بۇگىن الماتىداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق كىتاپحاناسىندا باس ءمۇفتيدىڭ باستاماسىمەن شىققان «ءدىن مەن ءداستۇر» كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى ءوتتى. قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ ءتوراعاسى ەرجان قاجى مالعاجى ۇلى قاتىسقان دوڭگەلەك ۇستەلدە ءدىن مەن ءداستۇردىڭ ساباقتاستىعى، جاستاردى ىزگىلىككە تاربيەلەۋدىڭ تەتىكتەرى تالقىلاندى.
جازۋشى-قالامگەرلەر سماعۇل ەلۋباي، جۇمابەك كەنجالين، نۇرتورە ءجۇسىپ، سامات يبرايم، نۇرعيلي وراز، قۇل كەرىم ەلەمەس، جۇمابەك تابىن، ت.ب. اقىن-جازۋشىلار ۋاقىتتىڭ سۇرانىسىنا ساي، دەر كەزىندە شىققان «ءدىن مەن ءداستۇر» كىتابى جايلى ويلارىن ورتاعا سالدى. باسقوسۋعا قاتىسقاندار «ءدىن مەن ءداستۇر – ەگىز ۇعىم. قوس ۇعىمدى بىر-بىرىنەن اجىراتۋعا بولمايدى. ءداستۇردىڭ اسىل قۇندىلىقتارىن بويىنا سىڭىرگەن ۇرپاق ەشقاشان تەرىس ادەتتەرگە بوي الدىرمايدى» دەگەن تۇجىرىمدى ويعا كەلدى.
«الەمنىڭ ەڭ وزىق ەلدەرى باعىت باعدارىن داستۇرگە ءيدىرىپ وتىرعان وسى زاماندا ءبىز دە بۇل ۇردىستەن قالىس قالماۋىمىز قاجەت. قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسى ۋاقىتتىڭ وسىناۋ اۋىر جۇگىن سەزىنىپ، 2014 جىلدى «ءدىن مەن ءداستۇر» جىلى دەپ جاريالادى. رۋحانياتىمىزداعى مۇنداي ۇلكەن وزگەرىستەردىڭ ومىرگە كەلۋى – ۇلتتىق بولمىسىمىزدى قالىپتاستىرۋ، وتكەنگە كوز تاستاپ، بولاشاققا باعدار جاساۋ، تاريحتىڭ تاعىلىمىنان ساباق الۋدان تۋعان ىزگى ماقسات ەدى»، – دەدى باس ءمۇفتي.
ەرجان قاجى مالعاجى ۇلى ۇلتتىق كىتاپحانا قورىنا «ءدىن مەن ءداستۇر» كىتابىنىڭ بىرنەشە داناسىن سىيعا تارتتى.
تۇساۋى كەسىلگەن كىتاپتا ار-ۇيات، ءدىني راسىمدەرگە قۇرمەت، ادەپتىلىك، سىپايىلىق، قاراپايىمدىلىق، ەڭبەك ەتۋ، اتا-انانى قۇرمەتتەۋ، كورشى اقىسى، تۋىستىق بايلانىس، باۋىرمالدىق، تىلەۋقورلىق، ۇلكەنگە قۇرمەت، كىشىگە ىزەت، ت.ب. ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدىڭ دىنمەن ساباقتاستىعى كەڭىنەن تۇسىندىرىلگەن. ماقال-ماتەلدەر مەن ناقىل سوزدەردىڭ حاديستەرمەن ۇقساستىعى، ءدىن مەن ءداستۇردىڭ تىعىز بايلانىسى تۋرالى كوپتەگەن مالىمەتتەر مەن دالەلدەر كەلتىرىلگەن.
كىتاپ جاستاردى، جالپى وقىرمانداردى ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى قۇرمەتتەۋگە ۇندەيدى.
ءبىز وسى رەتتە دوڭگەلەك ۇستەلدە ايتىلعان ساليحالى سۇحباتتىڭ ءبىر پاراسىن وقىرمان نازارىنا ۇسىنۋدى ءجون كوردىك.
