتتار، اتاپ ايتقاندا، يادرولىق قارۋسىزدانۋ مەن تاراتپاۋ، كيبەرقىلمىس قاتەرىنەن ءتونىپ وتىرعان جاھاندىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى جونىندە پىكىر الماستى.

بۇدان بولەك، نۇرسۇلتان نازاربايەۆ پەن پاك كىن حە كەلىسسوز اياسىندا وڭتۇستىك كورەيا پرەزيدەنتىنىڭ استاناعا 2014 جىلعى ماۋسىمداعى مەملەكەتتىك ساپارىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قول جەتكىزىلگەن ۋاعدالاستىقتاردىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسىن قاراستىردى.

ەكىجاقتى بايلانىستاردى ودان ءارى دامىتۋ مەن ءوزارا تاۋار اينالىمىن جانداندىرۋ پەرسپەكتيۆالارى ايقىندالدى. ەكى ەلدىڭ باسشىلارى قازاقستان مەن كورەيانىڭ ستراتەگيالىق سەرىكتەستىگىن جاڭا ساپالى دەڭگەيگە كوتەرۋ باعىتىنداعى جۇمىستى جالعاستىرۋعا ۋاعدالاستى.

كەلىسسوز بارىسىندا كورەيا تاراپى قازاقستاننىڭ بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ 2017-2018 جىلدارداعى تۇراقتى ەمەس مۇشەسى بولىپ سايلانۋىنا بايلانىستى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ يادرولىق قارۋعا قارسى باستامالارىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋىنىڭ قارقىن الا تۇسەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.

ەنەرگەتيكاداعى ىنتىماقتاستىقتى جانداندىرۋ جولدارى، مۇناي مەن گاز وڭدەۋ، مەديسينالىق تۋريزم سالالارىنداعى بىرلەسكەن جوبالاردى ىسكە اسىرۋ، سونداي-اق كورەيا رەسپۋبليكاسى مەن ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق اراسىنداعى ەركىن ساۋدا ايماعىن قۇرۋ مۇمكىنشىلىگى قاراستىرىلدى.

كورەيا تاراپى كولىك-ترانزيتتىك ءوزارا ءىس-قيمىل پەرسپەكتيۆالارىنا ەرەكشە قىزىعۋشىلىق تانىتتى.

قازاقستان پرەزيدەنتى تىنىق مۇحيتى جاعالاۋىنداعى قىتايدىڭ ليانيۋنگان پورتىنىڭ قازاقستاندىق تەرمينالى قۇرىلىسىنىڭ اياقتالعانىن اتاپ ءوتتى.

– بۇل تەرمينال ارقىلى ءقازىردىڭ وزىندە ميلليونعا جۋىق كونتەينەر تاسىمالداندى. سونىمەن بىرگە قىتايمەن شەكارالاس قورعاس «قۇرعاق پورتىن» كاسپيي تەڭىزىندەگى اقتاۋ تەڭىز پورتىمەن جالعايتىن تەمىرجول سالىنىپ، تۇرىكمەنستان جانە يران ارقىلى پارسى شىعاناعىنا دەيىن تەمىرجول توسەلدى. وسى باعىتتاردىڭ ءبارىن كورەي بيزنەسىنىڭ پايدالانۋىنا بولادى، – مەملەكەت باسشىسى.

پاك كىن حە نۇرسۇلتان نازاربايەۆپەن ەلدەرىمىز اراسىندا ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناس ورناعانىنا 25 جىل تولۋ قارساڭىندا كەزدەسىپ وتىرعانىنا ايرىقشا قۋانىشتى ەكەنىن جەتكىزدى.

– مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ اراسىنداعى ءوزارا سەنىمگە نەگىزدەلگەن  جەكە دوستىق قارىم-قاتىناستىڭ قالىپتاسقانى ەلدەرىمىزدىڭ ستراتەگيالىق ارىپتەستىگىنىڭ دە نىعايا تۇسۋىنە سەپتىگىن تيگىزەدى. قازاقستان مەن كورەيانىڭ قارىم-قاتىناسى ءبىر-بىرىن ءوزارا تولىقتىرۋشى ىنتىماقتاستىق نەگىزىندە جەدەل قارقىنمەن دامىپ كەلەدى، – دەدى كورەيا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى.

سونداي-اق، مەملەكەت باسشىسى كورەيا رەسپۋبليكاسىنىڭ ىسكەر توپتار وكىلدەرىمەن كەزدەستى. 

كەزدەسۋگە ءىرى كورەي كومپانيالارىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى.

مەملەكەت باسشىسى كورەيا رەسپۋبليكاسى قازاقستاننىڭ شىعىس ازياداعى نەگىزگى ارىپتەستەرىنىڭ ءبىر ەكەنىن، تاۋەلسىزدىك جىلدارى وسى ەلدەن كەلگەن ينۆەستيسيانىڭ جالپى كولەمى 9 ملرد دوللارعا جەتكەنىن اتاپ ءوتتى.

