مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆ داستۇرگە ساي جىل باسىندا «Turkistan» باسىلىمىنا اۋقىمدى سۇحبات بەرىپ، ەل دامۋىنا قاتىستى بىرنەشە ماسەلەنى كوتەردى. پرەزيدەنت بۇل سۇحباتىندا وتكەن جىلدى قورىتىندىلاپ قانا قويماي، مەملەكەتتىڭ الداعى جىلدارعا ارنالعان ستراتەگيالىق باعىتىن، بيلىكتىڭ قوعام الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىك فيلوسوفياسىن اشىپ كورسەتتى.

سالىق تولەسەڭىز – قىزمەت كورسەتىلەدى، ينفراقۇرىلىم سالىنادى، ءقاۋىپسىز ورتا قالىپتاسادى

پرەزيدەنت سۇحباتىنىڭ باسىم بولىگىن سالىق رەفورماسىنىڭ جانە «ءتاريفتى ينۆەستيسياعا ايىرباستاۋ» باعدارلاماسىنىڭ ماڭىزىنا ارنادى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ پايىمىنشا، جاڭا سالىق كودەكسى، ءبىرىنشى كەزەكتە، قازىرگى زامانعى قوعامدىق كەلىسىمشارت سانالادى. وندا سالىقتار اۋىرتپالىق رەتىندە قابىلدانباۋعا ءتيىس.

«جاڭا سالىق كودەكسىندە باقىلاۋ جاساۋعا ەمەس، ءوزارا سەرىكتەستىك ورناتۋعا باسا ءمان بەرىلەدى، ياعني، وسى ۇدەرىسكە قاتىسۋشىلاردىڭ ءبارى – مەملەكەت تە، بيزنەس تە، ازاماتتار دا ءوز مىندەتىن ادال ورىنداۋعا ءتيىس. ءبىرىن-بىرى ءوزارا تولىقتىرىپ تۇراتىن مۇنداي جۇيەدە سالىق تولەۋ اۋىرتپالىق رەتىندە قابىلدانبايتىن بولادى. تۇپتەپ كەلگەندە، سالىق تولەۋ دەگەنىمىز – زاماناۋي قوعامدىق كەلىسىمشارت دەگەن ءسوز. سالىق تولەسەڭىز – قىزمەت كورسەتىلەدى، ينفراقۇرىلىم سالىنادى، ءقاۋىپسىز ورتا قالىپتاسادى، تىڭ مۇمكىندىكتەر پايدا بولادى. كەرەك دەسەڭىز، بۇل – ادىلدىك بولۋ ءۇشىن جۇكتەمەنى قايتا ءبولۋ قۇرالى، الەۋمەتتىك تۇرعىدان السىزدەردى قولداۋ جانە ەكونوميكالىق تۇرعىدان «بەلسەندى ورتانى» ودان ءارى دامىتۋ ءتاسىلى»، - دەدى مەملەكەت باسشىسى.            

پرەزيدەنت 2025 جىلدىڭ باستى ناتيجەسى رەتىندە ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ 6 پايىزدان اسقانىن، ىشكى جالپى ءونىمنىڭ 300 ميلليارد دوللارعا جەتكەنىن اتاپ ءوتتى. الايدا، بۇل كورسەتكىشتەردى ءابسوليۋتتى جەتىستىك دەپ باعالاۋعا بولمايتىنىن، توقمەيىلسۋگە جول بەرىلمەيتىنىن ايتتى.

تاريفتەر مەن ينفراقۇرىلىم: جاسىرىن سۋبسيديا ءداۋىرى اياقتالدى

ەنەرگەتيكا مەن كوممۋنالدىق شارۋاشىلىققا قاتىستى ايتىلعان پىكىرلەر – سۇحباتتىڭ ەڭ باتىل بولىگى. پرەزيدەنت اشىق ايتتى: تومەن تاريفتەر – الەۋمەتتىك ادىلدىك ەمەس، اۋقاتتى توپتارعا بەرىلگەن جاسىرىن سۋبسيديا.

بۇل تەزيس كوپشىلىككە ۇناماۋى مۇمكىن، ءبىراق ونىڭ لوگيكاسى ايقىن. توزعان ينفراقۇرىلىمدى ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن شىنايى نارىقتىق مەحانيزمدەر قاجەت. پرەزيدەنتتىڭ «كىم قانشا تۇتىنسا، سونشا تولەيدى» قاعيداتىن ەنگىزۋى – الەۋمەتتىك مەملەكەت مودەلىن نارىقتىق تارتىپپەن ۇيلەستىرۋگە ۇمتىلىس.