ورامدى ويلار
سماعۇل ەلۋباي، جازۋشى:
دەر كەزىندە جازىلعان دەرەك
«ءبىزدىڭ اتا-بابالارىمىز مىڭ جىل بويى يسلام ءدىنىن قابىلداعان. بابالارىمىز ءوزىنىڭ ۇلتتىق داستۇرىمەن يسلام ءدىنىن قاباتتاستىرا دامىتقان. قازاقتىڭ شاريعاتقا نەگىزدەلگەن ءداستۇرى بار. وسى تۇرعىدان ايتقاندا، ءداستۇر مەن ءدىندى ناسيحاتتاۋ – بارشامىزعا ورتاق يگى ءىس. بۇل ىسكە باستاما بولعان باس ءمۇفتيدىڭ قولعا العان ءىسى بارشامىزدى قۋانتىپ وتىر. ويتكەنى، بۇل زيالى قاۋىم وكىلدەرىن تولعاندىرعان ماسەلە ەدى. «ءدىن مەن ءداستۇر» دەر كەزىندە جازىلعان ەڭبەك، دەرەك دەر ەدىم».
جابال شويىنبەت، ابايتانۋشى-عالىم:
ءبىر ارناعا توعىسقان قۇندىلىقتار
«اباي اتامىز پايعامبارىمىزدىڭ حاديستەرىنەن مىسال كەلتىرە وتىرىپ بىلاي دەيدى: «ۇيات كىمدە بولسا، يمان سوندا». ال ءبىزدىڭ حالىقتا جاقسى ءسوز بار: «ۇياتى باردىڭ – يمانى بار». كوردىڭىز بە، پايعامباردىڭ ءداستۇرلى ءسوزى مەن قازاقتىڭ ءداستۇرلى ءسوزى وسىلاي ءبىر ارنادا توعىسىپ جاتىر.
جۇمابەك كەنجالين، جازۋشى:
بابالار جولىن جالعاستىرايىق
«ەرتەرەكتە شىققان «قازاق»، «بىرلىك»، «ايقاپ»، «قازاقستان»، «سەركە»، ت.ب. گازەتتەردە اقىن-جازۋشى بابالارىمىز ىزگىلىك، يماندىلىق جايلى ءوندىرىپ جازىپ كەتكەن. ولار تەمىرقازىعىمىز – يماندىلىقتا جاتقانىن بارىنشا باسىلىمدار ارقىلى ناسيحاتتادى. سوندىقتان بۇگىنگى باسىلىمداردا قىزمەت ەتەتىن ارىپتەستەرىمە بابالار جولىن جالعاستىرۋ قاجەتتىگىن باسا ايتقىم كەلەدى. ءتىپتى، «ءدىن مەن ءداستۇر» كىتابىنان ۇزىندىلەر بەرىپ وتىرساق تا ۇلكەن ءىستى تىندىرعان بولار ەدىك.
قۇل كەرىم ەلەمەس، اقىن:
كىتاپتى كوبەيتىپ كىتاپحانالارعا تاراتساق...
«مەن وسى رەتتە ءبىر ۇسىنىس ايتقىم كەلەدى. «ءدىن مەن ءداستۇر» كىتابىنىڭ تيراجىن كوبەيتىپ، ەلىمىزدەگى بارلىق كىتاپحانالارعا تەگىن تاراتساق. سونىمەن قاتار، مەكتەپتەردە وسى تاقىرىپ اياسىندا تاربيە ساعاتتارىن وتكىزسەك، نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى. سوندا عانا ءبىز ۇرپاعىمىزدى جامان ادەتتەر مەن تەرىس قىلىقتاردان امان الىپ قالار ەدىك. جاستاردىڭ بويىندا يماندىلىق قالىپتاسپايىنشا، ءبىز جاماندىق اتاۋلىمەن تاباندى تۇردە كۇرەسە المايمىز.
اعابەك قونارباي ۇلى، قمدب باسپا ءسوز حاتشىسى
