"قازاق كوشىن" قاڭتارۋ ءۇشىن بۇگىنگى بيلىك بارىن سالۋدا. مىڭ سان توسقاۋىل قويعانداردىڭ باسىندا، اسىرەسە، ءماسىموۆ ۇكىمەتىنىڭ اتى ايرىقشا اتالادى. ويتكەنى شەتەلدەگى قازاقتاردىڭ اتاجۇرتىنا كوشىپ كەلۋىنە، قۇجات راسىمدەۋىنە جاسالعان باسى ارتىق كەدەرگىلەر وسى كارىم ءماسىموۆتىڭ قولىمەن ىسكە اسىرىلعان. ءبىز "اباي" پورتالىندا جاريالانعان اۋىت مۇقيبەكتىڭ "جۇڭگو حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاقستانداعى وكىلەتتى جانە باس ەلشىسى لە يۋيچەنگە" اشىق حاتىن جاريالاپ وتىرمىز.
قۇرمەتتى يۋيچەن مىرزا!
جيىرما جىلعا جالعاسقان اتىشۋلى «مادەنيەت توڭكەرىسى» اياقتالىپ، «تورتتىك توبە» قۇلاتىلعان سوڭ، قىتايدىڭ بيلىك باسىنا دەن سياوپين جولداستىڭ كەلگەنىن؛ بۇكىل مەملەكەتتى رەتكە سالىپ، قىزمەتتىڭ بار ءتۇيىنىن «ءتورتتى وسىزامانداندىرۋعا» بۇرعانىن؛ «جاپپاي رەفورما جۇرگىزۋ» مەن «شەتكە قاراتا ەسىكتى كەڭ اشۋعا» جول قويعانىن ءبىز جاقسى بىلەمىز.
جاڭا رەفورمانىڭ اياسىندا، جارتى عاسىرعا جۋىق ەسىگىن تارس بەكىتىپ العان توماعا - تۇيىق ەلگە شەتەلدەن كەلۋشىلەر مەن شەتەلگە شىعۋشىلاردىڭ سانى كوبەيە باستادى. سونى رەتكە كەلتىرۋدى ويلاسقان ۇكىمەتتەرىڭىز، وتكەن تاجىريبەلەردى قورتىندىلاي كەلىپ، الەمدىك زاڭنامالاردى ەسكەرە وتىرىپ، 29.04.2007 ج. جۇڭگو حالىق رەسپۋبليكاسى 10 - كەزەكتى بۇكىل مەملەكەتتىك حالىق قۇرىلتايى تۇراقتى كوميتەتىنىڭ 21 - جورالار ماجىلىسىندە №50 - بۇيرىقپەن «جۇڭگو حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ ءتولقۇجات بەرۋ ءتارتىبىن» ماقۇلدادى. وعان قحر ءتوراعاسىنىڭ قولى قويىلىپ، 2007 - جىلدىڭ 1 - قاڭتارىنان باستاپ اتقارىلا باستادى.
مەن بىلگەندە، سول «ءتارتىپتىڭ» 13 - تارماعىندا شەتەلگە شىعۋ ءۇشىن ءتولقۇجات الۋعا ارىز بەرگەن ازامات 1). قحر-نىڭ ازاماتى ەمەس بولسا؛ 2). ءوزىنىڭ كىم ەكەندىگىن دالەلدەي الماسا؛ 3). قۇجات الۋ بارىسىندا جالعان دوكۋمەنت جاساپ، الاياقتىق ىستەسە؛ 4). سوتتالىپ، جازاسىن وتەۋدە بولسا؛ 5). سوتتىڭ تولىق شەشىمى شىقپاعان ءىستى بولسا؛ 6). قىلمىستىق ىسكە قاتىسى بار دەپ، جاۋاپقا تارتىلعان كۇماندى ادام بولسا؛ 7). مەملەكتتىك قۇزىرلى مەكەمەلەردە قىزمەت اتقارعان، شەتەلگە شىققان سوڭ مەملەكەت قاۋىپسىزدىگىنە قاتەر توندىرەدى، زور زالال كەلتىرەدى دەپ ەسەپتەلگەن تۇلعا بولسا، وعان شەتەلگە شىعۋعا ءتولقۇجات بەرىلمەيدى دەپ اشىق جازىلعان.
سونىمەن بىرگە، 1980 - جىلى، 10 - قىركۇيەكتە قحر بۇكىل مەملەكەتتىك 5 - كەزەكتى حالىق قۇرىلتايىنىڭ 3 - جالپى ماجىلىسىندە قابىلدانعان «جۇڭگو حالىق رەسپۋبليكاسىڭ ازاماتتىق تۋرالى» زاڭىنىنىڭ 9 - تارماعىندا: «شەتەلگە قونىستانعان قحر ازاماتى ءوز ەركىمەن شەتەل ازاماتتىعىن قابىلداسا، سول كۇننەن باستاپ، قحر ازاماتتىعىنان اۆتوماتتى تۇردە شىققان بولىپ ەسەپتەلەدى» - دەپ بەكىتتى.
