كەلەر جىلى ءوتۋى مۇمكىن پارلامەنت سايلاۋىنا قازاقستانداعى ساياسي پارتيالاردىڭ باسشىلارى الدەن دايىندالىپ كەتكەن سياقتى. ماسەلەن، «اق جول» پارتياسى قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىنا ارنالعان مەرەكەلىك مەدالدى زيالى قاۋىم وكىلدەرى مەن جۋرناليستەرگە وڭدى-سولدى تاراتتى. مۇنداعى «اق جول» باسشىلارىنىڭ كوزدەگەنى مەدالعا يە بولعان ازاماتتار الداعى سايلاۋدا پارتياعا ءىش تارتىپ ءجۇرسىن دەگەن نيەت بولۋى مۇمكىن.

ەستەرىڭىزدە بولسا، جۋىردا «اۋىل» پارتياسى مەن عاني قاسىموۆ باسقاراتىن قازاقستاننىڭ پاتريوتتار پارتياسى بىرىكتى. ال، كۇنى كەشە «اۋىل» حالىقتىق دەموكراتيالىق-پاتريوتتىق پارتياسى وزدەرىنىڭ رەسمي سايتىنىڭ تۇساۋىن كەستى. بۇعان دەيىن رەسمي سايتى بولماعان پارتيا، وسىلايشا بەيرەسمي تۇردە سايلاۋعا كىرىسىپ كەتكەن سياقتى. سونداي-اق، «بىرلىك» پارتياسىدا بىلەك ءتۇرىپ، پارلامەنتتەن ورىن الۋعا ۇمتىلىپ جاتىر. وزدەرىڭىزگە بەلگىلى بۇعان دەيىن «رۋحانيات» پەن «ادىلەت» پارتياسى بىرىگىپ،  ازان شاقىرىپ وزدەرىنە «بىرلىك» دەپ ات قويعان بولاتىن. وسى بىرىگۋلەردىڭ استارىندا سايلاۋدىڭ جاقىن ارادا بولاتىنىن انىق اڭعارۋعا بولادى. ءبىزدىڭ پايىمداۋىمىزشا، الداعى ۋاقىتتا پارلامەنتكە 3 پارتيادان بولەك 1 پارتيا ءوتۋى مۇمكىن.

ال، ەندى كەلەر جىلى وتەتىن پارلامەنت سايلاۋىندا كىمنىڭ اتى مارەدەن ءبىرىنشى ورىن الۋى مۇمكىن؟ نەگىزىندە، بۇل سۇراقتىڭ بىلاي قويىلۋىنىڭ ءوزى كۇلكىلى سياقتى. سەبەبى، «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ شاپپاي-اق بايگە الاتىنىن ەكىنىڭ ءبىرى بىلەدى. ءبىر قىزىعى، تەڭگە قۇنسىزدانىپ، ازىق-تۇلىك باعاسى شارىقتاسا دا، قاراشا حالىقتىڭ باس پارتياعا دەگەن «ماحابباتى» ورتايمايدى. نەگىزىندە ەلىمىزدەگى «بەلدى» ساراپتامالىق ورتالىقتارى سايلاۋ قارساڭىندا قاي پارتيانىڭ قانشا پايىز الاتىنىن جاريالاي باستايدى. اتالعان ستاتيستيكادا «كانىگى» ماماندار «نۇر وتان» 90 پايىز داۋىس جينايدى» دەسە، ولاردىڭ ايتقان بولجامى اينا-قاتەسىز كەلەدى.  

 «نۇر وتاننان» كەيىنگى ەكىنشى ورىندى «اق جول» پارتياسى الۋى ابدەن مۇمكىن. ويتكەنى، بيلىك پارتياسىنا «وپپوزيسيا» بولىپ سانالاتىن «اق جول» پارلامەنتتە وعاش قىلىق تانىتقان جوق. قاراپايىم تىلمەن ايتساق «اق جول» پارتياسىنىڭ تارتىبىنە پرەزيدەنت اكىمشىلىگى «5» دەگەن باعا قويادى. الايدا، اتالعان پارتيانى بۇرىنعىداي زيالى قاۋىم وكىلدەرى قوس قولداپ قولدامايدى. سەبەبى، كەزىندە امانگەلدى ايتالى باستاعان ىقپالدى زيالى قاۋىم وكىلدەرىن پارتيا باسشىلارى «لاقتىرىپ» كەتكەن بولاتىن. سوندىقتان دا، كەلەر سايلاۋدا ازات پەرۋاشيەۆتى ۇلت زيالىلارى قولداي قويادى دەۋ قيىن. دەسەك تە، بۇل ماسەلە پارتيانىڭ پارلامەنتتەن ورىن الۋىنا ەشقانداي كەدەرگى كەلتىرمەيدى.

سونداي-اق، ءۇشىنشى بولىپ پارلامەنتكە قازاقستان كوممۋنيستىك حالىق پارتياسى وتەدى. ارينە، بولشيەۆيكتتىك يدەيانىڭ سويىلىپ سوعۋشى پارتيانىڭ پارلامەنتتەن ورىن الۋى وكىنىشتى. جالپى اتالعان پارتيانىڭ پارلامەنتكە ءوتۋى ءبىزدىڭ بيلىكتىڭ ۇلتتىق مۇددەگە ءجۇردىم-باردىم قارايتىنىن اڭعارتادى. ويتكەنى، 70 جىل بويى بولشيەۆيكتەر قازاقتىڭ يگى جاقسىلارىن اتىپ، قولدان اشتىق ۇيىمداستىردى. مىنە، وسىنى بىلە تۇرا بيلىك قازاقستان كوممۋنيستىك حالىق پارتياسىنا مۇمكىندىك بەردى. وكىنىشكە قاراي، بۇل جولى دا اتالعان پارتيا پارلامەنتتەن ورىن الادى.

سوڭعى ۋاقىتتا جاسالعان ساياسي وزگەرىستەر پارلامەنتتە 3 پارتيادان بولەك ءبىر نەمەسە ەكى پارتيا جىبەرىلەتىنىن اڭعارتتى. ناقتىراق ايتساق، «اۋىل» مەن «بىرلىك» پارتياسىنىڭ ءبىرى پارلامەنتتەن كورىنۋى مۇمكىن. ويتكەنى، «اۋىل» پارتياسىن جاڭالىقتارىن مەملەكەتتىك بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى قازىردەن باستاپ ناسيحاتتاپ جاتىر. ادەتتە، وزدەرىنە ۇنامايتىن پارتيالاردىڭ جاڭالىقتارىن ۇكىمەتكە قاراستى ب ا ق جاريالامايدى. سونداي-اق، بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى «بىرلىك» پارتياسىنىڭ دا جۇمىسىن كورسەتىپ ءجۇر. الايدا، قازاقستاندىق ساياسي ارەنادا قازىرگى قالىپتاسقان احۋالدى ساراپقا سالساق، «بىرلىككە» قاراعاندا «اۋىل» پارتياسىنىڭ الداعى سايلاۋدا اسىعى الشىسىنان ءتۇسۋى مۇمكىن دەگەن بولجام قيسىنعا كەلەتىن سيىقتى.

سەرىك جولداسباي

استانا