"جات جەردە كوز جۇمعان باۋىرىمنىڭ سيريادا قالعان بالالارىن ەلگە قايتارا الماي وتىرمىز"

/uploads/thumbnail/20180405150553327_small.jpg

التى جىل بۇرىن مىسىر ەلىنە وتباسىن الىپ، اراب ءتىلىن مەڭگەرۋگە كەتكەن قاراعاندىلىق اۋعان-پاكىستان شەكاراسىندا بەلگىسىز جاعدايدا جولداسىمەن بىرگە كوز جۇمعان. ال ارتىنان قالعان بالالارى بولسا، سيريا مەملەكەتىندە بەلگىسىز بىرەۋلەردىڭ تاربيەسىندە جۇرگەن كورىنەدى. قازاقستانعا كەلىپ يمام بولامىن دەگەن ازاماتتىڭ جوسپارى نەلىكتەن وزگەردى؟ جالپى ەلىمىزدە باۋىرلارى مەن بالالارىن كۇتىپ وتىرعان قانشا وتباسى بار؟ بۇل تۋرالى ەۋرازيا ءبىرىنشى ارناسى حابارلايدى.

عانيبەت تاجماعانبەتوۆا سوڭعى رەت اعا-جەڭگەسىمەن بەس جىل بۇرىن سويلەسكەن. مىسىردىڭ الەكساندريا قالاسىنا اتتانعان ازامات اراعا جىل سالىپ پاكىستان  جەرىنەن ءبىر-اق شىققان. سودان كەيىن بايلانىس ۇزىلگەن. تەك، اراعا 5 جىل سالىپ قاراعاندى وبلىسىنىڭ ەكسترەميزممەن كۇرەس ءبولىمى عانيبەت تاجماعانبەتوۆانى شاقىرىپ، اعا-جەڭگەسىنىڭ جانە ولاردىڭ ۇلكەن ۇلىنىڭ كوز جۇمعانىن جەتكىزگەن. سونداي-اق، جات جەردە ادەليا ەسىمدى قىزى مەن  ءابدىراحمان دەگەن ۇلىنىڭ قالعانىن ايتقان.

«مەن جالعىز ەمەسپىن بۇل قازاقستاندا وسىنداي قيىن جاعدايدا وتىرعان. ءبىز 90 وتباسىمىز. سول 90 وتباسىنىڭ 135 كىشكەنتاي بۇلدىرشىندەرى بىرەۋگە نەمەرە، بىرەۋگە باۋىر. سولاردى جەتكىزۋ ءۇشىن جان جاققا حات جازىپ، سپيسوك بويىنشا جۇگىرىپ ءجۇرمىز. كوپ ادامدار زاپادنىي كازاحستاننان. سول انالار 1،5 جىل بۇرىن ۋات ساپ چات اشقان عوي. كىم نە بىلەدى دەگەندەي. كوبىسى ەشتەڭە بىلمەيدى» - دەيدى قاراعاندى قالاسىنىڭ تۇرعىنى عانيبەت تاجماعانبەتوۆا.       

بالالاردىڭ امان-ەسەن ەكەنىن عانيبەتكە سيريادان الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى  حابارلاسقان ايدانا دەگەن كەلىنشەك جەتكىزگەن. ولاردى ءوز تاربيەسىنە العانىن ايتىپتى. بەكسەيىتوۆ ەركىن مەن تەمىرجانوۆا ينديرانىڭ شەكارا قايتىس بولعانى جايلى قۇجاتتان باسقا ناقتى دالەل ءقازىر جوق. بۇعان قوسا، ولاردىڭ تەرىس اعىم جەتەگىندە كەتكەنىنە قارىنداسى سەنبەيدى. ەندىگى ونىڭ ماقساتى - جالعىز اعاسىنان قالعان بالالاردى ەلگە قايتارۋ.

«ۇكىمەتكە ءۇمىتىمىز ءبىزدىڭ، مەن جانە 90 انالار قازاقستان بويىنشا ءبىزدىڭ 135 ءبۇدىرشىندى سول جاقتا ون سەگىزگە تولماعان، كامەلەتتىك جاسقا تولماعان. ءبىزدىڭ قازاقستاننىڭ ازاماتتارى ولار. ول بالالاردىڭ قۇجاتتارى بولماسا دا، ءبىز دنك ارقىلى دالەلدەيمىز. وعان ءبارىمىز كەلىسىمىمىزدى بەرەمىز. مەن سياقتى قارىنداستار، مەنىڭ مامام سياقتى انالار جىلاپ وتىر. ول بالالاردىڭ ەشقانداي كىنالارى جوق قوي دەپ ويلايمىن مەن» - دەيدى قاراعاندى قالاسىنىڭ تۇرعىنى عانيبەت تاجماعانبەتوۆا.  

