كوكجايلاۋ كۋرورتىنا قاتىستى اشىق پىكىر الاڭى قىزا ءتۇستى. كەلەشەك دەمالىس ورنىنىڭ قۇرىلىسىنا ارنالعان قوعامدىق كەڭەس جوبانى قولداۋشىلاردى مەن قارسى تاراپتىڭ باسىن قوستى. ماقسات - ورتاق پايىمعا ۇندەۋ. جوبا جەتەكشىلەرى باستامانىڭ الەۋمەتتىك ماڭىزىن ايتۋدان جالىقپادى. تۋريزمنەن تۇسەر تابىستى ەسەلەۋ ءۇشىن ەكونوميكاسى قازاقستاننان دا تومەن ەلدەر سۇبەلى جوبالارعا بىلەك ءتۇرىپ كىرىسىپ جاتقاندا، بۇل باستاماعا بىزدە نەگە قولداۋ از؟ قارسىلىق كورسەتىپ، قاباق شىتاتىنداردىڭ ۋ-شۋىنا نۇكتە قويىلماۋىنا نە تۇرتكى؟  

ءتورت جىلدان بەرى قاۋزالىپ جاتقان ماسەلە تالقىلانار اشىق الاڭعا ماگيستر داۋرەن كارىموۆ تە كەلىپتى. ويتكەنى، تاقىرىپ وزەكتى. كوكجايلاۋداعى كۋرورت قۇرىلىسى اسا قاجەتتى دەگەن قالا تۇرعىنى جالعىزدىڭ ءۇنى شىقپاس دەگەن ۇرانمەن، دەمالىس ورنىن سالۋشىلاردىڭ باستاماسىن قولداۋعا كەلدىم دەيدى.

«كوكجايلاۋ» كۋرورتى ءبىزدىڭ زاماناۋي الماتىعا كەرەك. سوندىقتان مەن قولدايمىن، تاڭعى ۇيقىمدى قيىپ، تىڭداۋعا كەلىپ وتىرمىن»، – دەدى قىزمەت كورسەتۋ سالاسىنىڭ ماگيسترى داۋرەن كارىموۆ.

داۋرەن سەكىلدى، «كوكجايلاۋ» تاۋ-شاڭعى كۋرورتىنىڭ قۇرىلىسىنا بەي-جاي قارامايتىن جوبانى جاقتاۋشىلار دا، سىناۋشىلار دا ءوز ويلارىن ورتاعا اشىق جەتكىزۋ ءۇشىن جينالدى. باس قوسۋدا دەمالىس ورنىنىڭ سوڭعى تەحنيكالىق نەگىزدەمەسى كوپتىڭ الدىندا تاعى دا پىسىقتالىپ، تاپتىشتەپ ءتۇسىندىرىلدى. العاشىندا كۋرورتتىڭ قۇرىلىسىنا دەپ قاراستىرىلعان جەر تەلىمىنىڭ 100 گەكتارى قايتادان «ىلە التاۋ» ۇلتتىق پاركىنە قايتارىلعانى ايتىلدى. «فلورا مەن فاۋنا الەمى تۇبەگەيلى قۇرىپ كەتەدى» دەگەن ەكولوگتاردىڭ ءقاۋپى نەگىزسىز ەكەنى العا تارتىلدى. دەمالىس ورنىن سالۋ ءۇشىن 22 مىڭ كوشەت قىرقىلادى دەگەن باستاپقى بولجامعا قاراعاندا، قازىرگى جوبا بويىنشا بۇل كورسەتكىش 17 ەسەگە قىسقارعان. سايكەسىنشە، 22 گەكتار اۋماقتى الىپ جاتقان اعاشتى ەمەس، 6 گەكتار جەر تەلىمىندە عانا جاسىل جەلەك وتالادى. ەسەسىنە، ءبىر تالدىڭ ورنىنا 10 كوشەت وتىرعىزىلادى.

