انتون كروتوۆ – ساياحاتشى، جازۋشى.
مەن 2001 جىلى مۇسىلمان بولدىم. ول كەزدە جاسىم 24-تە ەدى، ساياحاتشى بولعانىما 10 جىل تولعان. سول الەمدى كەزىپ جۇرگەنىمدە كوپتەگەن مۇسىلمان مەملەكەتتەرىنە باردىم. 1999 جىلى سۋدانعا بارىپ، ول جاقتا 20 جىل بويى ۆەلوسيپەدپەن الەمدى شارلاپ جۇرگەن فرانسۋزدىق جىگىتتى كەزدەستىردىم. ول مۇسىلمان ەكەن، كۇرىشپەن سۋرەت سالىپ، سودان اقشا تابادى. الايدا، مەنىڭ يسلام ءدىنىن قابىلداۋىما ونىق اسا ىقپالى بول قويمادى.
مۇسىلماندىققا وتپەس بۇرىن مەن يراندا، پاكىستاندا، تۇركيادا، سيريادا، ەگيپەتتە، يوردانيادا، سۋداندا جانە دە ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىندە بولدىم. الايدا ورتالىق ازيانى تولىققاندى مۇسىلمان مەملەكەتتەرىنەن قۇرالعان دەپ ايتا المايمىز، ول نەگىزىنەن كەڭەستىك. قازاقستاندى ناقتى مۇسىلمان مەملەكەتى دەپ ايتا المايمىن، ال تاجىكستاندا مۇسىلماندىقتىڭ ءيىسى سەزىلەدى. 30 جىل بۇرىن يران ەلىندە يسلامدىق ريەۆوليۋسيانى ەنگىزگەننەن كەيىن جوعارى جاقتان ادمدارعا قاتاڭ تالاپ قويىلا باستادى، يران ەلىنىڭ ازاماتتارى جاقسى مۇسىلمان بولۋى كەرەك، ال كەز كەلگەن ۇيدەن: «ناماز – ءار مۇسىلمانعا پارىز» دەگەن جازۋدى كورۋگە بولادى. مۇنداي يسلامي قاتاڭ تارتىپتەرگە جاستاردىڭ كوزقاراسى مۇلدەم بولەك بولدى، ولار مۇنى قابىلداي المادى، وزدەرىنە باتىستىق ءستيلدى، الكوگولدى جانە جالاڭاش قىزدارمەن كوڭىل كوتەرۋدى رۇقسات ەتىلگەنىن قالادى. ال تۇركيا مەملەكەتىندە كەرىسىنشە، جاستار يسلام ءدىنىن قاتاڭ ۇستانادى جانە جاستايىنان مۇسىلماندىققا بەت بۇرا باستايدى.
مەنىڭ ويىمشا، تەرروريستەردىڭ بارلىعى مۇسىلماندار دەپ ايتاتىندار تىكەلەي ساياساتتان حابارى جوق ادامدار. ەگەر ءبىزدىڭ ەلىمىز مۇسىلمان مەملەكەتتەرىنىڭ ءبىرى بولىپ جانە وڭتۇستىگىمىزدە سوعىس ءجۇرىپ جاتقان بولسا، وندا تەرروريستەردىڭ باسىم بولىگى حريستياندار دەپ ويلاۋشى ەدى. بارلىعى دا بيلىكتەگىلەردىڭ قانداي ءدىندى ۇستانىپ، قولداۋىنا بايلانىستى.
الي (ۆياچەسلاۆ) پولوسين – فيلوسوف، «يسلام» جۋرنالىنىڭ باس ديرەكتورى، ءدىن مامانى.
مەن جوعارى وقۋ ورنىنا فيلوسوفيا فاكۋلتەتىنە تۇسكەن كەزىمدە نەگىزگى ماقساتىم ماماندىق الىپ شىعۋ ەمەس، شىندىققا كوز جەتكىزۋ بولاتىن. ەمتيحان ۋاقىتى جاقىنداپ قالعان، الايدا، دايىندىعىم اسا مىقتى بولا قويمادى. ءوزىم بىلمەيتىن قۇدايىما سيىنا باستادىم، سودان ەمتيحانعا كىرىپ، ءوزىم جاتتاعان بيلەتتى العانىمدا تاڭقالدىم، بىرەۋ ادەيى مەنىڭ قولىما سول بيلەتتى ۇستاتقانداي بولدى. بيبليانى ەڭ العاش ەكىنشى كۋرستا وقىدىم.