قازاقستان پرەزيدەنتى 2015 جىلى ءبىرقاتار سىرتقى فاكتورلار مەن وبەكتيۆتى سەبەپتەرگە بايلانىستى ءوزارا ساۋدا-ساتتىق كولەمى ءبىرشاما ازايعانىن ايتتى.  

– وسى ورايدا ءبىزدىڭ ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىعىمىزعا تىڭ سەرپىن بەرۋ ماڭىزدى. ەنەرگەتيكا، اۋىل شارۋاشىلىعى، ماشينا جاساۋ، قۇرىلىس، قارجى جانە ينۆەستيسيالار، كولىك-لوگيستيكا جۇيەسى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ پەرسپەكتيۆالى باعىتتارى بولىپ سانالادى، – دەدى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ.

قازاقستان پرەزيدەنتى اتاپ وتكەندەي، ءبىزدىڭ ەلدە وڭتۇستىككورەيالىق كاپيتالدىڭ ۇلەسى بار 465 بىرلەسكەن كاسىپورىن جۇمىس ىستەۋدە، سوڭعى ءۇش جىلدىڭ وزىندە جالپى قۇنى 160 ملن دوللار بولاتىن 14 ينۆەستيسيالىق جوبا ىسكە استى.

مەملەكەت باسشىسى ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىقتىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋ ءۇشىن قازاقستاندا جۇرگىزىلىپ جاتقان ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ جونىندەگى قۇرىلىمدىق رەفورمالار مەن شارالارعا توقتالدى.

– اتاپ ايتقاندا، ينۆەستيسيالىق احۋال مەن بيزنەس جۇرگىزۋ ءۇشىن قاجەت جاعداي بىرتىندەپ جاقسارىپ كەلەدى، مەملەكەتتىك يندۋستريالىق-يننوۆاسيالىق دامۋ باعدارلاماسى ىسكە اسىرىلۋدا. باسىمدىعى بار سالالاردا ينۆەستورلارعا سالىق جەڭىلدىكتەرى جاسالۋدا، شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە قولداۋ كورسەتەتىن ارناۋلى شارالار قابىلدانۋدا، – دەدى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ.

سونداي-اق، قازاقستان پرەزيدەنتى رەسپۋبليكادا سالىق مولشەرلەمەلەرىنە قاتىستى زاڭنامانىڭ جانە جۇمىسپەن قامتۋ سالاسىنداعى زاڭنامانىڭ تۇراقتىلىعىنا كەپىلدىك بەرىلگەنىنە نازار اۋداردى.

– ءبىزدىڭ ەلدەرىمىزدىڭ ازاماتتارى ءۇشىن ۆيزاسىز رەجىم ەنگىزىلىپ، تىكەلەي اۋە رەيستەرى اشىلدى، – دەدى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ.

مەملەكەت باسشىسى قازاقستان اۋماعىنداعى ارنايى ەكونوميكالىق جانە يندۋستريالىق ايماقتاردا كورەي كومپانيالارىنا ءوز جوبالارىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ورىن بولۋگە ءازىر ەكەنىن ايتىپ، سول ايماقتاردى باسقارۋ مۇكىندىگىن ۇسىندى.  

بۇدان بولەك، مەملەكەت باسشىسى كورەي كومپانيالارىن قازاقستانداعى مەملەكەتتىك كاسىپورىنداردى جاپپاي جەكەشەلەندىرۋ ۇردىسىنە، الداعى «ەكسپو-2017»: بولاشاقتىڭ ەنەرگياسى» حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىنىڭ جۇمىسىنا، «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ قىزمەتىنە بەلسەنە اتسالىسۋعا شاقىردى.

– ءبىز كورەي كومپانيالارىمەن ەكونوميكانىڭ بارلىق سەكتورىندا ىنتىماقتاستىق ورناتۋ ءازىرمىز. بۇگىنگى ءبىزدىڭ كەزدەسۋىمىز ەلدەرىمىزدىڭ ىسكەر توپتارىنىڭ ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىعىنىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى مەن پەرسپەكتيۆالارىن انىقتاپ بەرەدى دەپ ۇمىتتەنەمىن، – دەدى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ.

مەملەكەت باسشىسى ساپار اياسىندا وڭتۇستىك كورەيانىڭ پرەزيدەنتىمەن جۇرگىزىلگەن كەلىسسوزدىڭ جەمىستى بولعانىن ايتىپ، وندا ىسكەرلىك ىنتىماقتاستىق اياسىن كەڭەيتۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى، سونىڭ ىشىندە قازاقستاننىڭ كولىك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ، ەاەو نارىعىنا شىعۋ پەرسپەكتيۆالارى تالقىلانعانىن اتاپ ءوتتى.

– ءبىز ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقپەن ارادا ەركىن ساۋدا ايماعىن قۇرۋ جونىندە اڭگىمەلەستىك. بيىل بۇل ۇيىمعا ءتوراعالىق ەتىپ وتىرعان قازاقستان كورەيانىڭ وسى كەڭىستىككە ەنۋ جونىندەگى نيەتىن قۇپتايدى. بۇل بارىمىزگە جاقسى جانە ءبىز وسى يدەيانى ىلگەرىلەتەتىن بولامىز، – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.