مەكتەپ وقۋشىلارى العاشقى قوڭىراۋدىڭ ءۇنىن 1 قىركۇيەكتە ەمەس، بۇدان بىلاي 15 قىركۇيەكتە ەستۋى مۇمكىن. ويتكەنى، ىبىراي التىنسارين اتىنداعى ۇلتتىق ءبىلىم بەرۋ اكادەمياسى وسى ماسەلەنى تالقىلاپ جاتىر. سونداي-اق، اتالعان اكادەميا مەكتەپ وقۋشىلارىن 6 كۇن ەمەس، 5 كۇن وقىتۋدى كوزدەپ وتىر. جالپى مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ جازدىق دەمالىسىن ۇزارتىپ، ال اپتالىق وقۋىن قىسقارتقان قانشالىقتى دۇرىس؟

قانداي دا ءبىر باسشى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىن باسقارۋعا كەلسە مىندەتتى تۇردە رەفورما جاساۋعا ۇمتىلادى. مىنە، وسى ءداستۇردى بۇزعىسى كەلمەگەن اسلان ءسارىنجىپوۆ كەلە سالا ءبىلىم سالاسىنا وزگەرىستەر ەنگىزۋدى باستاپ كەتتى. الايدا، ءمينيستردىڭ وزگەرىستەرىنىڭ ىشىندە حالىققا پايدالى دا، پايداسىز دا تۇستارى بولدى. سول سياقتى ىبىراي التىنسارين اتىنداعى ۇلتتىق ءبىلىم بەرۋ اكادەميا باستاماسىنىڭ قولدايتىن دا، كۇمان تۋعىزاتىن دا تۇستارى بار. ماسەلەن، اياتجان احمەتجان ايتۋىنشا مينيسترلىكتىڭ مەكتەپكە 5 كۇندىك وقۋ كەستەسىن ەنگىزۋى قۇپتارلىق دۇنيە. سەبەبى، 5 كۇندىك وقۋ جوسپارىنىڭ وقۋشىلارعا بەرەر پايداسى مول. الايدا ول اتالعان ۆەدموستۆونىڭ جازعى دەمالىستى ۇزارتۋىنا قارسى بولىپ وتىر.

– ءبىلىم ساپاسى مەن بالانىڭ ەستە ساقتاۋ قابىلەتىن ەسكەرسەك جازعى دەمالىس ۋاقىتىن ۇزارتۋ وقۋ ساپاسىن ناشارلاتادى. سەبەبى ءبىز ۇستاز رەتىندە كۇزدە بالانىڭ دىم سەزبەي وتىراتىنىنا كۋامىز. ال، دەمالىس ۋاقىتىن 90 كۇننەن 105 كۇنگە ۇزارسا، بالا تىپتەن ءبارىن ۇمىتىپ كەلەدى. ەگەر دە وقۋشىلارعا شىنىمەن ۇزاق ۋاقىت دەمالىس جاساۋ قاجەت بولسا، وندا قاڭتار ايىن دەمالىس رەتىندە پايدالانعان ءجون. سەبەبى، قىسقى اۋا-رايىنىڭ قولايسىزدىعىنا بايلانىستى مەكتەپتەرگە كوبىنەسە ساباق بولماي قالىپ جاتادى. بۇل اسىرەسە اۋا-رايى قىتىمىر سولتۇستىك وڭىرلەردە ءجيى كەزدەسەدى، – دەيدى اياتجان احمەتجان.
جاس ۇستازدىڭ ايتۋىنشا، بۇعان دەيىن مەكتەپ وقۋشىلارىنا بەرىلگەن جازعى دەمالىستىڭ ۋاقىتى تىم كوپ بولاتىن. سوندىقتان دا ول 3 اي دەمالىسقا تاعى دا 15 كۇن قوسۋ اقىلعا سىيىمسىز ارەكەت دەپ باعالاپ وتىر.
ءيا، راسىندا مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ جازعى دەمالىسىن ۇزارتا بەرۋ قۇپتارلىق دۇنيە ەمەس. ويتكەنى، بالاعا بەرىلگەن 3 اي دەمالىس وقۋشىنىڭ تىنىعىپ، تىڭ ەنەرگيا الۋىنا ارتىعىمەن جەتەدى. سولاي بولا تۇرا وعان تاعى دا 15 كۇن قوسۋ قانشالىقتى دۇرىس؟ مىنە، وسى ماسەلەنى الداعى ۋاقىتتا ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى ساۋاتتى شەشەدى دەپ سەنەمىز.
نەگىزىندە مينيسترلىكتىڭ بۇدان باسقا دا ساۋاتتى شەشۋى ءتيىس شارۋالارى شاش ەتەكتەن. ماسەلەن، قازاق جانە ورىس مەكتەپتەرىنە بولىنەتىن گرانتتار كولەمى ءالى دە بولسا كوڭىل كونشىتپەي وتىر. ناقتىراق ايتساق، بