2016 جىلى جەڭىل ونەركاسىپ، حيميا، قۇرىلىس مەن ماشينا جاساۋ ونەركاسىبى سالالارىندا ءوندىرىس كولەمى ايتارىلتاي ازايعان. دەپ حابارلايدى palata.kz

«نۇر وتان» پارتياسىنىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ماجىلىسىندەگى فراكسياسىنىڭ كەڭەيتىلگەن جينالىسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋى، اعىمداعى سىن-تەگەۋرىندەرى مەن كەلەشەگى تالقىلاندى.

جيىندا «اتامەكەن» ۇكپ باسقارما ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى نۇرجان التايەۆ وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردى قولداۋ جانە ولاردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ ماسەلەلەرىن باياندادى.

«2015 جىلى حيميا مەن قۇرىلىس ونەركاسىبىن ساناماعاندا، تاۋار ءوندىرۋ ايتارلىقتاي ازايعان. مۇنىمەن قوسا، 2016 جىلى جەڭىل ونەركاسىپ، حيميا، قۇرىلىس مەن ماشينا جاساۋ ونەركاسىبى سالالارىندا ءوندىرىس كولەمى ايتارىلتاي ازايعان. وتاندىق تاۋارعا سۇرانىستى ارتتىرا وتىرىپ، قازاقستاننىڭ وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ دامۋىنا دەم بەرۋ كەرەك»، – دەدى نۇرجان التايەۆ.

ۇلتتىق پالاتا وكىلى ەلىمىزدە شىعارىلعان تاۋار سۇرانىسىنىڭ كورسەتكىشىن ارتتىرۋ ءۇشىن وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردى مەملەكەتتىك جانە كۆازيمەملەكەتتىك ساتىپ الۋلارعا، جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ ساتىپ الۋلارىنا بارىنشا قاتىستىرۋ كەرەكتىگىن العا تارتتى.

«2017 جىلعا ارنالعان ساتىپ الۋ جوسپارىن ساراپتاي كەلە، 8 سالا بويىنشا ساتىپ الۋ كولەمى 1،5 ترلن تەڭگەگە ەكەنىن ەسەپتەدى. بۇل تەك تاۋار ساتىپ الۋدىڭ كورسەتكىشى. بۇل كولەمنىڭ 1/3 بولىگى (1 ترلن تەڭگەدەن استام) ماشينا جاساۋ مەن مەتالل وڭدەۋ، مۇناي وڭدەۋ ونىمدەرىنە تاۋار ساتىپ الۋعا ارنالعان. ەڭ تومەنگى سوما، ياعني 12،6 ملرد تەڭگە جيھاز ساتىپ الۋعا جوسپارلانعان. دەگەنمەن، بۇل سومانىڭ ءوزى وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەر ءۇشى ايتارلىقتاي قوماقتى»، – دەپ ءتۇسىندىردى باسقارما ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى.

سوندىقتان دا يمپورتتى الماستىرۋ مەن باسەكەلىك قابىلەتتى ارتتىرۋدى 3 كەزەڭگە ءبولىپ قاراستىرۋدى ۇسىندى:

– وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردى مەملەكەتتىك جانە كۆازيمەملەكەتتىك ساتىپ الۋلارعا، جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ ساتىپ الۋلارى ارقىلى قولداۋ.

– جۇيە قۇرۋشى كاسىپورىنداردىڭ وتاندىق تاۋار وندىرۋشىگە قولداۋ كورسەتۋى؛

– تەحنيكالىق جاڭعىرۋ، ەكسپورتقا شىعۋ.

«اتامەكەن» ۇكپ ەڭ الدىمەن ەكونوميكاداعى مەملەكەتتىك جانە كۆازيمەملەكەتتىك ساتىپ الۋلاردىڭ ناقتى جانە الەۋەتتى ءرولىن انىقتاۋ ماقساتىندا ساراپتاما جۇرگىزگەن. ونىڭ ناتيجەسىندە ساتىپ الۋ كولەمىنىڭ الەۋەتىن تولىق پايدالانۋ ءۇشىن كاسىپورىندارعا كەدەرگى كەلتىرەتىن بىرنەشە ماسەلە انىقتالعان.