سوڭعى جىلدارى ازداعان وزگەرتۋلەر مەن تولىقتىرۋلار بولسا، بولعان شىعار، بۇل «ءتارتىپ» پەن زاڭ تۇبەگەيلى وزگەردى دەپ ەستىمەدىم. دەمەك، بۇل ەكى زاڭ جۇڭگو ازاماتتارىنىڭ شەتەلدەرگە ەركىن شىعۋىنا، سول ەلدە تۇراقتى تىركەۋگە تۇرۋعا، شەتەل ازاماتتىعىن قابىلداۋعا كەڭ، ءتيىمدى جول اشتى.
سونىڭ ناتيجەسىندە جۇڭگو ازاماتتارى ارىسى اقش - تان باستاپ، ءبىزدىڭ قازاقستاعا دەيىنگى الەم ەلدەرىنە كوپتەپ قونىستانا باستادى...
ال، تۇراقتى تىركەۋگە تۇرۋ ءۇشىن ءبىزدىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا كوشىپ كەلگەن قازاقتاردان كوشى - قون پوليسياسى تالاپ ەتىپ وتىرعان «كەلگەن ەلىنىڭ رۇقسات قاعازى /كەلۋ پاراعى/ نەمەسە ق ر - نا تۇرعىلىقتى كەلۋى جايلى رۇقسات قاعاز» جانە «تالاپ قاعاز سوتتالعاندىعى جايلى جانە اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعاندىعى جايلى» (فوتو كوشىرمەسى جوعارىدا بەرىلدى) ەكى انىقتامانى سىزدەردىڭ ەل شەتەلگە شىعاتىن ازاماتتارىنا مۇلدە بەرمەيدى.
ويتكەنى، ول جوعارىدا اتالعان زاڭ مەن تارتىپتە ەرتە - جارىقتا شەشىلىپ قويعان. قىسقاسى، شەتەلدە جۇرگەن جۇڭگو ازاماتتارى كەلەردەن بۇرىن ەش جەردە سوتتالماعان جانە قايدا قونىستانامىن دەسە سوندا قونىستانۋعا ەرىكتى جاندار.
سوندا، جىل باسىنان بەرى ءسىزدىڭ وسىندا تۇراقتى تۇرعىسى كەلەتىن جۇڭگو ازاماتتارىنا مىنا ورىسشا جازىلعان «سپراۆكا» - نى (فوتو كوشىرمەسى جوعارىدا قوسا بەرىلدى) نە ءۇشىن، نەگە نەگىزدەپ بەرىپ وتىرعانىڭىزدى مەن تۇسىنبەدىم؟! تاعى ءبىر تاڭعالعانىم، بۇدان بۇرىنعى ەلشىلەر بۇنداي كەلىسىم بەرۋمەن اينالىسقان ەمەس...
ءوز ەلىڭىزدە زاڭمەن باياعىدا شەشىلىپ قويعان ماسەلەنى شەتەلگە ەلشى بوپ كەلىپ قايتا جاڭعىرتۋىڭىز، – شىنىندا، باسى ارتىق جۇمىس!
شىندىعىنا كەلسەك، شەتەل ازاماتتارىن تۇراقتى تىركەۋگە تۇرعىزۋ – تۇرعىزباۋ ماسەلەسىن ەلشىلىكتەر ەمەس، قزاقستان ۇكىمەتى ءوزى شەشەتىن شارۋا ەدى!
قۇرمەتتى يۋيچەن مىرزا!
دەن سياوپين جولداس ايتسا، ايتقانداي، جۇڭگو، شىنىندا، ءۇشىنشى دۇنيەجۇزى ەلىنە جاتادى. ونىڭ ازاماتتارىن قۇجاتتاندىرۋ جۇيەسى باتىسقا دا، بۇرىنعى كەڭەس وداعىنا دا ۇقسامايدى. وتە ءتيىمدى.
سوندىقتان، ەلدى ابىگەرگە سالماي، باسى ارتىق «سپراۆكا» بەرۋدى توقتاتۋىڭىزدى سۇرايمىن!
ەسەسىنە، جوعارىدا مەن ايتقان زاڭ - تارتىپتەرىڭىز تۋرالى ءبىزدىڭ قۇزىرلى مەكەمەلەرگە، «www.abai.kz اقپاراتتىق پورتالىنا» جازباشا تۇردە تۇسىنىكتەمە بەرىپ، مۇنداي «سپراۆكا» - نىڭ قاجەتسىز ەكەنىن مالىمدەڭىز. ءسويتىپ قاعازباستىلىقتى كوبەيتپەگەنىڭىز دۇرىس.
ەكى ەل اراسىندا اتقارىپ وتىرعان دەپلوماتيالىق جۇمىستارىڭىزعا ساتتىلىك تىلەيمىن!
26.02.2014
استانا
