جىل سايىن پرەزيدەنت ساياسي مالىمدەمە جاساپ، ۇلتتىق باسىمدىقتاردى انىقتايتىن ۇزاق مەرزىمدى كۇن ءتارتىبىن بەلگىلەيدى. سيفرلاندىرۋدى، سالىق رەفورماسىن، جاڭا ەلەكتر ستانسيالارىن سالۋدى جانە قوعامدىق ينستيتۋتتاردى دامىتۋدى نە بىرىكتىرەدى جانە مەملەكەت قوعاممەن ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ جاڭا مودەلىن قالاي قالىپتاستىرادى؟ Qamshy.kz اقپاراتتىق اگەنتتىگى وسى سۇراقتارعا جاۋاپ ىزدەدى.
قازىرگى ساياساتتا كوپتەگەن مەملەكەتتەر رەسۋرستاردى ەڭ ماڭىزدى مىندەتتەرگە شوعىرلاندىرا وتىرىپ، دامۋ باعىتتارىن الدىن-الا انىقتاۋى كەرەك. ءدال وسىنداي ءتاسىل بىرتىندەپ قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك ساياساتىنا ءتان سيپاتقا اينالادى.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ ۇلتتىق باسىمدىقتاردى جىل سايىن ايقىنداۋى – بۇگىندە ستراتەگيالىق باسقارۋدىڭ تولىققاندى قۇرالى. ءاربىر جاڭا تاقىرىپ ۇكىمەتتىڭ، جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ، بيزنەستىڭ، ساراپشىلار قاۋىمداستىعىنىڭ جانە ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىنىڭ جۇمىسىنا باعدار بولا الادى. بۇل رەفورمالاردى ۇندەستىرۋگە جانە مەملەكەتتىڭ كۇش-جىگەرىن ناقتى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزۋگە شوعىرلاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ءبىرىڭعاي كۇن ءتارتىبىن قالىپتاستىرۋعا ىقپال ەتەتىنى بەلگىلى.
وتاندىق ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، سوڭعى جىلدارى قازاقستاندا مەملەكەتتىك باسقارۋ فيلوسوفياسىنىڭ ءوزى ايتارلىقتاي وزگەردى. ەگەر بۇرىن كوپتەگەن شەشىمدەر تەك اكىمشىلىك ادىستەرمەن قابىلدانسا، بۇگىندە قوعامدىق ديالوگقا جانە ازاماتتاردى قايتا قۇرۋ پروسەسىنە تارتۋعا كوبىرەك كوڭىل بولىنەدى.
ازاماتتىق قوعامنىڭ دامۋى تابىستى رەفورمالاردىڭ قاجەتتى شارتىنى تىكەلەي بايلانىستى. بۇل جەرگىلىكتى جەرلەردە پروبلەمالاردى انىقتاۋعا، شەشىمدەر ۇسىنۋعا جانە مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋعا كومەكتەسەتىن قوعامدىق ۇيىمدار، ساراپتامالىق قاۋىمداستىقتار، ەرىكتىلەر قوزعالىستارى مەن كاسىبي بىرلەستىكتەر جۇمىلدىلادى.
"رەفورمالاردىڭ تيىمدىلىگى قابىلدانعان قۇجاتتاردىڭ سانىمەن ەمەس، مەملەكەتتىڭ قوعامعا قۇلاق اسۋ جانە قوعامدى وزگەرىستەرگە ىقپال ەتە الاتىن تولىققاندى قاتىسۋشى رەتىندە كورۋ ارقىلى باعالانادى"، - دەيدى قازاقستاندىق ساراپشىلار.
بۇل ءتاسىل مەملەكەت پەن ازاماتتار اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى بىرتىندەپ وزگەرتەدى. قوعام ءپاسسيۆتى باقىلاۋشى بولۋدى توقتاتادى جانە ۇلتتىق مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋدا سەرىكتەس بولادى.