كەيىننەن وقۋدى بىتىرگەن سوڭ ءبىراز ۋاقىت جۇمىسسىز ءجۇردىم. سودان ورتالىق ازياعا بارىپ جۇمىس جاساي باستادىم. سول جاقتا ءبىرىنشى رەت مۇسىلماندارمەن تانىستىم. ول تاجىك بولاتىن، كورشى اۋىلداعى شىركەۋدىڭ باعبانى ەدى. ول ەلدە مۇسىلماندىقتى قاتاڭ ۇستاناتىن: بۇكىل جەردە بەيرەسمي قۇلشىلىقتار جاسالاتىن، ايەلدەر مەن بالالارعا ارناپ قۇپيا ترەنينگتەر جۇرگىزەتىن، ال اۋىل تۇرعىندارىنىڭ جينالىسىندا قۇراننىڭ سۇرەلەرىن كوپ بىلەتىن جاس بالا قاريالاردان جوعارى تۇراتىن. كەڭەستىك بيلىك ءتىپتى جوق سياقتى كورىنەتىن. ماعان مۇسىلمانداردىڭ ءوز دىندەرىنە بەرىكتىگى قاتتى ۇنادى.
قاعبا جايلى ەستىگەنىمدە مەن ناقتى شەشىم قابىلدادىم. ماليەۆيچتىڭ «قارا شارشىسى» سەكىلدى قۇدايدىڭ شەكسىزدىگىن، ول ءاردايىم بىزبەن بىرگە ەكەندىگىن بىزگە قاعبانىڭ تانىتاتىندىعىن ءتۇسىندىم. سول ارقىلى مەنىڭ كوزىم اشىلدى، يسلام كىتاپتارىنىڭ ءبىرىن دە وقىماي مۇسىلماندىققا بەت بۇردىم. مۇسىلمان بولعاننان سوڭ بىردەن مولدا جانە يمام بولمايمىن دەدىم، مەنى ءجاي عانا ءالي اعا دەپ اتاعاندارىن قالادىم. يسلامنان ءومىر بويى تابا الماعان سۇراقتارىما جاۋاپ تاپتىم.
ليليانا (ۋليانا) ماكاروۆا – ءۇي شارۋاسىنداعى ايەل.
مەن نوۆوسيبيرسك قالاسىندا جۇرگەنىمدە قازىرگى جارىممەن تانىستىم. ول كەزدە جاقسى قىزمەتتە جۇرگەن ەدىم – مەيرامحانا بيزنەسىمەن اينالىساتىنمىن. 2003 جىلى ءبىزدىڭ قالاعا ىسساپارمەن ەكى اراب كەلدى. فيرما باستىعى ماعان ىسكەرلىك كەلىسسوز جۇرگىزۋدە قاسىندا بولۋىمدى سۇرادى. سولاردىڭ ءبىرى مەنىڭ جارىم امير ەدى.
ءبىر جارىم ايدان كەيىن ول ماعان ۇيلەنۋگە ۇسىنىس جاسادى، مەن كەلىستىم. الايدا، وعان ەشقاشان دا يسلام ءدىنىن قابىلداپ، ورامال تاقپايمىن دەپ ەسكەرتكەن بولاتىنمىن. ول دا كەلىستى. كەيىننەن ءۇش اي وتكەن سوڭ ءوزىمنىڭ قالاي مۇسىلماندىقتى قابىلداعانىمدى بىلمەي قالدىم. بۇل نارسەگە، ارينە، كۇيۋىمنىڭ ىقپالى زور بولدى. مۇسىلمانمەن جۇمىس ىستەگەن ءبىر بولەك، ال بىرگە ءبىر شاڭىراق استىندا تۇرعان مۇلدەم بولەك ەكەن.
بىردەن ورامال تاقپادىم، ول مەن ءۇشىن اۋىرعا سوقتى. ىشكى جان دۇنيەممەن يسلامدى قابىلدادىم، ناماز وقىدىم، مەشىتكە باردىم، الايدا ورامال تاعۋعا بىردەن بەل بۋا المادىم. الدىمەن تەك مەشىتكە بارعاندا عانا تاعاتىنمىن، كەيىننەن باسقا مۇسىلماندارعا قوناققا بارعاندا دا تاعىپ ءجۇردىم.
ءبىر جىلدان سوڭ وسمان اتتى ۇلىم دۇنيەگە كەلدى. ءبىز ول كەزدە اراب امىرلىگىنە كوشىپ بارعان بولاتىنبىز. سول جاقتا ەڭ العاش كۇيۋىمە نيقاب الىپ بەرۋىن ءوتىندىم.
مەنىڭ بالالارىمنىڭ بارلىعى دا مۇسىلمان، الايدا، ەگەر ولار باسقا دىنگە وتۋلەرىن قالاسا دا ولار مەنىڭ بالالارىم بولىپ قالادى. مەن ءوزىم بۇل جاعدايدى باسىمنان كەشىردىم جانە دە تەك جالعىز قۇداي عانا بار ەكەنىن ءبىلدىم.
ماتەريال esquire.kz سايتىنان اۋدارىلعان.
اۋدارعان: نازەركە لابيحان