اتاپ ايتقاندا: – اقپارات پەن ساتىپ الۋ جوسپارىنىڭ تۇراقتىلىعى جوق؛ ساتىپ الۋدا ءبىرىڭعاي ادىس-تاسىلدەردىڭ قاجەتتىگى؛ جەرگىلىكتى قامتۋدى كۇشەيتۋ؛ الدىن الا بىلىكتىلىگى بويىنشا ىرىكتەۋدىڭ ءبىرىڭعاي تاسىلدەرىنىڭ قاجەتتىلىگى؛ ءبىرىڭعاي كودتاۋ تۇراقتىلىعى؛ زاڭنامالىق وزگەرتۋدى قاجەت ەتەتىن ماسەلەلەر.

فراكسيا جينالىسىندا نۇرجان التايەۆ جالعان وندىرۋشىلەر مەن جالعان يمپورتتاۋشىلاردىڭ بار ەكەنىن نازارعا الۋ كەرەك جانە وتاندىق ادال تاۋار وندىرۋشىلەرد مەن ءوندىرىستىڭ بار ەكەنىن انىقتاۋ ينديكاتورلارىن قاراستىرۋ كەرەكتىگىنە ەرەكشە اتاپ ءوتتى. وسى ماقساتتا نەگىزگى قۇرالداردى ۇسىندى:

1) ءبىرىڭعاي الدىن الا بىلىكتىلىگى بويىنشا ىرىكتەۋ الەۋەتتى جەتكىزۋشىلەرگە ساتىپ الۋلارعا كەدەرگىسىز قاتىسۋعا مۇمكىندىك بەرەدى؛

2) ورتالىقتاندىرىلعان ساتىپ الۋ تارتىپكە سالىنعان جۇيەگە ۇساق لوتتاردى ءىرى لوتتارعا بىرىكتىرىپ، ءبىرىڭعاي وپەراتور ارقىلى ساتىپ الۋدى وتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى، بۇل ءوز كەزەگىندە ساتىپ الۋ پروسەسىن جانە جەرگىلىكتى قۇرام مونيتورينگىن ايتارلىقتاي جەڭىلدەتەدى؛

3) ۇلگىلىك تەحنيكالىق سيپاتتاما ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازا مەن وندىرىستىك قۋاتتىڭ بولۋى بويىنشا تالاپتاردى ەنگىزۋ ارقىلى ساتىپ الۋلارعا ناقتى تاۋار وندىرۋشىلەردىڭ قاتىسۋىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى؛

4) ۇكىمەتتىك ەمەس ستاندارتتار ءونىمنىڭ جوعارى ساپاسىن قامتاماسىز ەتەدى جانە ىشكى نارىقتى قورعاۋدىڭ ماڭىزدى «ينتەللەكتۋالدى» قۇرالى بولىپ تابىلادى. ولاردى بيزنەس دايىندايدى جانە قابىلدايدى.

«ساتىپ الۋ اياسىندا الىنعان قاراجات وندىرۋشىلەرگە جاڭا تەحنولوگيالاردى پايدالانا وتىرىپ جاڭا تاۋار جەلىسىن قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ۇزاق مەرزىمدى كەلىسىمشارت قارجىلاي قاراجات ەسەبىنەن دە، ساپالى جوسپارلاۋ مۇمكىندىكتەرى ەسەبىنەن دە باعانى تومەندەتۋدى قامتاماسىز ەتەدى. سونداي-اق، ءونىم ساپاسىن ارتتىرۋدى قامتيدى. ءبىزدىڭ تۇپكىلىكتى ماقساتىمىز ەكونوميكاداعى بارلىق سالانىڭ باسەكە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ. وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەرگە ءتيىستى قولداۋ كورسەتۋ مەن اتالعان باستامالاردى جۇزەگە اسىرساق، 2021 جىلعا قاراي وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ جىو-دەگى ۇلەسى 13،1%-عا ارتادى»، – دەدى نۇرجان التايەۆ.