قازىنانىڭ قىرۋار قارجىسى قارعا ءسىڭدى

/uploads/thumbnail/20170708205213720_small.JPG

وتكەن اپتادا «قامشى» پورتالىندا «جاقسىبەكوۆ پرەزيدەنت ساياساتىنا قارسى ما؟» دەگەن تاقىرىپتا ماقالا جاريالاندى. اتالعان ماقالادا استانا قالاسىندا مۇز قالاشىعىن سالىپ جاتقان اكىمنىڭ ارەكەتىن اشكەرەلەگەن بولاتىنبىز. مىنە، سول مۇز قالاشىعى بۇگىندە كۇننىڭ كۇرت  جىلىنۋى سالدارىنان ەرىپ جاتىر. بۇل دەگەن ءسوز، ميلليونداعان قارجىنىڭ سول مۇزبەن بىرگە ەرىپ كەتكەنىن كورسەتەدى.

ءدال قازىرگى تاڭدا، قازاق ەلى ەڭ اۋىر قارجىلىق داعدارىستى باستان وتكەرۋدە. سوندىقتان دا، مەملەكەت باسشىسى، نۇرسۇلتان نازاربايەۆتان باستاپ انشا-مۇنشانى ەلەڭ قىلمايتىن دەپۋتاتتارعا دەيىن ۇنەمشىلدىك كەرەك ەكەنىن ايتىپ جاتىر. ايتالىق، تاياۋدا عانا پرەزيدەنت «قازاقستان جاڭا جاھاندىق ناقتى احۋالدا: ءوسىم، رەفورمالار، دامۋ» دەگەن تاقىرىپتا جولداۋ جاسادى. مەملەكەت باسشىسى اتالعان جولداۋدىڭ باسىنان اياعىنا دەيىن ۇنەمشىلدىك تۋرالى ايتتى. ماسەلەن، "ءبىز وسى جىلدار بويى كوپ ەركەلەپ كەتتىك" دەي كەلە پرەزيدەنت شەنەۋنىكتەردى كورپەگە قاراپ كوسىلۋگە شاقىردى.

– ادام دۇكەنگە كەلىپ، سورەدەگى تاۋارلاردى كورەدى، ۇستاپ كورەدى دە بار ويى قالتاسىنداعى قاراجاتتا بولادى، سولاي ما؟ ول اقشاسى جەتپەيتىن تاۋاردى ۇستامايدى. ال مەملەكەت نەگە وسىلاي ەتپەۋى كەرەك؟ كورپەگە قاراپ كوسىلۋ كەرەك. ءبىز ءقازىر وسىعان باعىت الدىق. داعدارىستىڭ بولعانى جاقسى، سەبەبى ۇنەمدەپ ۇيرەنەمىز، اقشانى حالىقتىڭ يگىلىگىنە جۇمساۋ كەرەك. ءبىز وسى جىلدار بويى كوپ ەركەلەپ كەتتىك، سونىڭ ءبارى مۇناي اقشاسىنا، ەكسپورت تاۋارلارىنىڭ كوپ اقشاسىنا بايلانىستى. اقشا بارىنە تاراتىلدى، بارلىعى شتاتتارىن كەڭەيتتى، بارلىعى دا ريزا بولدى، تىنىش ءومىر ءسۇردى. مۇنىڭ ايتەۋىر اياقتالاتىن كەزەڭى كەلۋى كەرەك ەدى. كەلدى دە دەدى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ.

ءيا، اكىم قارالار پرەزيدەنت ايتقانداي ۇنەمشىلدىكتى ۇيرەنۋى كەرەك. الايدا، استانا قالاسىنىڭ اكىمى ادىلبەك جاقسىبەكوۆ بيۋدجەت قارجىسىن ۇنەمدەۋدىڭ ورنىنا ونى وڭدى-سولدى شاشىپ جاتىر. ماسەلەن، ول بۇعان دەيىن قۇنى 10 ميلليون تۇراتىن جىلى ايالداما سالىپ ايدى اسپانعا شىعاردى. ال، اتالعان ايالدامانى رەسەيلىك شەنەۋنىكتەر نە ءبارى 3 ميلليونعا سالعانىن ايتادى. قىتىمىر ايازدا تۇراتىن استانالىقتار ءۇشىن جىلى ايالدامالاردىڭ بولعانى دۇرىس تا شىعار. الايدا، ءدال قازىرگىدەي داعدارىس كەزەڭىندە اتالعان ايالدامالاردى سالماي-اق قويساق بولار ەدى عوي. ويتكەنى، ايالداما سالمادى دەپ قاراپايىم حالىق رەنجىمەيدى.

بۇل از دەسەڭىز، ول استانانىڭ ءتورت بىردەي جەرىنە مۇز قالاشىعىن سالىپ، بيۋدجەتتىڭ قارجىسىن ءراسۋا ەتتى. ءراسۋا ەتتى دەمەي، نەمەنە، اكىم سالعان مۇز قالاشىعى كۇننىڭ كۇرت جىلىنۋى سالدارىنان ەرىپ جاتىر. ءبىر قىزىعى اكىمدىك مۇز قالاشىعىنا قانشا قارجى جۇمساعانىن ايتپاي وتىر. ايتساق، ءدال جىلى ايالدامالاردىڭ جىرىنداي باسىمىز بالەگە قالادى دەپ ويلاسا كەرەك. الايدا، اتالعان قالاشىقتى سالۋعا ءجۇز ميلليوننان استام قارجى كەتكەنى انىق. ويتكەنى، اكىمدىك قالاشىقتى سالاتىن ارنايى مامانداردى قىتايدان ارنايى شاقىرقان. ال شەت ەلدىك مامانداردىڭ ەلىمىزگە تيىن-تەبەن ءۇشىن كەلمەسى بەلگىلى.

قوش، سونىمەن، جىلى ايالدامالار مەن مۇز قالاشىعىن سالۋعا بيۋدجەتتەن قىرۋار قارجى جۇمسالدى. ەگەر دە، ادىلبەك جاقسىبەكوۆ «بيىل مۇز قالاشىعىن سالماي، ونىڭ قارجىسىنا جاس وتباسىلارعا پاتەر الىپ بەرەمىز» دەسە، ونى جۇرت توبەسىنە كوتەرەر ەدى. ويتكەنى، قازىرگى تاڭدا مىڭداعان وتباسى استانادا باسپانا تاقسىرەتىن تارتىپ وتىر. ال ءراسۋا بولعان قارجىعا ءبىر ەمەس بىرنەشە وتباسىنا شاتتىق سىيلاۋعا بولادى. الايدا اكىم ونداعان وتباسىن باسپانالى ەتكەننەن گورى، اقشانى وڭدى-سولدى شاشقاندى قوش كورسە كەرەك.

سەرىك جولداسباي

استانا

 

 

قاتىستى ماقالالار