ميللياردەرلەرگە قايدا تۇرعىسى كەلەتىندىكتەرىن انىقتاپ الۋ قاجەت

/uploads/thumbnail/20170708193512299_small.jpg

ەركىن ويدىڭ الاڭى «قامشى» پورتالى وسى ۋاقىتقا دەيىن قازاقستاندىق شەنەۋنىكتەردىڭ (مينيسترلەردەن باستاپ پارلامەنتتىڭ قوس پالاتاسىنداعى حالىق قالاۋلىلارىنا دەيىن ) جۇمىستارىنا ءادىل سىنىن، وزەكتى ماسەلەلەرگە وتكىر پىكىرلەر ءبىلدىرىپ كەلگەن بولاتىن. جۇرگەنىنەن تۇرعانى كوپ ۇكىمەت پەن پارلامەنتتىڭ جۇمىسىن سىناۋ – شەنەۋنىك مىرزالاردىڭ حالىق الدىنداعى ءيميدجىن ءتۇسىرۋ نەمەسە اۆتوكراتيالىق باسقارۋ جۇيەسىن اشىق قارالاۋ ەمەس-تىن. وسى ورايدا اسىرەسە دەپۋتاتتارعا ايتىلعان سىننىڭ سىڭارجاقتىعى راس ەدى. دەپۋتاتتىڭ نەگىزگى فۋنكسياسى ءھام ميسسياسى - حالىقتىڭ ءۇنىن بيلىكتىڭ قۇلاعىنا جەتكىزۋ جانە ۇكىمەتتىڭ جۇمىسىنا سىن كوزقاراسىن ءبىلدىرۋ ەدى. الايدا، سوڭعى جىلدارى «اقساقال بيلىككە» تاۋەلسىز قۇرىلىم(دالىرەك سولاي بولۋى ءتيىس ەدى) – پارلامەنتتىك  بيلىكتىڭ قولشوقپارىنا اينالىپ كەتكەنى تۋرالى ەلدەگى «فورمالدى وپپازيسيا» از ايتىپ جۇرگەن جوق. ءبىراق كوپكە توپىراق شاشۋدان اۋلاقپىز. بىزدەگى قالىپتاسقان گەرونتوكراتيالىق جۇيەگە ءوزىنىڭ اشىق پىكىرىن ءبىلدىرىپ، ۆوتۋمدىق سەنىمسىزدىگىن جالتاقسىز كورسەتە الاتىن دەپۋتاتتار دا جوق ەمەس.

مىسالى، جاقىندا «اق جول» پارتياسىنىڭ ءتوراعاسى، ءماجىلىس دەپۋتاتى ازات پەرۋاشيەۆ تەڭگە ديەۆالۆاسياسىنان كەيىن قازاقستاندىقتارعا نە ىستەۋ كەرەك دەگەن سۇراققا جاۋاپ بەرىپ، forbes.kz-كە سۇحبات بەرگەن ەكەن. وندا پەرۋاشيەۆ مىرزا «ءبىزدىڭ ميللياردەرلەرگە وزدەرىنىڭ قايدا تۇرعىسى كەلەتىندىكتەرىن انىقتاپ الۋ قاجەت! ءوز ەلىندە مە، الدە شەتەلدە مە؟ ەگەر، ءوز ەلىندە تۇرعىسى كەلەتىن بولسا، بار اقشاسىن اشىق جاريالاپ، قازاقستاننىڭ ەكونوميكاسىنا جۇمىس ىستەسىن!  ەگەر شەتەلدە تۇرۋدى قالاسا، ءوز كاپيتالىنىڭ شىعۋ تەگىن جاريالاسىن. سوسىن سالىعىن تولەپ جۇرە بەرسىن. مارحابات! مەرەكەلەردە قوناققا كەلىپ تۇرىڭىزدار! ءبىز قۋانا قارسى الامىز. ەگەر بايلىعىڭىزدىڭ قايدان پايدا بولعاندىعىن تۇسىندىرە الماساڭىز، شەتەلگە كەتىپ قالعانىڭىز ءتىپتى جاقسى. ەڭ قۇرعاندا پارا الۋشى مەن بيۋدجەتتەن ۇرلاۋشى ازايىپ، ەلىمىز ءبىر جەڭىلدەپ قالار ەدى. »، دەپ وتكىر پىكىر بىلدىرگەن.