«كوكجايلاۋ» كۋرورتىنىڭ اۋماعى الماتىداعى تاۋ كلاستەرىنىڭ نەبارى 10 پايىز اۋماعىن قامتيدى. دەمالىس ورنى ءتورت مەزىلدە دە جۇمىس ىستەيتىن، الەۋمەتتىك جوبا بولماق. جاڭا جوسپار بويىنشا، عيماراتتار اۋماعى 13 ەسە ازايتىلدى. شاڭعى تراسساسىن 2،6 ەسەگە، اسپالى جولدى 2،7 ەسەگە قىسقارتتىق. ءقازىر اينالاسى قوقىسقا تولى جايلاۋدا ەشقانداي قاۋىپسىزدىك شارالارى ساقتالماعان. ءتىپتى، العاشقى مەديسينالىق جەردەم كورسەتەتىن پۋنكتتەر مەن كەلۋشىلەر ءۇشىن دارەتحانالار قاراستىرىلماعان. سوندىقتان كوكجايلاۋدىڭ كەلبەتىن ايشىقتايتىن جاڭا جوبانى جۇزەگە اسىرۋ كەزەك كۇتتىرمەيتىن ماسەلە»، – دەدى الماتى قالاسى تۋريزم جانە سىرتقى بايلانىستار باسقارماسىنىڭ باسشىسى ماقسات قيقىموۆ.

سوڭعى جوباعا قاتىستى تىلگە تيەك ەتىلگەن جاڭالىقتارعا جيىنعا كەلۋشىلەردىڭ كەيبىرى قۇلاق اسقىسى دا كەلمەدى. وسىلايشا، جيىن جيناقى ەمەس، بايبالام سالۋشىلاردىڭ «بازارىنا» اينالعانداي بولدى.  

«كوكجايلاۋ» كوپكە قاجەت كۋرورت دەيدى كوپشىلىك. اۋەلى، الەۋمەتتىك جوبا ەلدىڭ سالاۋاتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋىنا سەبەپشى بولماق. بولاشاق تاۋ-شاڭعى سپورتىنان الەم چەمپيونىن دايارلايتىن جاتتىقتىرۋ الاڭىنا اينالماق.

«كوكجايلاۋ» تاۋ-شاڭعى كۋرورتى قالاعا قاجەت. ول زاۋىت ەمەس، فابريكا ەمەس. تاۋدىڭ باسىنداعى تەك ساناۋلى ادامدارعا عانا ارنالعان جابىق ورتا ەمەس. بۇل حالىققا، ەلگە، قوعامعا، قالانىڭ تۋريزم باعىنىڭ دامۋىنا نەگىزدەلگەن ۇلكەن جوبا. تاعى ءبىر نارسەنى ۇمىتپاۋ كەرەك. وسى قالانىڭ بالالارى دا، اۋىلدان قالاعا كەلگەن بالالاردىڭ دا شاڭعى تەبۋگە قۇقىلارى بار»، – دەدى الماتى قالاسى قوعامدىق كەڭەسىنىڭ مۇشەسى داۋرەن بابامۇراتوۆ.  

«كوكجايلاۋ» كۋرورتىنىڭ باس جوسپارى سوقىرعا تاياق ۇستاتقانداي ۇعىنىقتى كورسەتىلگەن دەگەن قوعام بەلسەندىلەرى بۇل باستاما سوڭىنا دەيىن ءساتتى بولادى دەگەن سەنىمدە. الەۋمەتتىك جوبادان جۇرتتىڭ جاپپاي ۇتپاسا، ەش ۇتىلمايتىنىن دا العا تارتۋدا. دامىعان ەلدەردە حالىقتىڭ كەم دەگەندە، 90 پايىزى شاڭعى سپورتىمەن شۇعىلدانادى ەكەن. ال الماتىنىڭ كورسەتكىشى 1 پايىزعا دا جەتپەيدى. وسىنى دا ەسكەرگەن زيالى قاۋىم شاڭعى تەبۋ تەك باي-باعلاندار ءۇشىن عانا ەمەس، قاراپايىم حالىققا دا قولجەتىمدى بولۋى قاجەت دەيدى.  

«قوعامنىڭ قىسىمى، قوعامنىڭ پىكىرى ەستىلگەن سياقتى. وزىمە ەڭ العاش كەزدە ۇناماعانى – كۋرورت ايلاعىندا كوپتەگەن ۇيلەر، كوتتەجدەردىڭ قۇرىلىسى كوزدەلەدى دەگەن ەدى. سونىڭ ءقازىر جويىلعانىنا ءوز باسىم قۋانىپ وتىرمىن. شىن مانىندە دە، ول قوعامدىق ۇلكەن الاڭ بولۋى كەرەك. الەمدە دە كوپتەگەن كۋرورتتاردىڭ بار ەكەنىن بىلەمىز. ولار دا وسىنداي تاۋدىڭ ىشىنە سالىنعان. وعان دا كوپتەگەن ادام بارادى. وسىنىڭ ءبارى ەسكەرىلىپ، جوبانىڭ ەكولوگيالىق باسقا دا تۇرعىدان جاقسى ءبىر دەڭگەيگە جەتكەنىنە قۋانىپ وتىرمىن»، – دەدى ساياساتتانۋشى ايدوس سارىم.

