28 شىلدە كۇنى شىڭجاڭ ۇيعىر اۆتونومياسىنىڭ ياركاند (Yarkand، قىتايشاسى شاچە) اۋدانىندا قاندى قاقتىعىس ورىن الىپ، 120-داي ادام قازا تاپقان. اقپاراتتارعا نەگىزدەلگەندە، ءبىر توپ قارۋلى ادام بيلىك مەكەمەلەرىنە شابۋىل جاساعان. وقيعا تۋىلىپ ءبىر كۇن وتكەن سوڭ عانا قىتايلىق سينحۋا اگەنتتىگى بۇل تۋرالى اقپاراتتى جاريالاعان. سينحۋا اگەنتتىگىنىڭ دەرەگىنە ساي، پىشاقپەن قارۋلانعان بەلگىسىز توپ پوليسيا بولىمشەسى مەن اكىمشىلىك مەكەمەسىنە شابۋىلداپ، ونداعان بەيبىت تۇرعىن قازا تاپقان. سينحۋا اگەنتتىگى قاندى قاقتىعىستا 13 ادام ءولدى جانە 31 كولىك شاعىلدى دەپ حابارلاعان. الايدا، دۇنيە ۇيعىرلار كونگرەسى وقيعانىڭ ءتىپتى دە ۇلكەن، ولگەن، جارالانعان ادامداردىڭ ودان دا كوپ ەكەندىگىن مالىمدەگەن. كونگرەسستىڭ حابارلاۋىنشا، شىڭجاڭدا دەمونسترانتتار مەن پوليسيا قاقتىعىسقان، 20 ۇيعىر مەن 13 پوليسەي قازا تاۋىپ، 10 ادام جارالانعان، 67 ادام تۇتقىندالعان. كونگرەسس وكىلىنىڭ دەرەگىنە قاراعاندا، ۇيعىرلار جۇڭگو بيلىگىنىڭ قۋدالاۋىنا قارسىلىق بىلدىرگەن. ال، امەريكالىق «ۋولل-ستريت دجورنال»-دىڭ اقپاراتتارىنا نەگىزدەلگەندە، دۇيسەنبى كۇنى شابۋىلشىلار 6 ساعات ىشىندە بەس ورىنعا شابۋىل جاساعان. شابۋىلشىلار وقيعا ورنىنا جىبەرىلگەن 90 ادامدىق اسكەري قوسىنعا دا شابۋىلداعان. جۇڭگو اسكەريلەرى شابۋىلشىلاردىڭ 16ء-سىن اتىپ ولتىرگەن. «ۋولل-ستريت دجورنال» وسى مالىمەتتەرگە بايلانىستى قىتايداعى سول وقيعا ورىن العان ياركاند اۋدانىنا تەلەفون جالعاپ، بۇل اقپاراتتاردىڭ راس ەكەندىگىن انىقتاپتى. «ۋولل-ستريس دجورنال»-عا تەلەفوندا جاۋاپ بەرگەن ءبىر قوناق ءۇي قىزمەتكەرىنىڭ ايتۋىنشا، ايت كەزىندە كوشەدە ارلى-بەرلى قايشاسلىسقان تۇرعىندار وسى وقيعادان كەيىن مۇلدەم ۇيلەرىنەن شىعۋدان قالعان.

ال، ۆاشينگتوندىق «ازات ازيا»-نىڭ ايتقاندارىنا سەنسەك، اتالعان قاندى وقيعا كەزىندە 300-دەن ارتىق ەتنيكالىق ۇيعىر قولدارىنا پىشاق، تاياق الىپ، پوليسيا بولىمشەلەرى مەن ۇكىمەت عيماراتتارىنا شابۋىل جاساپ، پوليسيامەن قاقتىعىسقان. «ازات ازيانىڭ» ايتۋىنشا، بۇل قاندى قاقتىعىس ەلىشكۋ (Elishku) دەگەن ەلدى مەكەننىڭ ءۇش اۋىلىندا دا جالعاسقان. «ازات ازيا» 29 شىلدەدە ياركاندتاعى وقيعا تۋىلعان ورىنداعى جەرگىلىكتى تۇرعىندارعا تەلەفون جالعاپ، بىلگەن اقپاراتتارىنا نەگىزدەلگەندە، 28 شىلدە تاڭەرتەڭ ياركاندتىڭ ەكى اۋىلىنداعى جەرگىلىكتى ەتنيكالىق ۇيعىرلار پوليسيا بولىمشەلەرى مەن ۇكىمەت عيماراتتارىن جارعان، جۇڭگو پوليسەيلەرىنىڭ كولىكتەرىن ورتەگەن. ەتنيكالىق ۇيعىرلار مەن پوليسەيلەر اراسىنداعى قاقتىعىستا 120-دان ارتىق ادام ولگەن جانە قاشعار ايماعىندا توتەنشە جاعداي ەنگىزىلىپ، ايماقتى اسكەري كۇشتەر كۇزەتۋدە كورىنەدى. ايماقتاعى ينتەرنەت، تەلەفون الەمەتتىڭ جەلىلەر باقىلاۋعا الىنعاندىعىن ايتقان «ازات ازيا» كوپتەگەن ورىندارعا تەلەفون جالعاي الماعاندىعىن حابارلايدى.

باتىس اقپارات قۇرالدارىنىڭ پىكىرىنشە، بۇل قاقتىعىستىڭ نەگىزگى سەبەبى، اۆتونومياداعى جەرگىلىكتى ۇلتتاردىڭ ءدىنى مەن تىلىنە قىسىمنىڭ كۇشەيۋى، الەمەتتىڭ تەڭسىزدىك نەگىزگى سەبەپ بولىپ وتىرعان كورىنەدى. اسىرەسە، مەشىتتەردى قۇرساۋلاپ، ايت نامازىنا بارعانداردى جۇڭگو بيلىگىنىڭ جازالاۋى جەرگىلىكتى حالىقتى اشىندىرعان.

 دايىنداعان: سانات ناققازاق.

دەرەككوز: سينحۋا اگەنتتىگى، «ۋولل-ستريت دجورنال»، « ازات ازيا».

 “قامشى” سىلتەيدى