پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ بەس پليۋسى مەن بەس مينۋسى. قىسقا ءارى نۇسقا. ەكسپرومت. الدىمەن "اتتەگەناي"-دان باستاساق. 1. پرەزيدەنت شيرەك عاسىردا ۇلتتىق مەملەكەت قۇرا المادى. بىلايىنشا ايتقاندا، اللانىڭ ءوزى بەرگەن زور مۇمكىندىكتى دەر كەزىندە پايدالانا العان جوق. ۇلتتىڭ رۋحاني تۇتاستىعىن ساقتاۋعا، ۇلتتىق مۇددەنى قورعاۋعا، ۇلتتىق سانانى كوتەرۋگە، ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى جاڭعىرتۋعا، جالپى ۇلتقا قىزمەت ەتۋ نەگىزدەرىن قامتيتىن - ۇلتتىق يدەولوگيا ادىرەم قالدى. ونىڭ ورنىنا، حالىقتار اسسامبلەياسىن قۇردىق. الەمگە تاتۋلىق لابوراتورياسىمىز دەپ جار سالدىق. ءوزىمىزدى جارىلقاپ الماي، ەلدەگى شاعىن ۇلت پەن ۇلىستارعا تابىندىق. ءسويتىپ جالاۋلاتىپ جۇرگەندە ءوز تۋعاندارىمىز، ساري ورانىپ، يەگوۆو كۋاگەرلەرى اتاندى، بالا-شاعامىز قۇرانيت، سۋانيت، سالافيت-مالافيت بوپ، قولعا مىلتىق الىپ، سيريا اتتانىپ كەتە باردى. 2.بىزدە بايلىق تا كوپ، شايلىققا جارىماي وتىرعاندار دا كوپ. قۇدايدىڭ قالاۋىمەن وسى جەردىڭ يەسى بولعان قازاق، ەنەرگەتيكالىق رەسۋرستاردىڭ قىزىعىن ءوز دەڭگەيىندە كورە المادى. مايلى-قۇنارلىنىڭ بارلىعىن وزگەلەر سورىپ جاتىر. شيكىزاتقا تاۋەلدى بولمايمىز، ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرامىز دەپ، قىرۋار قارجى ءبولىپ، اتى بەلگىلى-بەلگىسىز زاۋىتتاردى اشقانىمىزبەن، ءبىزدىڭ بيۋدجەت مۇنايدىڭ سان قۇبىلعان الەمدىك باعاسىنا ءبارىبىر تاۋەلدى. سوسىن ءىشىم ۋداي اشيتىن تاعى ءبىر ماسەلە بار. يزرايل، ەۋروپانىڭ ءبىرقاتار ەلدەرىندە، ءتىپتى مىناۋ تۇرعان بەلورۋسسيادا اۋىلشارۋاشىلىعىن وركەندەتۋ ارقىلى زور پايداعا كەنەلىپ وتىر. ال بىزدە اۋىل ءالى قۇلازىپ تۇر.كوكىنىس پەن جەمىس-جيدەك جۇڭگو، وزبەكستاننان، ەت-سۇت-ماي تاعى سىرتتان، ال ءوزىمىزدىڭ قۇرت-ىرىمشىك، قىمىز بەن شۇباتتىڭ باعاسى ۋداي... 3. ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق. بۇرىڭعى تاريح. قازىرگى رەسەي. پۋتين. ۋكراينا. سانكسيا. ار جاعى تۇسىنىكتى شىعار. 4. تۇيەنى تۇگىمەن جۇتقانداردىڭ داۋرەنى وزىپ تۇر... بيۋدجەت قارجىسى اياۋسىز ۇرلانادى، جەكە قالتالار بايىپ جاتىر. باقىلاۋ از، جاۋاپكەرشىلىك جوق. قوعامدى جەمقورلىق دەندەدى. 5. وتباسى-وشاق قاسى... مەملەكەتتىك ىستەرگە ونىڭ وتباسى ارالاسا باستادى. قىزى دەپۋتات، ىنىلەرى بيزنەسمەن-گەنەرالدار، كۇيەۋ بالدارى فوربستىڭ تىزىمىنە ەندى. ءبىر عانا راحاتتان قانشا حالىق زارداپ شەكتى، كىسى ءولىمى، مەملەكەتتىك رەكەت... بۇ قازاقتىڭ كورمەگەنى جوق ودان. سول ءبىر"كۇيەۋدەن" ساباق الۋعا بولۋشى ەدى...اتتەڭ. قىزى پارلامەنت تورىندە سايراۋدى شىعاردى. مۇنىڭ ارتى جاقسى بولمايدى.