ال ءقازىر شاڭعى تەبەتىن بىردەن ءبىر ورىن – شىمبۇلاقتىڭ ءوزى كۇنىنە 10 مىڭ قوناقتى قارسى الۋعا قاۋقارلى. الايدا، كەلۋشىلەر كوبەيسە قىزمەت كورسەتۋ ساپاسى تومەندەپ كەتۋى مۇمكىن دەيدى جيىنداعىلار. سوندىقتان شىمبۇلاقتان باسقا كۋرورتتىڭ بوي كوتەرۋى نەگىزسىز ماسەلە ەمەس.

«شىمبۇلاق» تاۋ-شاڭعى كۋرورتى جىلىنا 600 مىڭ كەلۋشىنى قابىلدايدى. ونىڭ 200ء-ى شاڭعى تەبۋشىلەر. بۇل كورسەتكىش جىل سايىن 15-20 پايىزعا ارتىپ جاتىر. كۋرورتتىڭ كۇنىنە 10 مىڭ ادامدى قابىلداۋعا شاماسى كەلەدى. «اقبۇلاق» دەمالىس ورنى الىس، «تاباعاندا» شاڭعى تەبۋ مۇمكىندىگى از. سوندىقتان كوكجايلاۋدىڭ سالىنۋى اسا قاجەت»، – دەدى «شىمبۇلاق» تاۋ-شاڭعى كۋرورتىنىڭ ديرەكتورى ەرجان ەركىنبايەۆ.

جيىنعا كەلگەندەردىڭ كوبى دەمالىس ورنىنىڭ جوباسىن بۇعان دەيىن بىرنەشە رەت قايتا جاساعاننان كەيىن، بۇل باستامانىڭ سوڭعى نۇسقاسى كوپتىڭ كوڭىلىنەن شىعادى دەگەن ۇمىتتە. قالتالىلاردىڭ كوتتەدجى، اس تا توك تاماقتاناتىن ورىندار كاپتامايدى. ال كۋرورتتىڭ بوي كوتەرۋىنە ۇزىلدى-كەسىلدى قارسى جاق جوبا جەتەكشىلەرىنىڭ ايتقان ايقىن جاۋابى مەن ماردىمدى مىسالدارىنا قولدارىن سىلتەپ، شۋ شىعارا بەردى. سوندا دا «كوكجايلاۋدى» قولدايتىن تاراپ سوڭىنا دەيىن ۇلتقا ۇتىمدى جوبادان قول ءۇزىپ قالمايىق دەۋمەن بولدى.

«بۇل تاۋ-شاڭعى كۋرورتىنىڭ قۇرىلىسىن تەزدەتىپ باستاۋ كەرەك. «مەدەۋ» مەن «شىمبۇلاقتى» سالار كەزدە، ەشقانداي قارسىلىق بولماعان. نەگە ەندى ءدال كوكجايلاۋعا كەلگەندە قارسى شىعاتىندار تابىلعان. وسى ماسەلەنىنىڭ كوتەرىلىپ كەلە جاتقانىنا 4 جىل بولدى. بۇل ۋاقىتتا وزگە ەلدەردە قانشاما تاۋ-شاڭعى كۋرورتى سالىنىپ ءبىتتى. ال ءبىز داۋلاسىپ ءالى ءجۇرمىز. كىرىسەتىن ۋاقىت جەتتى. جاقسى جوبانى ۇقپايتىنداردىڭ قىلىعىن جالعان ۇيىقتاپ جاتقانداردى وياتۋمەن تەڭ دەر ەدىم»، – دەپ پىكىر ءبىلدىردى كينورەجيسسەر ەرمەك تۇرسىنوۆ.  

كۋرورتقا باراتىندارىڭ 60 پايىزى – الماتىلىقتار، 20 پايىزى – وزگە ءوڭىردىڭ تۇرعىندارى بولسا، قالعان 20 پايىزىن شەتەلدىك تۋريستەر قۇرايدى دەگەن بولجام بار. باستىسى، رەستوران مەن كافەنىڭ سانى ساناۋلى بولىپ، 100 ادامعا عانا شاقتالعان ءبىر عانا ءقوناقۇي سالىنادى. سىرتتان كەلۋشىلەردىڭ تۇراقتايتىن جەرى قالانىڭ ىشىندە بولعانىن قۇپ كورگەن باستاماشىلدار شاھاردىڭ ورتالىعىنان دەمالىس ورنىنا جارتى ساعاتتا جەتۋگە بولاتىنىن العا تارتۋدا.