ءبىر ەل-قوس كەڭىستىك. كينوتەاترلار قازاقشا سويلەيتىن كۇن تۋدى

/uploads/thumbnail/20170708201152866_small.jpg

قازاق ەلىندە تۇرىپ جاتقانىڭدى سەزىنۋ باقىت شىعار، بالكىم. ونداي باقىتتى ازىرگە سەزىنىپ كورمەپپىن. دۇكەنگە بارساڭ، ەسەپشى قىز العان زاتىڭنىڭ قۇنىن وزگە تىلدە ايتادى. سويلەمىنىڭ سوڭىندا تەڭگە دەگەن ءسوزدىڭ بار ەكەنىنە ريزا بولۋمەن  شەكتەلەسىڭ. دۇكەن دەگەن نە،  ءتايىرى؟ زاماناۋي مۇمكىندىكتەردىڭ ەشقايسىسى قاازاقشا سويلەمەيدى عوي. ماسەلەن، كينوتەاترعا باراتىن بولساڭىز، وتاندىق كينودان باسقانىڭ بارلىعىن وزگە تىلدە تاماشالاۋعا تۋرا كەلەدى. ەگەر كينولار قازاق تىلىنە اۋدارىلار بولسا، كينوتەاترلار كورەرمەنىن جوعالتىپ الا ما؟ قايدام، ەفيردى تولتىرىپ وتىرعان شەتەلدىك سەريالداردىڭ قازاق تىلىندەگى نۇسقاسىن كورىپ، ارنالاردىڭ رەيتينگىن كوتەرىپ وتىرعاندارعا قاراپ، كينوتەاتردىڭ قازاقشا سويلەۋى- قارجىلىق تۇرعىدان سونشالىقتى نۇقسان كەلتىرمەيتىن بولار دەپ توشىلاۋ جاسادىق. الدە، كينوتەاتردىڭ اقىلى ەكەنىن ەسكەرۋ قاجەت پە؟ YK-news.kz  قازاق ەلىندە قازاق تىلىنە اۋدارىلماعان شەتەلدىك فيلمدەردى كورسەتۋگە تىيىم سالىنۋى مۇمكىن دەپ مالىمدەپ وتىر. بۇل تۋرالى «قامشى» پورتالى حابارلايدى. مۇمكىن بولاتىن سەبەبى قىركۇيەك ايىندا  استانالىق شەنەۋنىكتەر شەتەلدىك فيلمدەردىڭ كەيىپكەرلەرى مىندەتتى تۇردە قازاقشا سويلەۋى كەرەك دەگەن باستاما كوتەرىپتى. باستاماعا بايلانىستى زاڭ جوباسى دا ازىرلەنىپ، مادەنيەت مينيسترلىگىنىڭ سايتىندا جاريالانعان ەدى. قازاققا كەرەك ۇسىنىس! ەگەر وسى ۇسىنىس زاڭ جۇزىندە ماقۇلدانار بولسا، قازاق تىلىندە دۋبلياج جاسالماعان فيلمدەر زاڭسىز دەپ ەسەپتەلىنەدى.  زاڭ جوباسى بويىنشا كينوسەانستاردى حالىققا ۇسىناتىندار بۇل تالاپپەن كەلىسپەسە، العاشىندا جاي ەسكەرتۋمەن قۇتىلادى (ءبارىبىر ءالسىز زاڭ ەكەن). ال ەگەر، فيلمدەردى قازاقشا ءتارجىمالاۋدى مۇلدە «ۇمىتىپ» كەتسە، 20-دان 200 ايلىق كورسەتكىشكە دەيىن ايىپپۇل تولەيدى (39 640 تەڭگەدەن 396 400 تەڭگەگە دەيىن). بۇل زاڭ جوباسىنىڭ جۇزەگە اسىپ كەتۋى ءۇشىن ءاربىر قازاق وسىنى تالقىلاپ، شىنىمەن ءبىزدىڭ قوعامعا اتالمىش جوبانىڭ قاجەت ەكەنىن دالەلدەۋگە ءتيىسپىز. سەبەبى ءقازىردىڭ وزىندە وسكەمەندەگى كينوتەتار يەلەرى مينيسترلىكتىڭ  بۇل يدەياسىن قۇپتامايتىن كورىنەدى.

«بۇگىندە قازاقشا اۋدارىلعان نەمەسە سۋبتيترمەن جۇرەتىن شەتەلدىك فيلمدەردى  حالىق كوپ كورمەيدى. دۋبلياجدالعان فيلمدەردىڭ كورەرمەنى از جانە دۋبلياجدىڭ ساپاسىنا دا ءمان بەرۋ كەرەك. بۇل ىسپەن كاسىبي ماماندار اينالىسۋى كەرەك. ال، كەيىپكەردىڭ داۋسىن ءدال ءارى ناقتى قويا الاتىن ماماندار بىزدە جەتكىلىكتى مە؟»، –  دەپتى «ەحو» كينوتەاترىنىڭ ديرەكتورى اراي تاتايەۆا.

ارينە، اراي تاتايەۆا قازاق دۋبلياج ونەرىنە كۇمان كەلتىرىپ وتىر. ادەتتە ءورىستىلدى كەڭىستىككە ءقازاقتىلدى كەڭىستىك تۇمان ىشىندەگى تۇڭعيىق بولىپ  كورىنەدى. ءبىر ەل-قوس كەڭىستىك. ەكى كەڭىستىك - ەكى جاققا تارتادى. ءقازاقتىلدى كەڭىستىككە قاراعاندا وزەننىڭ كەلەسى بەتىندەگىلەردىڭ  داۋرەنى ءجۇرىپ-اق تۇر. سەبەبى بيلىك سولاردىڭ تىلدەرىندە وي ويلايدى، ءسوز سويلەيدى. سويتەدى دە، بەرگى، ءبىزدىڭ كەڭسىتىكتىڭ بولاشاعىنا كۇمانمەن قارايدى. وزدەرىنىڭ وتباسىنداعى كىشكەنتايلاردىڭ ءتىلى ءوز كەڭىستىگىنىڭ تىلىنە ساي شۇلدىرلەپ شىعىپ كەلە جاتقانعا،  ءبىزدىڭ كەڭىستىڭ داۋرەنى ءدوڭ اسىپ كەتتى دەپ ويلايدى. ءبىراق ءبىز جاقتا دا ءۇي بار، ماحاببات بار، قالا بەردى كىشكەنتايلار بار. ولاردىڭ ءتىلى بىزدىك كەڭىستىككە ساي قازاقشا شىعىپ جاتقاندىقتارى تۋرالى ءبىر ءسات تە ويلانىپ قويۋعا بولادى عوي. ءاي، ادامداردىڭ بارلىعى ءومىردى ءوز ورەسىمەن ولشەيدى عوي.

الگى  زاڭ جوباسىن پارلامەنتتىڭ ەكى پالاتاسى دا قاراستىرىپ، ماقۇلدادى. الايدا، قۇجات زاڭدى كۇشىنە تولىق ەنگەنى تۋرالى مالىمەت جوق. ەندىگى كەزەكتە وسى زاڭنىڭ ورىندالۋى تۋرالى تالاپ قويا ءبىلۋىمىز كەرەك. تالاپ ەتە بەرسەك، تالپىناتىن شىعار.

اينۇر تولەۋ

 

قاتىستى ماقالالار