جاساندى ينتەللەكت جانە دامۋدىڭ جاڭا كەزەڭى
پرەزيدەنتتىڭ نەگىزگى شەشىمدەرىنىڭ ءبىرءى – 2026 جىلدى «سيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكت جىلى» دەپ جاريالاۋ بولدى. بۇل قادام، ەڭ الدىمەن، سيفرلىق تەحنولوگيالار مەملەكەتتەردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىنىڭ باستى فاكتورىنا اينالاتىن جاھاندىق ءۇردىستى كورسەتەدى. بۇل تەك جاڭا IT-كومپانيالاردى قۇرۋ تۋرالى ەمەس. وزدەرىڭىز بىلەتىندەي، جاساندى ينتەللەكت مەملەكەتتىك اپپارات جۇمىسىنىڭ قاعيداتتارىن وزگەرتۋگە، قىزمەتتەردى قولجەتىمدى ەتۋگە، ازاماتتاردىڭ وتىنىشتەرىن وڭدەۋدى جەدەلدەتۋگە، مەديسينا، ءبىلىم بەرۋ، ونەركاسىپ جانە قارجى سەكتورىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا قابىلەتتى.
قاراپايىم قازاقستاندىقتار ءۇشىن بۇل ەڭ الدىمەن ۋاقىتتى ۇنەمدەۋ جانە ساپالى سەرۆيس. باسقارۋدىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋ جانە اكىمشىلىك شىعىستاردى ازايتۋ مەملەكەتتىك ورگاندار ءۇشىن دە ءتيىمدى. تەك قانا مەملەكەتتىك قىزمەتتە ەمەس بيزنەس وكىلدەرىنىڭ پروسەستەردى اۆتوماتتاندىرىپ، ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ جانە نارىقتىڭ وزگەرۋىنە تەزىرەك بەيىمدەلۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، قازاقستاندىق جاعدايدا سيفرلاندىرۋ جەكە رەفورماعا ەمەس، بۇكىل ەكونوميكانى جاڭعىرتۋدىڭ ىرگەتاسىنا اينالۋدا.
ەكونوميكالىق رەفورمالار جانە بيزنەستىڭ سەنىمى
مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى باعىتى سالىق جۇيەسىن جاڭارتۋ بولىپ قالا بەرەدى. جاڭا سالىق كودەكسى كاسىپكەرلەر ءۇشىن نەعۇرلىم تۇسىنىكتى جانە بولجامدى جاعدايلار جاساۋى ءتيىس. جاھاندىق باسەكەلەستىك جاعدايىندا بۇل كوبىنەسە ينۆەستيسيالىق شەشىمدەر قابىلداۋدا باستى دالەل بولاتىن ەرەجەلەردىڭ اشىقتىعى.
"ينۆەستورلار سالىق جۇكتەمەسىنىڭ دەڭگەيىن عانا باعالامايدى. ولار ءۇشىن زاڭنامانىڭ تۇراقتىلىعى جانە ەرەجەلەر كۇتپەگەن جەردەن وزگەرمەيتىنىن ءتۇسىنۋ الدەقايدا ماڭىزدى"، - دەپ اتاپ ءوتتى وتاندىق ەكونوميستەر.
قولايلى ينۆەستيسيالىق احۋال جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا، شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋعا، زاماناۋي تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋگە جانە بيۋدجەتكە سالىق تۇسىمدەرىن ۇلعايتۋعا تىكەلەي اسەر ەتەدى. سوندىقتان سالىق رەفورماسى ەكونوميكانى ۇزاق مەرزىمدى جاڭعىرتۋدىڭ ەلەمەنتتەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە قاراستىرىلادى.
حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق
سونىمەن قاتار، سوڭعى جىلدارى قازاقستان ەۋروپالىق وداق ەلدەرىمەن قارىم-قاتىناستى بەلسەندى تۇردە نىعايتىپ، كولىكتىك-لوگيستيكالىق جوبالاردى كەڭەيتىپ، حالىقارالىق ساۋدا باعىتتارىن دامىتۋدا. سونىمەن قاتار، بۇل باستامالار ديپلوماتيادان الدەقايدا اسىپ تۇسەدى.
ورتا ءدالىزدى دامىتۋ، كولىك ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋ جانە شەتەلدىك ارىپتەستەرمەن ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ قازاقستاندىق ەكسپورتقا، ينۆەستيسيالار تارتۋعا جانە وتاندىق ءوندىرىستى دامىتۋعا جاڭا مۇمكىندىكتەر اشادى. بۇگىنگى تاڭدا ءىس جۇزىندە سىرتقى ساياسات ىشكى ەكونوميكالىق ستراتەگيانىڭ جالعاسى بولىپ وتىر. ەل الەمدىك ەكونوميكاعا نەعۇرلىم ءتيىمدى ينتەگراسيالانعان بولسا، بيزنەس، ايماقتار مەن ازاماتتار ءۇشىن سوعۇرلىم كوپ مۇمكىندىكتەر پايدا بولادى.