پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ 2025 جىلعى 18 جەلتوقساندا قارجى مينيسترلىگىنە بيۋدجەت قارجىسىنىڭ ءتيىمدى جۇمسالۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن الەۋمەتتىك مەديسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنىڭ (ءامسق) جۇمىسىن جان-جاقتى تالداۋدى تاپسىردى. بۇل تۋرالى ۇكىمەتتىڭ باسپا ءسوز قىزمەتى مالىمدەدى.
جۇرگىزىلگەن تالداۋ ناتيجەلەرى بويىنشا قارجى ءمينيسترى ءمادي تاكييەۆ سوڭعى جىلدارى بيۋدجەت شىعىستارى ايتارلىقتاي ارتقانىنا قاراماستان، الەۋمەتتىك مەديسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنىڭ تيىمدىلىگى وسپەگەنىن مالىمدەدى. اتاپ ايتقاندا، 2026 جىلى بۇل سالاعا بولىنەتىن قاراجات 2،4 ترلن تەڭگەگە جەتىپ، 2020 جىلمەن سالىستىرعاندا 1 ترلن تەڭگەگە ۇلعايعان. سوعان قاراماستان، قور قىزمەتىنىڭ ناتيجەلىلىگى تومەن دەڭگەيدە قالىپ وتىر.
2020 جىلدان بەرى قوردىڭ ينۆەستيسيالىق تابىسى 588 ملرد تەڭگەنى قۇراعان، ونىڭ 195،9 ملرد تەڭگەسى تەك 2025 جىلعا تيەسىلى. الايدا تالداۋ كورسەتكەندەي، قاراجاتتىڭ ەلەۋلى بولىگى قور اكتيۆتەرىندە جيناقتالىپ، تىكەلەي مەديسينالىق قىزمەت كورسەتۋگە باعىتتالماعان.
قارجى مينيسترلىگى جۇرگىزگەن مەديسينالىق اقپاراتتىق جۇيەلەردىڭ ITء-اۋديتى جۇيەلى زاڭبۇزۋشىلىقتاردىڭ بار ەكەنىن انىقتادى. ولاردىڭ قاتارىندا جالعان پاسيەنتتەردى تىركەۋ، ازاماتتارعا تيەسىلى ەمەس قىزمەتتەردى كورسەتۋ، ءبىر قىزمەتتى ءمامس پەن ەرىكتى مەديسينالىق ساقتاندىرۋ ەسەبىنەن قاتار قارجىلاندىرۋ، قىسقا مەرزىمدە شەكتەن تىس كوپ مەديسينالىق قىزمەت كورسەتۋ، سونداي-اق قايتىس بولعان ادامدارعا قىزمەت كورسەتىلگەنى تۋرالى دەرەكتەر بار. سونىمەن قاتار بالالارعا تاۋلىگىنە مىڭداعان دارى-دارمەك جازىلعان جاعدايلار تىركەلگەن.
مينيستر ناقتى مىسالدار كەلتىردى. ماسەلەن، استانا قالاسىنداعى ءبىر جەكەمەنشىك كلينيكادا ءبىر كۇندە 1 442 پاسيەنت قابىلدانعانى كورسەتىلگەن، بۇل قالىپتى جۇمىس رەجيمىنە مۇلدە سايكەس كەلمەيدى. سونداي-اق كەيبىر دارىگەرلەردىڭ ءبىر ايدا بىرنەشە مىڭ ناۋقاستى قابىلداعانى نەمەسە تاۋلىگىنە جۇزدەگەن تەكسەرۋ جۇرگىزگەنى انىقتالعان.
تالداۋ بارىسىندا 996 قايتىس بولعان ادامعا قاتىستى 3 640 مەديسينالىق قىزمەت كورسەتۋ دەرەگى تىركەلگەن. بۇدان بولەك، پاسيەنتتىڭ جىنىسىنا سايكەس كەلمەيتىن سكرينينگتەردىڭ جۇزدەگەن مىڭ جاعدايى انىقتالىپ، مەملەكەتكە 1،8 ملرد تەڭگە شىعىن كەلتىرىلگەن. بالالارعا ارنالعان دارىلىك زاتتاردى جالعان تىركەۋ فاكتىلەرى دە كەڭىنەن تارالعان.
سونداي-اق قوسارلانعان قارجىلاندىرۋدىڭ ەكى نەگىزگى تەتىگى بەلگىلى بولدى: جەكەمەنشىك كلينيكالاردىڭ ءبىر مەزگىلدە ءمامس پەن جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ ەرىكتى مەديسينالىق ساقتاندىرۋى ارقىلى تولەم الۋى جانە ءبىر پاسيەنتتىڭ ءبىر ۋاقىتتا ەكى مەديسينالىق ۇيىمعا تىركەلۋى.
سالىق ورگاندارى مەديسينالىق ۇيىمدار باسشىلارىنىڭ تابىسى مەن مۇلكىنە دە تالداۋ جۇرگىزگەن. ناتيجەسىندە 2024–2025 جىلدارى 1 465 باسشىنىڭ مىڭداعان جىلجىمايتىن مۇلىك پەن جۇزدەگەن اۆتوكولىك ساتىپ العانى انىقتالعان. كەيبىر باسشىلاردىڭ ونداعان پاتەر مەن بىرنەشە اۆتوكولىك يەلەنگەنى بەلگىلى بولدى.
سونىمەن قاتار ءامسق مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرى مەن نورماتيۆتىك بازاسىنىڭ ءوزارا ۇيلەسپەيتىنى اتاپ ءوتىلدى. ءبىرىڭعاي دەرەكتەر قورىنىڭ جوقتىعى جۇيەنىڭ تۇپكى ناتيجەگە ەمەس، جەكەلەگەن ۇيىمداردىڭ قىزمەتىنە باعىتتالۋىنا اكەلگەن.
مەديسينالىق ۇيىمداردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جاعدايى مەن كادرلىق الەۋەتى العاش تەكسەرىلگەننەن كەيىن، كەيىنگى باقىلاۋ ءىس جۇزىندە جۇرگىزىلمەيدى. ال ۇنەمدەلگەن قاراجاتتى بيۋدجەتكە قايتارۋ تەتىكتەرى قاراستىرىلماعاندىقتان، جۇيەدە قاراجاتتى ءتيىمدى پايدالانۋعا ەمەس، يگەرۋگە ىنتا قالىپتاسقان. بۇدان بولەك، ءۇش مىڭنان استام ءتاريفتىڭ بولۋى مەديسينالىق قىزمەتتەردى باسقارۋ مەن باقىلاۋدى كۇردەلەندىرىپ وتىر.
وسىعان بايلانىستى پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ ءبىرقاتار تاپسىرما بەردى. اتاپ ايتقاندا، انىقتالعان بارلىق دەرەكتەر قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا جولدانۋى ءتيىس، الەۋمەتتىك مەديسينالىق ساقتاندىرۋ قورى قارجى مينيسترلىگىنىڭ قاراماعىنا بەرىلۋى قاجەت. سونىمەن بىرگە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى بارلىق بيزنەس-پروسەستەردى تولىق سيفرلاندىرۋ جانە ءامسق اكتيۆتەرىن باسقارۋ مەن ينۆەستيسيالىق ستراتەگيانى قايتا قاراۋ تاپسىرىلدى.
بۇعان دەيىن ولجاس بەكتەنوۆ بيىل ءامسق-نىڭ بيزنەس-پروسەستەرىن اۆتوماتتاندىرۋ جۇمىستارى تولىق اياقتالۋى ءتيىس ەكەنىن اتاپ وتكەن بولاتىن.