ەرلى-زايىپتى ەكەۋى جاستارى ەلۋدەن اسقانشا اتا-باباسىنىڭ قونىسىنان تابانىن اۋدارماي ەسكى جۇرتتا وتىردى. اكە-شەشەسىن باعىپ كۇتتى، سوڭعى دەمىنە دەيىن اس-سۋىن بەرىپ ارداقتادى. ولاردا ماۋجىرەپ تۇرعان كىسىلەر ەمەس، ديلى، ءوز ورتاسىنىڭ بەدەلدى قارتتارى ساناتىندا سوڭعى ساعاتتارىنا جەتىپ، باقيعا اتتانعان ەدى. جازى سالقىن جانىندا اعىپ جاتقان وزەنى بار، قىسى ءجايلى ىقتاسىن سايدىڭ ءىشى بولاتىن. مالىن ءوسىرىپ، قالاعا بارىپ كەلىپ بالا-شاعاسىن وقىتىپ وڭاشا ءومىر ءسۇرىپ جاتىر ەدى.
ءدال سول كەزدە ەرتەرەكەتە وقۋ ىزدەپ قالاعا كەتكەن اۋلەتتىڭ ۇلكەن ۇلى پايدا بولدى. مىقتى جۇمىستار اتقارىپ ءىشى مايلانىپ قوڭدى بولىپ اۋىلىنا ورالدى. زەينەتكە شىعىپتى، بالاسى قالادا قىزمەتتە، كۇيەۋبالاسى اقشانى ءبىرتالداپ ساناۋدى بىلمەيتىن ۇستەلدىڭ ۇستىندە ءۇيىلىپ جاتقان جەرىنەن بۋماسىمەن قولىمەن سىرعىتىپ اكەلىپ موشەككە دۇكىرلەتىپ تۇسىرەتىن ءبىر جۇمىستا ەكەن... نە كەرەك، ولار كەلىپ تىپ-تىنىش تىرشىلىك ەتىپ جاتقان باۋىرىن وتباسىمەن ءبىر ايدىڭ ىشىندە باسقا جاققا «كوشىپ كەتۋىن» ايتادى. اڭگىمە سوتقا تۇسەدى، توپقا تۇسەدى... بۇل اۋلەتتىڭ تۇڭعىشى ەكەنى راس، جۇرتتىڭ ءبارى بىلەدى. اعايىندى ىقتىرىپ، بۇقتىرىپ سويلەگەندىكتەن ەشكىم الدىنان شىعا المادى. جوعارى-تومەننىڭ اۋزىن جاپقان وكتەم اعا شىنىندا ايدان اسىرماي ءىنىسىن اۋىلدان ايداپ شىعادى. مىناۋ كەڭ دۇنيەدەن باسقا جەر قۇرىپ قالعانداي «قارا شاڭىراقتىڭ يەسى مەنىڭ اۋلەتىم بولۋ كەرەك» دەگەن مەنمەندىك باۋىرىن سىرعىتىپ تىنادى.
كوپتەن كوزدەگەن قاراقشى ما، الدە توسىننان كەلگەن كەساپات قىرسىق پا كىم بىلەدى باي اعا شابۋىلعا ۇشىرايدى. ءتۇن قاراڭعىسىن جامىلىپ كەلگەن توپتى جەندەتتەر وتاعاسىن قيناپ ءولتىرىپ، جۇبايىن ءولمىشى ەتىپ قول-اياعىن بايلاپ ۇيدەگى بار دۇنيە، قىمبات باعالى زاتتار، سەيفتەگى اقشانى تۇگىن قالدىرماي ۇپتەپ كەتەدى. تارتىپ العان قونىستىڭ، جيعان دۇنيەنىڭ قايىرى بولماي جانتۇرشىگەرلىك ولىممەن ءبىر-اق تۇندە ادۋىن اعا پانيدەن وزادى.
ودان بەرىدە كوپ جىل ءوتتى، قارا شاڭىراقتان كۇشتەپ كوشىرىلگەن ءىنى باسقا اۋىلعا بارىپ قونىس تەۋىپ ەل قاتارلى ءومىر ءسۇرىپ، اق-اجال ولىمىمەن كۇنى كەشە اجالى جەتىپ اق بوساعاسىندا ارادان وزدى.
كوپتەن تانيتىن كىسى ەدى، وتباسىنا كوڭىل ايتىپ نامازىنا تۇرايىق دەپ تاڭ اتا اسىعىپ جەتتىك. جانازا نامازى وقىلعان سوڭ قارالى توپ اۋىلدان شىعىپ كوش-كەرۋەنىن تۇزەدى. قايدا اپاراتىنىن بىلمەسەكتە جۇزدەگەن جەڭىل كولىكتىڭ ءبىرى بولىپ ىلەستىك. اق قار كوك مۇزدا توقتاماي ۇزاق ءجۇردى. ءبىر كەزدە تاقتاق جولدان قيىس ورگە سالىپ جوتا باسىنداعى ۇركەردەي زيراتقا كەلىپ تىرەلدىك. اناۋ سايدا وسى كىسىلەردىڭ بايىرعى قونىسى سۋىقتان اعاشتارى اق بۇيرالانىپ سايداعى سۋدىڭ بۋى بۇرقىرايدى.
ءمايىت كومىلدى، توپىراق ءۇيىلدى، مولدا قۇران وقىپ جۇرت بەتىن سيپاپ ءدۇر ەتىپ قوزعالدى. وسى كەزدە قاسىنداعى ەسكى مولاعا كوزىم ءتۇسىپ قۇلپىتاستاعى جازۋدى وقىدىم. وي، دۇنيە-اي!.. باياعى «مىنا جەردىڭ يەسى مەن!»-دەگەن اعاسى جاتىر، مىنە ونىڭ قاتارىنا اعاسىنان قۋىلعان ءىنىسى كەلىپ جايلاسىپتى. ءبىر سايعا سيىسپاعان ءبىر اكەنىڭ ۇلدارى ءبىر توبەدە كورشى بولىپ تومپيدى.
داۋلەتبەك بايتۇرسىن ۇلى