ازات تۇرلىبەك ۇلىنىڭ سۇحباتىن وقىپ وتىرىپ تۇيگەنىمىز، قازاقستاندى قوس بۇيىردەن العان قارجىلىق قيىندىق تۇك ەمەس. ناعىز ديەۆالۆاسيا ەندى بولادى-مىس جانە ونىڭ الدىن الۋعا دا بولادى ەكەن.  ول ءۇشىن الدىمەن ءوزىمىزدى وزگەرتۋدەن باستاۋىمىز قاجەت،-دەيدى دەپۋتات. مىسالى، بيۋدجەتكە تەلمىرۋدى دوعارۋ كەرەك، يەرارحيالىق پريوريتەت قالىپتاستىرىپ، كەرەگىن الىپ قالىپ، كەرەكسىزىنەن ارىلۋ قاجەت. «تىرشىلىك ەتۋ – جۇمىس ىزدەۋ، جۇمىس تابۋ كەرەك. تاۋەلسىزدىكتىڭ تاعدىرى – مەملەكەتتىڭ تاعدىرى. ول ءسىز بەن ءبىزدىڭ تاعدىرىمىز. بۇل الەمنىڭ بارلىق دوللارىنان دا قىمبات!»،-دەيدى، ازات پەرۋاشيەۆ مىرزا. تەڭگە ديەۆالۆاسياسىنا قاتىستى دەپۋتات مىرزا دا تاۋەلسىزدىك تۋرالى ءسوز قوزعاۋدى ءجون كورىپتى. دەسە دە، 90-جىلدارداعى دا 2000 پايىزدىق ديەۆالۆاسيادان دا امان-ەسەن شىققانىمىزدى ەسكەرسەك، 40 پايىزدىق قۇنسىزدىقتىڭ اقىرىنا مۇنشا بايبالام سالۋعا بولا ما؟ ءبىراق، ديەۆالۆاسيانى تاۋەلسىزدىكتەن ايىرىلۋ قاۋىپىنە دەيىن تەلىگەندەردىڭ كوشىن ەلباسىنىڭ وزىنەن باستاپ بەردى ەمەس پە؟ ەندەشە قالعاندارىنا وكپەلەۋدىڭ قاجەتى قانشا؟

ال ءماجىلىستىڭ تاعى ءبىر دەپۋتاتى ايگۇل سولوۆيەۆا حانىمنىڭ ەلدەگى وسى ءبىر دۇربەلەڭگە قاتىستى پىكىرى مۇلدەم وزگەشە ەكەن. ول «تەڭگە باعاسىنىڭ كەزەكتى قۇلدىراۋى ايتارلىقتاي جاڭالىق ەمەس. حالىق الدەقاشان وزدەرىنە قولايلى ۆاليۋتانى اۋدارىپ العان. مەنىڭشە حالىق تا بۇعان دايىن بولدى»،- دەيدى. ايگۇل حانىمنىڭ ويىنشا، حالىق الدەقاشان قامدانىپ العان، ەندى نە ىستەسە دە ورىندى. سولاي ما؟  ءقازىر ءبىز پارلامەنتتى تاعى سىنايمىز. ءبىراق، ەسكەرە كەتەتىن تاعى ءبىر ماسەلە بار مۇندا. پارلامەنتتەگى 100ء-دىڭ ۇستىنە تاياۋ دەپۋتتارداردىڭ ىشىندە سانى ونعا دا جەتەر-جەتپەس وراق ءتىلدى ازاماتتار بار. دەسە  دە، قالىڭ ءنوپىردىڭ شاڭىندا ولار دا كورىنبەي قالىپ جاتاتىنى جاسارىن ەمەس. ال كەتتىك.

كەشە عانا كەزەكتى دەمالىستان ورالاعان ءبىزدىڭ ۇلپىلدەك پارلامەنت وتكەن سەسسيادا نە ءبىتىردى؟ بىرىنشىدەن، 100 ناقتى قادام جوباسىنا جەتىستىرىپ ءۇن قوستى ما؟ مۇمكىن. ءبىر عانا مىسالى، تەڭگەنى تارگەتتەگەن كۇنى-اق، ۇلتتىق بانك پەن ۇكىمەتتى تاراتۋ تۋرالى باستاما كوتەرىپ، بايبالام سالۋعا  ءتيىستى پارلامەنت دارمەنسىزدىك تانىتىپ، ءۇن قاتقان جوق. نەگە؟ جۇمساق كرەسلو ءۇشىن بە؟ الدە 600 مىڭ جالاقى ما حالىق قالاۋلىلارىنىڭ ءتىلىن بۋىپ قويعان؟ كەلىسەرسىز وسىعان. كەلىسپەسەڭىز پاتشا كوڭىلىڭىزگە قۇلدىق. ءيا، جوعارىدا ايتقانىمداي، دەپۋتات مىرزالار – وزدەرىنىڭ اۋەلگى ميسسياسىن ۇمىتقان. ءتىپتى  ۇكىمەت پەن بيلىكتىڭ قولبالاسى سەكىلدى ايت دەگەنىن ايتىپ، ايداۋىنا ءتۇسىپ كەتكەلى قاشان؟..  ەلدەگى باس زاڭ شىعارۋشى ورگان – پارلامەنت جانە ونىڭ دەپۋتاتتارى حالىقتىڭ سەنىمىنەن ايرىلعان ۇكىمەتتىڭ وتستاۆكاسىن تالاپ ەتۋگە ءتيىس! ويتپەگەندە وزدەرى دە ورىندارىن بوساتا بەرۋلەرىنە رۇقسات! جۇيە دەموگوگياعا قۇرىلعان! ال ءبىزدىڭ دەموگوگ ساياساتكەرلەرىمىز بەن پارمەنسىز پارلامەنتىمىز – بيلىكتىڭ ءۇنىن ۇندەپ، ءسوزىن سويلەگەننەن باسقا بىتىرگەنى شامالى ەدى عوي. دەسپوتيا داۋىرىندە  ءبىزدىڭ ايتقانىمىزدى ۇعار جان تابىلار ما؟..

نۇرگەلدى ءابدىعاني ۇلى

 

قاتىستى ماقالالار