سونىمەن قاتار، مەملەكەت اتاۋلى الەۋمەتتىك قولداۋدان باس تارتپايتىنىن ناقتىلاپ وتىر. ياعني، جالپىعا بىردەي ارزان تاريف ەمەس، ناقتى مۇقتاجعا باعىتتالعان كومەك.

لوگيستيكا، اگروونەركاسىپ جانە تۋريزم: ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋدىڭ ءۇش تىرەگى

سۇحباتتا لوگيستيكا، اۋىل شارۋاشىلىعى، تۋريزمءدى دامىتۋ ماسەلەسى ءسوز بولدى.

پرەزيدەنت سۇحباتىندا قازاقستاندى ەۋرازيانىڭ كولىك-لوگيستيكالىق حابىنا اينالدىرۋ يدەياسىن تاعى دا ناقتىلاي ءتۇستى. تەمىرجول، اۆتوجول، پورت ينفراقۇرىلىمىنا سالىناتىن ينۆەستيسيالار – گەوساياسي تاۋەكەلدەر جاعدايىندا ەلدىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ساقتاۋدىڭ جولى.

اۋىل شارۋاشىلىعىنا قاتىستى سىن دا اشىق ايتىلدى. سۋبسيديا كوپ، ءبىراق ناتيجە كۇماندى. بۇل جەردە پرەزيدەنت كووپەراسيا يدەياسىن العا تارتىپ، ماسىلدىق پسيحولوگيادان ارىلۋ قاجەتتىگىن مەڭزەدى. بۇل – اگرارلىق ساياساتتاعى يدەولوگيالىق بەتبۇرىس.

«ەڭ الدىمەن، مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ كەرەك. 2035 جىلعا قاراي الەمدە مال ەتىن تۇتىنۋ كولەمى 233 ميلليون تونناعا دەيىن وسەدى. سوعان سايكەس، ونىڭ يمپورتى 27 ميلليون تونناعا دەيىن ارتادى. قازاقستاننىڭ، سىرتقا، اسىرەسە، ازيا ەلدەرىنە ەت شىعاراتىن ءىرى ەكسپورتتاۋشىعا اينالاتىن مۇمكىندىگى بار»، - دەدى پرەزيدەنت.

تۋريزم سالاسىنا كەلگەندە مەملەكەت باسشىسى جاۋاپتى تۇلعالاردىڭ نەمقۇرايلىعىن، جالعان ەكوبەلسەندىلىكتى، سالانىڭ ىشكى باسەكەسىن جاسىرماي سىنادى.

«مەن ۇكىمەتكە ەسكەرتۋ جاساعاننان كەيىن ءتۋريزمدى دامىتۋ جۇمىستارى جاندانا ءتۇستى. الايدا، الدىمىزدا ۇزاق تا كۇردەلى جول تۇر. بۇل – ەكونوميكا، مادەنيەت، قاۋىپسىزدىك جانە بيزنەس – بارلىعى ءبىر جەرگە توعىساتىن كۇردەلى سالا. مۇندا ءوز جۇمىسىنا جان-تانىمەن بەرىلگەن كاسىبي ماماندار، ەڭ باستىسى، ناعىز وتانشىل ازاماتتار جۇمىس ىستەۋى كەرەك. تۋريزم سالاسىندا جالقاۋلىق پەن نەمقۇرايلىلىققا، اشكوزدىك پەن دورەكىلىككە جول جوق»، - دەدى مەملەكەت باسشىسى.  

سيفرلاندىرۋ، جاساندى ينتەللەكت

مەملەكەت باسشىسى قازاقستاندا 2026 جىل سيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكت جىلى دەپ جاريالانعانىن ەسكە سالدى.

«بۇل ەلىمىز ءۇشىن تاريحي مۇمكىندىك ەكەنىن جاڭا عانا ايتىپ وتتىك. تۇبەگەيلى سيفرلىق وزگەرىستەر جاساپ، جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋ ەكونوميكانىڭ جانە باسقا دا كوپتەگەن سالانىڭ دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەرەدى. مەملەكەتتى باسقارۋدان باستاپ، ءبىلىم بەرۋ جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا دەيىن – بارلىق باعىتتا وسىپ-وركەندەۋگە جول اشادى. تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 35 جىلدىعى – ەلىمىز ءۇشىن ايتۋلى داتا ءارى وسىعان دەيىن ءجۇرىپ وتكەن جولىمىزدى وي ەلەگىنەن وتكىزىپ، بولاشاققا جوسپار قۇراتىن ءسات. تاۋەلسىزدىكتىڭ مەرەيلى بەلەسىن اس تا توك ناۋقانشىلدىققا اينالدىرماۋ كەرەك، بۇل قازاقستاننىڭ وسىپ-وركەندەۋىنىڭ سيمۆولى بولۋعا ءتيىس»، - دەدى قاسىم-جومارت توقايەۆ.

