90-شى جىلداردىڭ جۇلدىزدى ساياساتكەرى، بەرنەشە جىل ەل ۇكىمەتىن باسقارعان، كەيىنىرەك دۇربەلەڭ كەزەڭنىڭ ديسسيدەنت سيمۆولىنا اينالعان اكەجان قاجىگەلديندى ەلگە قايتادى ەكەن دەگەن سىبىس وسىعان دەيىن دە شىققانى بەلگىلى. جاقىندا تاعى ءبىر قازاقستاندىق ينتەرنەت گازەتى - rgmedia.kz قاجىگەلدين مىرزا قارتايعان شاعىندا ەلگە ورالادى، دەگەن اۋانداعى ماقالا جازعان(http://rgmedia.kz/news/view/2248).

بيىل ناۋرىز ايىندا ەكس-پرەمەر اكەجان قاجىگەلدين پايعامبار جاسقا تولعان بولاتىن. كەزىندە ەل ۇكىمەتىن بىرنەشە جىل باسقارعان ساياسي فيگۋرانىڭ توڭىرەگىندە ءتۇرلى قاۋەسەت اڭگىمەلەر ءالى دە تولاستار ەمەس. ال اكەجان قاجىگەلدين مىرزانىڭ ساياساتتان الاستاتىلعاننان كەيىن امەريكادا تۇرىپ جاتقاندىعى دا بەلگىلى. ءتىپتى، ءوزى دە ەلگە ورالۋدى ارماندايتىنىن جاسىرمايدى.

ەستەرىڭىزدە بولسا، «قامشى» پورتالى «قاجىگەلديندى قازاقستانعا قايتارۋ تۋرالى سىبىس راسقا اينالا ما؟» اتتى ساراپتامالىق ماقالا جازعان بولاتىن( http://old.qamshy.kz/؟p=22989).

ءسال ىلگەرىرەكتە، كوپتەن بەرى ساياسي تريبۋنالار مەن ب ا ق بەتتەرىنەن جاسىرىن قالىپ جۇرگەن ەكس-پرەمەر-مينيستر اكەجان قاجىگەلديندى ەلگە قايتارۋ تۋرالى قازاقستان ۇكىمەتى ءسوز ەتە باستاعان-دى.

ال «قاجىگەلدين ەلگە ورالعالى جاتىر» دەگەن بولجامدار 2000-شى جىلدىڭ ورتا تۇسىنان ايتىلا باستاعان. ءبىراق، بۇل جولى اقپاراتتىق اگەنتتىكتەرگە سەنسەك، قاجىگەلدينگە قاتىستى كەزەكتى بولجامنىڭ دەرەك كوزى - «نۇر وتان» پارتياسىنداعى قىزمەتكەرلەردىڭ ءبىرى ەكەن. وسىنى ەسكەرە وتىرىپ، كەيبىر ساياساتتانۋشىلار قاجىگەلديننىڭ بيلىك جۇيەسىنە دە ورالۋىن جوققا شىعارمايدى. بۇل مۇمكىن بە؟ مۇمكىن دە شىعار. ءبىراق...

ارينە، وسىعان دەيىن جازعاندارىمىزداي ەكس-پرەمەر-مينيسترگە مىڭ جەردەن  راقىمشىلىق جاسالعانىمەن، ونى  ەلگە قايتارۋدا كەدەرگىلەردىڭ كوپ ەكەنى ايعاق. قازىرگى بيلىك باسىندا جۇرگەن الدەكىمدەردىڭ جولىن كەسۋى مۇمكىن، الدە ونىڭ كەزىندەگى «قدت»-مەن بايلانىسى جاعىمسىز پىكىر قالىپتاستىرۋى مۇمكىن. ايتەۋىر بالە-جالا شاش ەتەكتەن ەكەنى تۇسىنىكتى. ايتپاقشى، كەزەگىندە ەكس-ەلشى، اككى وپازيسيونەر راحات الييەۆ ءدال، وسى  قاجىگەلدين مىرزانىڭ ىزىنە شام الىپ ءتۇسىپ، سىرتىنان سوت پروسەسىن جۇرگىزىپ، 10 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرۋ تۋرالى شەشىم دە شىعارعان بولاتىن.

