بۇرىنعى تۇركىلەر ارۋاقتارعا ەرەكشە ءمان بەرگەن. يسلام ءدىنى ارۋاققا قارسى ەمەس. قايتا ەسكە الىپ دۇعادا بولىپ وتىرۋدى كەڭەس بەرەدى. مىنە تۇركيا قازاقتارى ورازا ايىندا وسى ەكى ۇعىمدى تۇيىستىرەدى. تۇرىك قازاقتارىندا ءاربىر وتباسى ورازادا ءبىر اۋزاشار بەرۋدى وزىنە مىندەت سانايدى. ءار وتباسى وسىلايشا ورازا ايىندا اۋىزاشار بەرۋگە كۇش جۇمساعاندىقتان، تۇركيا قازاقتارىنا كوبىندە ءوزىنىن ۇيىندە اۋىز اشۋ بۇيىرمايدى. ويتكەنى 30 كۇن ورازادا كۇن سايىن ءبىر ۇيگە اۋىزاشارعا شاقىرىلادى. مىنە بۇل ورازانىن بەرەكەسى!

بۇل اۋزاشارلار قۇر شاي بەرىپ اۋىز اشقىزۋ قانا ەمەس. بۇل اۋىزاشارلاردا قۇرانعا دا قاتتى ءمان بەرىلەدى. بۇرىننان بالا-شاعا وتباسى، جاقىن تۋىستار وقىپ بىتىرگەن قۇرناننىڭ حاتىم دۇعاسى ىستەلىپ ساۋابى بۇرىنعى وتكەن اتا-بابالاردىڭ ارۋاعىنا باعىشتالادى. ءبىر ءۇيدىڭ قوجايىنى جاعدايى بولىپ ورازادا اۋىز اشقىزىپ قۇران حاتىم تۇسىرمەسەدە “ءاي سەنىڭ اكەن ولگەن جوق پا ەدى؟” دەپ و دۇنيەگە وتكەن تۋىستارىنىڭ ارۋاقتارىنا ارناپ قۇران وقىتقىزباعانى ەسكەرتىلەدى. اۋىزاشارلاردى ءۇيى كەڭ بولعاندار ۇيىندە، كەيدە ءوزىنىڭ ۇيىنە سيماعاندا كورشىلەردىڭ پاتەرلەرىنە دە قوناقتار كىرگىزىلەدى. ال ءۇيى كەڭ بولماعاندار كازاك تۇركلەرى ۋاكفى (تۇركيا قازاقتارى قورى)، حوجا احمەت ياسساۋي ۋاكفى، زياجان قاجى توي زالى سىندى قوعامدىق زالداردا نەمەسە رەستورانداردا اۋىز اشقىزۋىنا بولادى. ءبىراق ۇيدەن اشقىزعاندى قازاقتار كوبىرەك ساۋاپتى دەپ ويلايدى.

سونىمەن تۇركيا قازاقتارىنىڭ اۋىزاشارلارىندا ءتورت ماقسات ورىندالادى. 1. اۋزى بەرىك ادامدارعا اۋىز اشقىزىپ ساۋابىنا ورتاق بولادى. 2. ورازا قۇراننىڭ جەر بەتىنە تۇسە باستاعان قاسيەتتى اي. سوندىقتان ورازاعا قۇران ايى دا دەپ ايتىلادى. تۇركيا قازاقتارى ورازا ءۇشىن قۇران اۋدارادى. ءسويتىپ ورازانىڭ قۇران ايى ەكەنى ەسكەرىلەدى. 3. اۋىزاشاردا موللا شاقىرىلىپ اۋدارىلعان قۇراننىن ساۋابى وتكەن ارۋاقتارعا باعىشتالادى. مۇنىمەن ارۋاقتار ريزا ەتىلەدى. ويتكەنى قازاقتا “ءولى ريزا بولماي، ءتىرى بايىمايدى” دەيدى. 4. اعايىن تۋعان اۋىزاشاردا باس قوسىپ اڭگىمەلەسىپ تۋىستىق قارىم-قاتناستار كۇشەيە تۇسەدى.

ءبىز دە وسى ءارى ءدىني، ءارى ۇلتتىق وسى سالتقا ساي جىل سايىن اۋىزاشار بەرىپ وتىرامىز. كەشەدە بيىلعى اۋىزاشارامىزدى بەردىك. 150 ادام قاتىستى. قوناقتاردى 4 پاتەر مەن تەراسقا ورنالاستىردىق. پاتەرلەردە اپالار، اپايلار، كەلىندەر، قارىنداستار، ال ەر ادامدار ءۇيدىڭ توبەسىندە تەراستا اۋىز اشتىق. اللا نيەتىمىزدى، ورازامىزدى، دۇعالارىمىزدى قابىل السىن. وتكەن اتا-بابالارىمىزدىڭ توپىراعى تورقا بولىپ جاندارى جانناتتا بولسىن! ءاۋمين.

ءابدۋاقاپ قارا

"قامشى" سىلتەيدى - qamshy.kz