سان عاسىرلىق مۇرالاردىڭ كيەلى ورداسىنا اينالعان وتىرار مەملەكەتتىك ارحەولوگيالىق قورىق-مۋزەيى ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازاربايەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسى اياسىندا، استانانىڭ 20 جىلدىعىنا وراي 18-مامىر حالىقارالىق مۋزەي كۇنىنە ارنالعان اۋدان كولەمىندەگى اعاش وڭدەۋ، كەستە توقۋ، ءتۇرلى مەتالداردى قولدانا وتىرىپ، دايىنداعان قولونەر بۇيىمدارى قولونەر شەبەرلەرىنىڭ ۋىندىلارى مەن سۋرەتشىلەر جارمەڭكەسىن وتكىزۋدى قولعا العان بولاتىن.
وسى ورايدا، اتالعان شاراعا وتىرار اۋدانداعى 40-قا جۋىق قولونەر شەبەرلەرى مەن قىلقالام يەلەرى قاتىسىپ، 500-دەن اسا تۋىندىلارىن قويدى.
ايتۋلى جيىندى وتىرار اۋدانىنىڭ اكىمى ايتاحانوۆ ەرلان قۋانىش ۇلى قۇتتىقتاۋ سوزبەن اشىپ بەردى.
«قازاق قولونەرىنىڭ وزىندىك كوپعاسىرلىق شەجىرەسى بار. ول حالىقتىڭ ومىرىمەن، تۇرمىسىمەن بىرگە دامىپ، ۇرپاقتان ۇرپاققا بەرىلىپ، اتا-بابالارىمىزدىڭ ەرتەدەن قاستەرلەپ باعالاي بىلگەن دۇنيەسى. قولونەر دۇنيە ءجۇزىنىڭ ءار حالقىندا بار. سونىمەن قاتار ءار ەلدىڭ، ءار حالىقتىڭ تاريحي دامۋىنا، تۇرمىسىنا، تاريحي ەرەكشەلىگىنە جانە ەستەتيكالىق تالعامىنا بايلانىستى وزىندىك ەرەكشەلىگىمەن وشپەس ءىز قالدىرعان.
وسى ونەردى كاسىپ ەتكەن شەبەرلەر وتىرار وڭىرىندە دە از بولماعان. ولار تەگىس ۇستا، تەگىس ۇلى ارىن، سىزدىق ۇستا، سىزدىق ۇلى نادايىمبەك، قالداياق ۇستا ت.ب. بۇگىندە ولاردىڭ قولىنان شىققان بۇيىمدارى كونە جادىگەر بولىپ مۇراجايدا ساقتالسا، ەسىمدەرى تاريح بەتتەرىندە جازۋلى.
سونداي-اق، جاڭابەك مامىت، باقىتبەك امانگەلدييەۆ، جانۇزاق ەرىمبەتوۆ ت.ب. وتىرارلىقتار وسى كىسىلەردىڭ بۇگىنگى جالعاسى ىسپەتتى»- دەدى، اۋدان باسشىسى.
جارمەڭكەنىڭ ماقساتى - جەرگىلىكتى قولونەرشىلەر مەن سۋرەتشىلەردىڭ قولىنان شىققان تۋىندىلارىن كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنا وتىرىپ، وڭىرىمىزگە كەلەتىن تۋريستەردىڭ حالقىمىزدىڭ قولونەرىنە دەگەن قىزىعۋشىلىعى مەن سۇرانىسىن تۋدىرۋ. سونداي-اق، جارمەڭكەگە قاتىسۋشىلار ءوز تۋىندىلارىن كوپشىلىككە ناسيحاتتاۋمەن قاتار ساتىلىمعا شىعارا الادى. جىل سايىنعى مۋزەيلەر مەرەكەسىندە وسى ءىس-شارانى داستۇرگە اينالدىرۋ ارقىلى وڭىرىمىزدە اتادان-بالاعا ميراس بولعان ۇلتتىق ونەردى قايتا جاڭعىرتۋ بولىپ تابىلادى.
شاراعا قاتىسۋشىلار وتىرار مەملەكەتتىك ارحەولوگيالىق قورىق مۋزەيىنىڭ وتكەن تاريحىنان سىر شەرتەتىن «وتىرار ەرميتاجى» اتتى كورمەسىمەن دە تانىستى.