rgmedia.kzء-تىڭ جازۋىنشا، قازاقستاندىق ساراپشىلاردىڭ باسىم بولىگى قاجىگەلديننىڭ ەلگە ورالاتىنىنا  اسا سەنبەيدى-مىس. «ول ەلگە ورالسا دا بۇرىنعى ابىروي-بەدەلى مەن ىقپالدىلىعىنا جەتە المايدى»،-دەيدى.  ءيا، ءقازىر ەلدە باسقارۋدىڭ ءبىر قۇرىلىمدى، قارجىلىق مۇمكىندىگى مەن ساياسي ىقپالى كۇشتى پرو-پرەزيدەنتتىك جۇيە ويىنشىلارى قالىپتاسقانى بەلگىلى. سوندىقتان قاجىگەلدين مىرزا قايتىپ كەلسە دە، «قۇرمەتتى زەينەتكەر» اتاعىنان ءارى اسىپ كەتە المايدى ەكەن.

قاجىگەلدين مىرزا تۋرالى ەل ساياساتكەرلەرىنىڭ ىشىندە دە پىكىر الۋاندىعى سەزىلەدى. مىسالى، بەلگىلى ءبىر توپ ونى ناعىز رەفورماتور، ءوز زامانىنىڭ پراگماتيك ساياساتكەرى، تەحنوكرات، ءتىپتى، ۇلتتىق ۇكىمەتتى باسقارعان ەڭ ۇزدىك پرەمەر رەتىندە تانىسا، تاعى ءبىر توپ ونى جەكەشەلەندىرۋ بارىسىندا مەملەكەتتىك مۇلىكتى تالان-تاراجعا ءتۇسىرىپ، وڭاي جولمەن تابىس تاپقان، جەكە قالتاسىنىڭ قامىن ۇلتتىق مۇددەدەن جوعارى قويعان اشكوزگە بالايدى ەكەن.  ءسىز نە دەسەڭىز دە، 90-جىلداردىڭ باسىندا ۇلتتىق ەليتاعا باسا-كوكتەپ كەلگەن قاجىگەلدين قازاقستان تاريحىندا وزىندىك ورنى بار ساياساتكەر ەكەنى داۋسىز. ەڭ ءبىرىنشى، ول ساياسي پراگماتيك بولۋمەن قاتار مىقتى وراتور دا ەدى. دەموكراتيالىق قوعامعا ۇمتىلىس تانىتقان سول زامان ءۇشىن بۇل تاپتىرمايتىن قاسيەت ەدى عوي.

ونىڭ ەڭ ءبىرىنشى قىلمىسى دا سول، بيلىك بەكىتىپ، بەلگىلەپ بەرگەن شەڭبەرگە سىيا الماعاندىعى بولسا كەرەك-تى. ول بيلىككە بويسىنبادى، وزىندىك جۇيە قالىپتاستىرعىسى كەلدى. پارتيا دا قۇردى، پرەزيدەنتتىك سايلاۋ دوداسىنا دا ءتۇستى. قازاقستاندىق ساياساتكەرلەردىڭ كوبىسى اكەجاندى اكەسىندەي كورگەنىمەن، سىندارلى ۋاقىتتاردا ونىڭ قاسىنان تابىلعاندار از بولدى.

مىڭمەن جالعىز الىسقان جەكە باتىرداي قاجىگەلديندى بيلىكتىڭ ماشيناسى تاراپىنان جاسالعان قىسىمعا شىداي المايتىنىن سەزگەن ول اقىرى شەتەل اسىپ تىندى. حالىقارالىق ىزدەۋگە جاريالاندى، بالە-جالانىڭ استىندا قالدى. بيلىك ماشيناسى اقىرى قاجىگەلديندى تاپتاپ تىندى. كەزىندە وزدەرى الاستاتىپ تىنعان قاجىگەلديندى وزدەرى  ەندى ەلگە شاقىرتۋ تۋرالى سىبىس تاراتا باستاپتى.

ءيا، ۋاقىت ءبارىن كورسەتەر، تەك ءبىر اقيقاتى قازاقستاننىڭ ءيميدجى ءۇشىن قاجىگەلديننىڭ ەلگە ورالۋى وڭ اسەرىن تيگىزەرى داۋسىز. دەموكراتيانىڭ تاپتالۋىنا بايلانىستى ءوز تاراپىنا قاتاڭ سىني پىكىرلەر ەستىپ جۇرگەن قازاقستاننىڭ ساياسي ەليتاسى وسى قادام ارقىلى الەمدىك قاۋىمداستىقتىڭ الدىندا مول ۇپاي جيناي الار بالكىم.

نۇرگەلدى ءابدىعاني ۇلى