الماتىدا تاريحي جانە مادەني ايرىقشا ماڭىزى بار قالانىڭ تاريحي ورتالىعىن رەكونسترۋكسيالاۋ جانە عيماراتتاردى جاڭارتۋ جالعاسۋدا. كەشكە قاراي رەسپۋبليكا سارايى، بالۋان شولاق اتىنداعى سپورت سارايى، قۇرمانعازى اتىنداعى ۇلتتىق كونسەرۆاتوريا مەن الماتىنىڭ ءبىرقاتار بەلگىلى نىساندارى ارحيتەكتۋرالىق جارىق كوزدەرىمەن نۇرلانا تۇسەدى.

قازىرگى كەزدە كوپتەگەن مەگاپوليستەردە قالانىڭ ەرەكشەلىكتەرى مەن كورنەكى ورىندارىن ايشىقتاي تۇسەتىن جانە كەشكى سەرۋەن كەزىندە قولايلى جاعداي تۋعىزاتىن ارحيتەكتۋرالىق جارىق كوزدەرى ءتيىمدى پايدالانىلۋدا.زاماناۋي ەنەرگيا جيناقتايتىن تەحنولوگيانى ۇتىمدى قولدانۋ ەلەكتر ەنەرگياسىن ۇنەمدەيدى جانە جارىق كوزدەرىن ۇزاق پايدالانۋعا ىقپال ەتەدى.

كەشكى جانە ءتۇن مەزگىلىندە قالا عيماراتتارىنا، لاندشافتارعا ءبىرىڭعاي ارحيتەكتۋرالىق ستيل بەرۋ ماقساتىندا الماتىدا سوڭعى ەكى جىل ىشىندە قالانىڭ 130 بەلگىلى نىساندارى جارىق كوزدەرىمەن نۇرلانا ءتۇستى.

ولاردىڭ اراسىندا تاۋەلسىزدىك مونۋمەنتى، «قازاقستان» قوناق ءۇيى، داڭق، مەموريالى، «كوكتوبە» تەلەمۇناراسى، اباي اتىنداعى ماتوب، قاستەيەۆ اتىنداعى مۇراجاي، ىقىلاس اتىنداعى حالىق اسپاپتارى مۋزەيى، ورتالىق مەشىت، سۆياتو-ۆوزنەسەنسكيي كافەدرالدى سوبورى جانە باسقالارى بار.

ارحيتەكتۋرالىق جارىق كوزدەرىنىڭ ءبىرىڭعاي جوبالارىنىڭ بارلىعى بيۋدجەتتەن تىس قارجى ەسەبىنەن جۇزەگە اسۋدا.

بۇلاردان وزگە، الماتىدا بيىلعى جىلى بىرنەشە قالا داڭعىلدارى رەكونسترۋكسيالانۋدا، كوشەلەر مەن تروتۋارلارعاجاڭا جارىق كوزدەرى ورناتىلىپ، جاياۋ جۇرگىنشى ايماقتارى كەڭەيۋدە، كولەڭكەلى كەڭىستىك قالىپتاستىرۋ ءۇشىن جاسىل جەلەك وتىرعىزىلىپ، جاڭا سۋبۇرقاقتار سالىنۋدا.