«تازا قازاقستان» اكسياسى جالعاسادى

مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن 2024 جىلى قولعا الىنعان اكسيا بۇگىندە حالىقتىق سيپاتقا يە بولىپ وتىر. 2025 جىلى جالپىۇلتتىق ءىس-شارا اياسىندا رەسپۋبليكا اۋماعىندا 2،4 ميلليونعا جۋىق كوشەت وتىرعىزىلعان.

پرەزيدەنت «تازا قازاقستان» اكسياسىن الداعى ۋاقىتتا دا ەرەكشە نازارىندا ۇستايتىنىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى.

«بۇل جۇمىستىڭ ءمان-ماڭىزى وتە زور. سەبەبى، «تازا قازاقستان» جۇرتتى ۇنەمشىل ءارى اقپەيىل بولۋعا، داڭعازالىقتان ارىلۋعا، ۇنەمى ىزدەنىپ، العا ۇمتىلۋعا، ورتاق جاۋاپكەرشىلىكتى ۇمىتپاۋعا، ەلگە جاناشىرلىق تانىتىپ، قايىرىمدىلىق جاساۋعا ۇندەيدى. ءبىزدىڭ باستامامىزبەن بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى 2026 جىلدى حالىقارالىق ەرىكتىلەر جىلى دەپ جاريالادى. بۇل قادام «تازا قازاقستان» يدەياسىمەن تولىق ۇندەسەدى. مەن وسى جالپىحالىقتىق قوزعالىستى ايرىقشا ماڭىزدى يدەولوگيالىق اكسيا دەپ سانايمىن. ويتكەنى، تازالىق دەگەنىمىز – ماعىناسى تەرەڭ، مازمۇنى سان قىرلى ۇعىم. تازالىق ۇعىمى جان دۇنيەنىڭ دە، جەر دۇنيەنىڭ دە توقىراۋىن ەمەس، گۇلدەنۋىن، كىرشىكسىز تازا بولۋىن بىلدىرەدى. تۇپتەپ كەلگەندە، تازالىق ۇلت بولمىسىنىڭ وزەگىنە اينالۋعا ءتيىس»، - دەدى مەملەكەت باسشىسى.

زاڭسىز شىعارىلعان اكتيۆتەر قايتارىلىپ، ەل يگىلىگىنە جۇمسالىپ جاتىر

مەملەكەت باسشىسى سۇحباتىندا سىرتقا زاڭسىز شىعارىلعاناكتيۆتەردى ەلگە قايتارۋ جونىندەگى اۋقىمدى جۇمىس جالعاسىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. ماسەلەن، بۇگىنگە دەيىن وليگوپوليا وكىلدەرىنەن 1،3 تريلليون تەڭگەدەن استام قارجى ءوندىرىءلىپ، سونىڭ 1 تريلليون تەڭگەدەن استامى مەملەكەت قازىناسىنا ءتۇسكەن. ارنايى مەملەكەتتىك قورداعى قاراجات ەسەبىنەن ەلىمىزدە جالپى قۇنى 482 ميلليارد تەڭگە بولاتىن 434 الەۋمەتتىك جانە كوممۋنالدىق نىسان سالىنىپ جاتىر. ونىڭ قاتارىندا 227 سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ، 183 دەنساۋلىق ساقتاۋ، 11 ءبىلىم بەرۋ، 5 سپورت، 8 ينفراقۇرىلىم نىسانىنىڭ قۇرىلىسى بار. سونداي-اق، پاۆلودار، ارقالىق، بالقاش قالالارىنداعى اۋەجايلار جاڭعىرتىلىپ جاتىر.

اكتيۆتەرى كۇمان تۋدىرىپ، كۇدىككە ىلىنگەن ادامداردىڭ كوبى قارجىسىن ەلگە ينۆەستيسيا رەتىندە سالۋعا نيەت ءبىلدىرگەن. ولارمەن جالپى سوماسى 5 تريلليون تەڭگەدەن اساتىن كەلىسىمدەر جاسالعان. بۇل قاراجات ەسەبىنەن ينۆەستيسيالىق جانە الەۋمەتتىك جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋدى جوسپارلاپ وتىر. ونىڭ ىشىندە تۋريستىك، كولىك-لوگيستيكالىق ورتالىقتار، تاۋ-كەن، مەتاللۋرگيا، ەنەرگەتيكا سەكتورلارىنا قاتىستى جوبالار بار. ءادەتتەگىدەي، ءبىلىم بەرۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ، مادەنيەت، سپورت سالالارىنا، سونداي-اق، مۇقتاج جانداردى وڭالتۋ جانە الەۋمەتتىك ورتاعا بەيىمدەۋ باعدارلامالارى قارجىلاندىرىلادى.