پرەزيدەنتتىڭ ارتىقشىلىقتارى: 1. قارتايدى، قايعى ويلادى، ۇلعايدى ارمان... 75-كە تولدى. وڭاي جاس ەمەس. وسىعان قاراماستان، ەلدى اشسا الاقانىندا، جۇمسا جۇدىرىعىندا ۇستاپ وتىر. 25 جىل ەشكىمدى تىرپ ەتكىزگەن جوق. بۇل - جاي ادامنىڭ قولىنان كەلە بەرمەيتىن شارۋا. 2. ساياسي كەڭىستىك... قاسىمىزداعى وزبەكستان مەن رەسەيگە قاراپ وتىرىپ، شۇكىرشىلىك ايتام. سالىستىرمالى تۇردە بىزدە ءبارىبىر جاپپاي رەپرەسسيا جوق. بەر جاقتاعى شابارماندار قارا اسپاندى قاپىلتىپ، بىرەۋلەردىڭ ىزىنە ءتۇسىپ، ول كىسىگە باسقاشا جەتكىزىپ تاعى بىردەڭە ىستەۋى مۇمكىن ەندى. ءبىراق، نازاربايەۆ اللاعا شۇكىر، كارىموۆ تە، پۋتين دە ەمەس. ول ەلدەرگە قاراعاندا، ءبارىبىر بىزدە ورىسشا ايتقاندا "سۆوبودنەە دىشيتسيا". 3. الەمدەگى بەدەلى... ءبىر ادامنىڭ كەسىرى 250 ملن حالىققا زيانىن تيگىزگەنىنە كۋا بولدىق. ابىرويىنىڭ تاس-تالقانى شىققان تالاي ليدەرلەردى كوردىك. 25 جىلدا ايتەۋىر پرەزيدەنتتىڭ حالىقارالىق ارەناداعى ابىرويى ارتپاسا، كەمىگەن جوق. ەلگە ينۆەستيسيانىڭ تارتىلۋى كوپ جاعدايدا مەملەكەت باسقارىپ وتىرعان تۇلعاعا، ونىڭ ۇستانىمىنا تىكەلەي بايلانىستى. بۇل رەتتە پرەزيدەنتتىڭ ىقپالى زور. يننوۆاسيا مەن جاسىل ەكونوميكانى دامىتۋعا، يندۋستريالىق ريەۆوليۋسيا جاساۋعا تالپىنىس بار. بۇل جاقسى نىشان. 4.استانا - جاۋھار قالا! بۇل شىن مانىندە ەرلىك، تولاعاي ەڭبەك، بولاشاق ءۇشىن جاسالعان ۇلكەن قادام. قالادا ءجۇرىپ كەيدە كەۋدەمدى ماقتانىش كەرنەيدى. پرەزيدەنتتىڭ وسكەلەڭ ۇرپاققا قالدىرعان عاجاپ ەسكەرتكىشى. 5. مىنەز - ادامنىڭ ءومىرى... كەشىرىمشىل، كەكشىل ەمەس، جۇمساق ءارى مەيىرىمدى دەيدى بىلەتىندەر. تالاي ادامنىڭ ساتقىندىعىن كەشىرگەنىن بىلەم. بۇل مەملەكەت باسشىسى ءۇشىن ۇلكەن قاسيەت.قۇداي بەتىن ءارى قىلسىن، الدا بيلىككە ناعىز دەسپوت كەلىپ، نازاربايەۆتىڭ ءقادىرىن سول كەزدە ءتۇسىنىپ، اھ ۇرىپ جۇرمەيمىز بە دەگەن وي ارا-تۇرا مازالاپ قوياتىنىن جاسىرمايمىن.
بارلىق اسپەكتى قامتىلعان جوق. اسىعىس جازىلدى.
ادىلەت ايتۋ بىزدەن، تورەلىك كوپتىڭ قاقى...
Dina Tulekova، Facebook پاراقشاسىنان
سۋرەت بولاتبەك مۇحتاروۆ
