قازاقستاندا كۇنتىزبەگە ەنگىزىلمەگەن، بەيرەسمي مەرەكەلەردىڭ ىشىندە "عاشىقتار كۇنى"، "اۋليە ۆالەنتين كۇنى" دەگەن كۇن جالپى قالىقتىق دەڭگەيدە اتالىپ ءوتۋى داعدىعا اينالىپ بارا جاتقانى راس. بۇل مەرەكەگە الدىن الا دايىندالۋشىلاردىڭ باسىم بولىگى جاستار قاۋىمى.

بيىل اتالمىش بەيرەسمي مەرەكەگە "استانا وپەرا" تەاترى "ءبارى ماحاببات جايلى" اتتى مەرەكەلىك كونسەرت ۇيىمداستىرىپ، عاشىقتار كۇنى قارساڭىندا كورەرمەندەرگە مەرەكەلىك كوڭىل كۇي سىيلاپ، بىرگە كۇلدىرىپ، بىرگە ماحاباتقا ماس قىلادى مىس. بۇل تۋرالى "قازاقپارات" پەن "24.kz" ءبىرىنشى بولىپ ءسۇيىنشى سۇراستى.

ماحاببات-شىعارماشىلىقتاعى ادامدار-اقىندار، سازگەرلەر، سۋرەتشىلەر ت.ب. ماڭگىلىك تاقىرىپ ەكەنى انىق. الايدا "اۋليە ۆالەنتين" كۇنى قارساڭىندا سول ۇلكەن سەزىم، قۋانىش پەن شاتتىق، كاۋسار سۋىنداي ءمولدىر سەزىمدەر الدامشى مەرەكەنىڭ تاساسىندا تۇنشىعاتىنداي كورىنەدى. بيىل جاستاردىڭ اراسىندا بەلسەندى تويلاناتىن "عاشىقتار كۇنىنە" دايىندىق  اقپاننىڭ باسىنان باستالىپ كەتتى. دۇكەن سورەلەرىندە اشىق حاتتاردىڭ (ۆالەنتينكالار) ءتۇر-تۇرى سامساپ تۇر. ولاردىڭ باعالارى 150-5000 تەڭگە ارالىعىندا. ال گۇل دۇكەندەرىندەگى ساۋدا ءدال وسى كۇنى قىزا تۇسەتىنى تاعى بار. بۇل كۇنى ادەتتەگى باعا اسپانعا شارىقتاپ، ماحابباتقا ماس بولىپ جۇرگەن عاشىقتاردىڭ قالتاسىنىڭ ءتۇبى كورىنەتىن كۇن.

كوپتەگەن دەرەكتەردە "اۋليە ۆالەنتين كۇنىن" باتىس ەۋروپادا ىقىلىم زاماننان (ءحىىى) بەرى تويلانىپ كەلسە. اقش 1777 جىلدان بەرى قاراي مەرەكەلەۋدى داعدىعا اينالدىرعان.

ونىڭ قازاقستانعا كەلگەن كەزى — توقسانىنشى جىلداردىڭ باسى. حريستيان ءدىندارلارىنىڭ اڭىزدارىندا ءۇش ۆالەنتين تۋرالى ايتىلادى. ءبىرىنشىسى — ريم يمپەراتورى يۋليي كلاۆدييدىڭ ساربازداردىڭ ۇيلەنۋىنە تىيىم سالعان زاڭىن بۇزىپ، نەكەلەسكەنى ءۇشىن ءولىم جازاسىنا بۇيىرىلعان ادام. ال وسى وقيعادان 200 جىل وتكەننەن كەيىن ەكىنشى يمپەراتور گەلاسيۋستىڭ شەشىمىمەن «اۋليە ۆالەنتين» كۇنى مەرەكەلەنگەن. ەكىنشى ءبىر ءدىني اڭىزدا ۆالەنتيننىڭ ءدىن قىزمەتكەرى ەكەندىگى، حريستياندارعا كومەكتەسكەنى ءۇشىن تۇرمەگە قامالعانى، وسىندا جاتىپ ونىڭ تۇرمە قىزمەتكەرىنە عاشىق بولعانى، ونىڭ جازاعا تارتىلىپ، باسىنىڭ شابىلعاندىعى ايتىلادى. ال ەندى ءۇشىنشى ۆالەنتين ەشكىمگە عاشىق بولماعان. حريستيان ءدىنىنىڭ قىزمەتكەرى بولعان ونىڭ نە ءۇشىن جازالانعانى بەلگىسىز. تەك ول ءولىم جازاسىنا كەسىلگەننەن كەيىن «اۋليە» دەپ جاريالانعان.

ءبىز الەۋمەتتىك جەلىلەردە "اۋليە ۆالەنتين كۇنىن تويلايسىز با؟" دەگەن ساۋالناما جۇرگىزگەن بولاتىنبىز. ناتەجيەسىندە ساۋالناماعا قاتىسۋشىلاردىڭ 85، 5 پايىزى بۇل كۇندى اتاپ وتۋگە قارسى ەكەندىكتەرىن بىلدىرگەن. ال 14،5 پايىز داۋىس بەرۋشىلەر تەك عاشىقتارىن قۇتتىقتاپ، مەركەلىك كوڭىل سىيلاۋ ءۇشىن تويلايتىندىقتارىن بىلدىرگەن.

دەسە دە بوگدە دىننەن قازاق ساناسىنا ورىستاندىرۋ كەزەڭىندە ابدەن ءسىڭىپ قالعان بۇل بەيرەسمي مەرەكەنىڭ قازاققا جات ەكەنى ايقىن. بۇل يسلام دىنىنە دە، شاريعاتقا دا قياس كەلەدى. ايتپاقشى ءبىز اۋليە دەپ اسپەتتەپ جۇرگەن ۆالەنتيننىڭ تاساسىندا ءوزىمىزدىڭ 15 ءساۋىر "قوزى-كورپەش پەن بايان سۇلۋدىڭ" كۇنى قالىپ قويۋدا. بۇل تۋرالى الەۋمەتتىك جەلىلەردە، ب ا ق بەتتەرىندە ءجيى كوتەرىلگەنىمەن 15 ساۋىرگە دەگەن نەمقۇرايلىلىق باسىم، ەش ەلەۋسىز قالىپ قوياتىنى راس-اق.

نۇرگەلدى ءابدىعاني ۇلى

“قامشى” سىلتەيدى