قۇرمەتتى ق ر پارلامەنت جانە جەرگىلىكتى ءماسليحات دەپۋتاتتارى – مۇلىكتى جەكە مەنشىككە وتكىزۋ توڭىرەگىندە تيىلماي تۇرعان مىنا جايلارعا كوڭىل اۋدارادى دەپ ۇمىتتەنەمىن. جاسىراتىنى جوق سوڭعى جىلدارى ايماقتاردا جەرگىلىكتى اكىمشىلىكتەر زاڭسىز كەلىسىم-شارتتار جاساۋ ارقىلى وزدەرىنىڭ مەنشىگىندە بولىپ كەلگەن جۇزدەگەن شارۋا قوجالىقتارىنىڭ جەرىن ساۋداعا سالىپ جىبەردى. مىڭداعان، ميلليونداعان گەكتار جەر بۇگىندە ءتۇرلى وليگارحتار مەن لاتيفۋنديستەردىڭ، ءتىپتى شەتەلدىكتەردىڭ مەنشىگىنە ءوتىپ جاتىرعانى دا شىندىق. 26 جىلدىڭ ىشىندە كونستيتتۋسياعا 15-تەن استام وزگەرىستەر ەنگىزۋ جولىمەن تالاي «مۇلىكتەردىڭ» ءىرى اگرارلىق كومپانيالار مەن قارجى توپتارىنىڭ ساتىپ الۋىنا «العى شارتتار» جاسالىندى. وكىنىشتىسى، وسى ۋاقىتقا شەيىن اتا زاڭعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ مەن جەردى، باسقا دا مۇلىكتەردى جەكە مەنشىككە وتكىزۋ رەفورماسى بىردە-بىر رەفەرەندۋمسىز حالىقتىن سىرتىنان جۇرگىزىلىپ كەلدى. 

ايتارىم، مەملەكەت تاراپىنان جوسپارلانىپ جاتقان 26 - باپقا قاتىستى «سوڭعى وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار» بۇعان دەيىن دە جەكەشەلەندىرۋگە بايلانىستى جىبەرىلگەن قاتەلىكتەردى قايتالاۋى، حالىقتىڭ ساياسي، الەۋمەتتىك، ەكونوميكالىق ءومىرىن ودان سايىن تۇرالاتۋى مۇمكىن. ەگەر 26-باپتى وزگەرتۋ كۇشىنە ەنەتىن بولسا، بۇل قادام ونىسىز دا وزىمەن-وزى قالعان اۋىل حالقىنىڭ «جوعارى بيلىككە ىقپال ەتەتىن»، شالقايعاندا تىرەنەتىن قولىنداعى سوڭعى «ستراتەگيالىق تەتىگى» جەرىنەن دە ايىرىپ (قولىنداعى قارۋى دەسەك تە بولادى)، جاي مالىن باعىپ كۇنىن كورىپ وتىرعان جەكەلەگەن وتباسىلارىن بۇگىنگى قونىسىنان دا ەرىكسىز كوشۋگە، اۋىل حالقىن ۇلكەن دەموگرافيالىق قوزعالىستارعا ءماجبۇر ەتەدى. مۇلكىنەن، جەرىنەن، بارىنەن ايىرىلعان حالىق «ايتاقىردا» قالدى دەگەن ءسوز.

بۇعان ءقازىردىڭ وزىندە جۇمىسسىز قالىپ، جەرى تارىلىپ، قوجالىعىن كەڭەيتىپ مال باعۋ مۇمكىنشىلىگىنەن ايىرىلعان اۋىلداعى كوپتەگەن «شارۋا قوجالىقتارى» تاراپ، ولاردىڭ دالادان قالاعا، قالادان باسقا وبلىستارعا كوشىپ جاتىرعانى دالەل بولادى. بۇل پروسەسس (اقتابان شۇبىرىندى) ءالى ءجۇرىپ جاتىر. 

قوعام قايراتكەرلەرى، زاڭگەرلەر، حالىقتىڭ باسىم بولىگى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋسياسىنداعى 26 - باپقا وزگەرتۋلەر مەن تولىقتىرۋلاردى ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىنىڭ اسىعىستىق ەكەنىن، ەرتەڭ ونى بىرەۋلەر تۇرلىشە اينالدىرىپ، پايدالانىپ كەتۋى مۇمكىن ەكەنىن ەسكەرتۋدە. بۇل دا سىزدەردى ويلانتۋى ءتيىس وكىلەتتى بيلىك دەپۋتاتتار. ءارقايسىمىز تاريح الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىمىزدى سەزىنۋىمىز كەرەك.

ءبىز، سايلاۋشىلار - مۇنداي ەكونوميكالىق، ساياسي رەفورمانى باستاماس بۇرىن مەنشىك بولىسىندە تومەندەگى شارالاردى ىسكە اسىرۋىمىز قاجەت دەيمىز. 

بىرىنشىدەن – اتقارۋشى بيلىك پەن وكىلەتتى بيلىك پارلامەنت پەن ءماسليحاتتاردىڭ قۇزىرى ءادىل سايلاۋ جولىمەن تەرەزەسى تەڭ سويلەسەر، شىنايى كوپ پارتيالى كۇيگە كەلتىرىلمەيىنشە؛

ەكىنشىدەن – جاڭا سايلاۋ زاڭى قابىلدانبايىنشا؛ 

ۇشىنشىدەن – «جەرگىلىكتى ءوزىن-وزى باسقارۋ زاڭى» قايتا قارالىپ، تولىققاندى جاڭا نۇسقاسى قابىلدانىپ، حالىق اكىمدەردى وزدەرى سايلامايىنشا؛

تورتىنشىدەن – ۇكىمەت، پارلامەنت، سوت بيلىگى قۇزىرەتىن ايقىنداپ، ولاردى قاداعالايتىن «كونستيتۋسيالىق سوت» بيلىگى قالپىنا كەلتىرىلمەيىنشە؛

بەسىنشىدەن – زاڭدى جۇزەگە اسىراتىن، قوعامدىق قاتىناستاردى رەتتەيتىن مەحانيزمدەردى قالپىنا كەلتىرمەيىنشە - قاندايما وزگەرىستەر اتاۋلىنى توقتاتا تۇرعانىمىز دۇرىس بولادى.

پارلامەنت دەپۋتاتتارى پاراساتتى كەلىسىمگە جەتكىزەتىن، حالىق مۇددەسىنەن شىعاتىن جوعارىداعى شارالاردى جۇزەگە اسىرادى، كونستيتۋسياداعى 26-باپتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىنىڭ وزگەرىسسىز قالدىرىلۋىنا ىقپال ەتەدى دەپ ۇمىتتەنەمىز.

ن.قوشامان ۇلى، ق ر جۋرناليستەر وداعىنىڭ مۇشەسى.