10-شىلدە كۇنى باشقۇرتستاننىڭ استاناسى ۋفا قالاسىندا وتكەن شىۇ مەن بريكس سامميتىندە وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى يسلام كاريموۆ شىۇ كەڭىستىگىن اسكەري اليانسقا اينالدىرماۋ كەرەكتىگىن ايتتى. بۇل تۋرالى «قامشى» پورتالى east-expert.com اگەنتتىگىنە سىلتەمە جاساي وتىرىپ حابارلايدى.

ۋفادا وتكەن شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا پرەزيدەنت كاريموۆ ۇيىم اياسىنداعى ءبىرقاتار ماسەلەرگە كەڭىنەن توقتالا كەلە، شىۇ وزگەرىسكە جاتپايتىن نەگىزگى باعىتىن قالپىندا ۇستاپ، رەسمي تىركەلگەن قۇجاتتىق نەگىزدەمەلەردى بەكىتىپ، ساقتاۋعا شاقىرعان.

«قاراپايىم تىلمەن ايتقاندا، شىۇ-عا مۇشە مەلەكەتتەر باسشىلارى ءوز تاراپتارىنان قانداي دا ءبىر توسقاۋىلدارعا (بلوك) جول بەرمەۋى كەرەك جانە شىۇ-نى اسكەري-ساياسي اليانسقا اينالدىرمايىقشى. الداعى ۋاقىتتا دا ءبىزدىڭ اۋەلگى ۇستانىمدارىمىزعا سۇيەنە وتىرىپ جۇمىس جاساۋ كەرەك. شىۇ قۇرىلار كەزدەگى پرينسىپتەرىمىزدى ۇمىتپاعان بولارسىزدار. مىنە، سول ۇستانىمداردان اۋىتقىمايىق. بۇل مىندەت»،-دەيدى ي.كاريموۆ.

سونىمەن قاتار،  وزبەكستان پرەزيدەنتى يسلام كاريموۆ جاھاندانۋ كەزەڭىندەگى الەمدىك ساياسي جاعدايلار مەن گلوبالدى دەڭگەيدەگى پروبلەمالاردى شەشۋدەگى شىۇ-نىڭ ىقپالى مەن بەدەلىنىڭ ارتىپ كەلە جاتقاندىعىن اتاپ وتكەن. سونداي-اق، كاريموۆ بايانداماسى ۇيىمعا مۇشە ەلدەر ىشىندەگى قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋداعى نەگىزگى ءرول وينايتىن فاكتور – شىۇ ەكەندىگىنە جانە بۇل ۇيىمعا مۇشە بولۋعا ۇسىنىس ءبىلدىرىپ جاتقان مەملەكەتتەردىڭ  سانى ارتۋىن اتاپ ءوتتى.

نۇرسۇلتان نازاربايەۆ، ق ر پرەزيدەنتى:

-بۇگىن ەاەو پەن شىۇ كەڭىستىگىندەگى ەركىن ديالوگ – دامۋداعى  كەڭ اۋقىمدى ترانسكونتينەنتالدى بىرلەستىكتىڭ جەتىستىگىنە اينالىپ وتىر. ەاەو پەن شىۇ-نىڭ گوريزونتالدى قان تامىرلارى مەن بريكس-تىڭ ۆەرتيكالدى قان تامىرلارى بىرىكسە،  الەمدىك ساۋدا نارىعىنداعى بۇرىن-سوڭدى بولماعان قارقىندى ءوسىمدى كورسەتۋگە بولادى. ءتىپتى، جالپى بىرىگۋ نەمەسە ءوز تەرريتوريالارىمىز ارقىلى ەركىن ساۋدا كەڭىستىگىن اشۋ ماسەلەلەرىن دە تالقىعا سالۋ كەرەك.

-قازاقستان كۇن تارتىبىندەگى باستى ماسەلە – ادامدار اراسىنداعى جاۋىزدىقتى شەشۋدە وزگە مەملەكەتتەرمەن كۇش بىرىكتىرۋگە دايىن. ونداي ماسەلەلەردىڭ ءبىرى – تەرروريزم. قازاقستان بۇل ماسەلەدە كۇش بىرىكتىرۋگە اركەز دايىن.

سونىمەن، 10-شىلدە كۇنى باشقۇرتستاننىڭ استاناسى ۋفا قالاسىندا كەزەكتى شىق جانە بريكس (برازيليا، رەسەي، ءۇندىستان، قحر جانە وار  بىرىككەن كەڭەسى) ءوز جۇمىسىن اياقتادى.

باشقۇرت استاناسىندا بەلگىلى بولعانداي شىۇ – بۇل كۇنى الەمدىك ساياساتتاعى بىر-بىرىنە ءتىس باتىرىپ جۇرگەن مەملەكەتتەردىڭ ءبىر جەردە، ءبىر ۇستەلدىڭ باسىندا ماسەلەنى بەيبىت شەشۋ الاڭىنا اينالعان. ءسامميتتىڭ نەگىزگى قورىتىندىسى بويىنشا – ۇستىمىزدەگى جىلدان باستاپ ءۇندىستان جانە پاكىستان مەملەكەتتەرى شىۇ-نا تولىققاندى مۇشەسى بولىپ قابىلداندى.

ال بريكس ءسامميتى – الەمدىك ەكونوميكاداعى تۇيتكىلدى ماسەلەلەرگە توقتالعان. سونىمەن قاتار، بۇۇ رەفورمالارىنى تەزدەتۋگە جانە ءبىرجاقتى سانكسيالارعا نارازىلىق بىلدىرگەن بايانداما جاسالعان جانە «يسلام مەملەكەتى» تەرروريستىك ۇيىمىنىڭ قىلمىستىق ارەكەتتەرىنە قارسى شارا قولدانۋ ماسەلەلەرى مەن ۋكراينا جانجالدارىنا قاتىستى تاراپتاردى مينسك كەلىسىمدەرىن ساقتاۋعا شاقىرعان.

بۇل جولعى بريكس ءسامميتىنىڭ باستى جاڭالىعى – ۇيىم اياسىنداعى ءبىرىنشى قارجى ينستيتۋتىنىڭ قۇرىلۋى بولعان. ال اتالمىش ينستيتۋتتىڭ قۇرىلىۋىنا ۇيىم ورتاق قازىنادان 200 ملرد. دوللار قارجى جۇمسالاتىن بولادى.

نۇرگەلدى ءابدىعاني ۇلى