بالالار ءقازىر سيريا مەملەكەتىنىڭ ابۋ كەمال اۋماعى ماڭىنداعى سۋسو دەگەن اۋىلدا،- دەيدى عابينەت تاجماعانبەتوۆا. ولاردى قايتارۋ ءۇشىن پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنە، سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى مەن ءبىرقاتار جاقىن ورنالاسقان مەملەكەتتەردىڭ قازاقستانداعى ەلشىلىكتەرىنە ارىز جازعان. بۇل ءىستىڭ وڭدى شەشىلۋى تىم قيىن دۇنيە ەمەس. ماماندار وسىنداي پىكىردە.          

«قايتارۋ كەرەك. بالانىڭ ەشقانداي كىناسى جوق. بالا دەگەن ماقتا سياقتى عوي. ايتقاننىڭ ءبارىن جۇتا بەرەدى. ارينە، سول جەردە بولا تۇرا وعان كەرى يدەولوگيانى تىقپالادى، ونى قابىلدادى. ءبىراق ونى وسى جاققا اكەلىپ تۇزەپ الۋعا بولادى. دۇرىس جۇمىس جاساپ بەتىن قايتارۋعا بولادى» - دەيدى تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى اسىلبەك ءىزبايىروۆ.

عانيبەت تاجماعانبەتوۆانىڭ قولىندا بار دەرەك بويىنشا كامەلەت جاسقا تولماعان سيرياداعى قازاقستاندىق جەتكىنشەكتەردىڭ سانى –135. ءبىراق، وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا وتكەن جيىندا جات اعىمنىڭ جەتەگىندە كەتكەندەردىڭ باسى قوسىلعان ايماقتا بالالاردىڭ سانى ودان دا كوپ ەكەنى ايتىلعان بولاتىن. 

«بىردەن ايتايىن سيريا، يراك اۋماعىندا 16 جاسقا تولماعان 390 بالا قالىپ وتىر. ولاردىڭ 214ء-ى ۇل، 176-ى قىز بالا. بۇل از ادام ەمەس. ءبىزدىڭ الدىمىزدا كوپتەگەن اتقارىلاتىن شارۋا تۇر» - دەيدى ق ر ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى نۇرعالي بىلىسبەكوۆ.

 

وسىدان 9 اي بۇرىن وت مەن جانجالدىڭ قۇرساۋىنان 63 بالا قۇتقارىلعان ەدى. تاعى 50 جەتكىنشەكتى قايتارۋدى جوسپاردا بولعان. ەگەر اتالعان باعىتتا جۇمىس توقتاماي جالعاسا بەرەتىن بولسا، جات جەردە جۇرگەن جاستاردىڭ اياعى تۋعان جەردىڭ توپىراعىنا تيەدى.

«اۋەلى انىقتاپ الۋ كەرەك. قانشا بالا بار، قانداي جاعدايلاردا قالدى. بالالاردىڭ ەشقانداي كىناسى جوق قوي. ديپلوماتيالىق جولمەن قايتارىپ الۋعا بولادى. ءبىرىنشى انىقتاۋ كەرەك ولاردى. ەندى ءارتۇرلى سيفرلار بار دا. سوندىقتان اتا-انالارى كىنالى بولعان شىعار. ال ەندى ولاردىڭ بالالارىنىڭ ەشقانداي كىنالى جوق. وسى باعىتتا سىرتقى ىستەر مينيتسرلىگىمەن بىرلەسىپ جۇمىس جاساۋعا بولادى» - دەيدى ق ر پارلامەنتى سەناتىنىڭ دەپۋتاتى مۇرات باحتيار ۇلى.

قۇشاق-قۇشاق قۇجاتتى ءبىرقاتار جاۋاپتى ورگاندارعا اپارىپ، الىستا قالعان باۋىرلارىنا اراشاشى بولعىسى كەلەتىن  عانيبەت تاجماعانبەتوۆاعا كۇتۋدەن باسقا امال جوق. ەگەر سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى مەن شەتەلدىك ەلشىلىكتەر شارۋانى قولعا السا بالكىم ءسۇيىنشى جاڭالىق بولىپ قالار. باستىسى، بالالاردى ەلگە اكەلۋ. ءارى قاراي تەولوگتار مەن كاسىبي پسيحولوگتار ءوز كومەگىن ۇسىنادى دەيدى ماماندار.

 

قاتىستى ماقالالار