ورداباسى قويى ءوسىپ، وركەندەپ كەلەدى

/uploads/thumbnail/20170709190143873_small.jpg

 

ورداباسى اۋدانىنداعى «سەرالى» شارۋا قوجالىعى اسىل تۇقىمدى «ورداباسى» قويىن ءوسىرىپ كەلە جاتقانىنا كوپ جىل بولدى. بۇل اسىل تۇقىمدى قويدىڭ باسقا قىلشىقتى قويلاردان ەرەكشەلىگى، تازا ەتتى بىرنەشە ەسە ارتىق بەرەدى. بيىلعى جىلى «ورداباسى» تۇقىمىن جەرگىلىكتى مالداردى ۇرىقتاندىرۋعا قولدانامىز. سەبەبى، مەملەكەت تاراپىنان اسىل تۇقىمدى قوشقارلاردى جالپى شارۋاعا بىردەي ەتىپ، انالىق باستارىن تەگىن قاشىرتۋعا كومەك بەرىلىپ وتىر. 80 مىڭداي مالدى ۇرىقتاندىرۋ جۇمىستارى باستالدى. قويدى قاشىرتىپ الۋ ءۇشىن ماماندار مەن ونىڭ تەحنيكالىق قۇرال-جابدىقتارى، اسىل تۇقىمدى «جالعا بەرۋ» قارجىسى مەملەكەت ەسەبىنەن جۇرگىزىلەدى.

ەكىنشىدەن، ايماقتا قاراكول مالى دا ازايىپ بارا جاتىر. وڭتۇستىك-باتىس مال جانە وسىمدىك عىلىمي ينسيتۋتىنىڭ عالىمى حيسمەتوللا ۇكىبايەۆ ءبىزدىڭ وڭىردە كوك ءتۇستى قاراكول قويلارىن كوبەيتۋگە ۇلەسىن قوسىپ وتىر. جۋىردا تۇركىستان قالاسىندا قاراكول قويلاردى اسىلداندىرۋ ماقساتىندا سەمينار ءوتتى. قاراكول قويىن كوبەيتۋ ءىسىن ءقازىر تۇركىستان قالاسىنداعى «يۋگناك» شارۋا قوجالىعى قولعا الدى.3 مىڭ باس قاراكول قويى بار. كەلەشەكتە كوك ءتۇستى ەلتىرىلەردى حالىقتىڭ يگىلىگىنە جاراتۋ كوزدەلۋدە. ەلتىرىمەن ەلىمىزدىڭ اسكەرىن تولىق قامتاماسىز ەتەمىز دەگەن دە جوسپار بار.

جالپى، قوي شارۋاشىلىعىن ءبولىپ ايتار بولساق، قويدىڭ انالىق باسىنىڭ ساۋلىعىنا 1500 تەڭگەدەن بەرىلەدى. 2011 جىلعا دەيىن وسى سۋبسيديانى الۋ ءۇشىن 1000 باس ساۋلىعى بولۋى كەرەك دەگەن تالاپ قويىلاتىن. وتكەن جىلدان باستاپ 600 ساۋلىعى بار شارۋالار سۋبسيديا الۋعا مۇمكىندىگى بولدى. ال، بيىل 300 ساۋلىعى بار شارۋالارعا دا مەملەكەتتەن قارجىلاي كومەك كورسەتىلدى. مالدى اسىلداندىرۋدا ساتىپ الىناتىن ءبىر باس مالعا 8000 مىڭ تەڭگەدەن بەرىلەدى.

كەلەر جىلى مال شارۋاشىلىعى مەن ودان الىناتىن ونىمدەرگە سۋبسيديا بەرۋ جالعاسادى. 2017 جىلدان باستاپ ونىمگە ەمەس، مال باسىنا عانا تولەنەتىن بولادى.

ورداباسى اۋدانىنداعى «سەرالى» شارۋا قوجالىعى 20 جىلدان بەرى قازاقى «ورداباسى» قويىن وسىرۋمەن اينالىسىپ كەلەدى. قوجالىقتىڭ باسشىسى سەرالى ءابجانوۆتىڭ وڭتۇستىك-باتىس مال جانە وسىمدىك عىلىمي ينستيتۋتىنىڭ عالىمدارىمەن بىرلەسە جۇرگىزگەن جۇمىسى ءوز ناتيجەسىن بەردى. بۇگىندە قوجالىقتىڭ اسىل تۇقىمدى قويلارىنا دەگەن سۇرانىس جىلدان جىلعا ارتىپ وتىر. «ورداباسى» قويدىڭ تۇقىمىن جەرگىلىكتى شارۋالار عانا ەمەس، ارىسى اتىراۋ، الماتى، قىزىلوردا، جامبىل، اقتوبە، ماڭعىستاۋ ءوڭىرىنىڭ قوجالىقتارى دا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ، ساتىپ الۋدا.

قازاقى قويدىڭ ەرەكشەلىگى بارلىق جەردىڭ تابيعاتىنا تەز بەيىمدەلەدى. ءتوزىمدى، جەر تاڭدامايدى، جىلدام جەتىلىپ، تەز قوڭدانادى. ءجۇنى از، ەسەسىنە ەتى مول. قوشقارلاردىڭ ورتاشا سالماعى 110-123، ساۋلىقتاردىڭ ورتاشا سالماعى 85-90 كەلىنى قۇرايدى. ال، التى ايلىق قوزى كەزىندە سالماعى 31-32 كەلىگە جەتتى. ءقازىر ۇساق مالدىڭ ماي ەمەس، ەت بەرۋ ونىمدىلىگىنە ءمان بەرىلەدى. بۇرىن كەرىسىنشە ەدى. سول سەبەپتى، بۇل اسىل تۇقىمدى قويلار بويىنا ماي ەمەس، ەتتى كوپ جينايتىندىعى كوپشىلىكتى قىزىقتىرادى. بيىلدىڭ وزىندە الماتى، جامبىل، قىزىلوردا وبلىستارىنا 2500-نان استام ساۋلىق پەن تۇساق ساتتىق،

«سەرالى» شارۋا قوجالىعىنىڭ زووتەحنيگى امانبەك ىرىسبەك ۇلى

 

 

قاتىستى ماقالالار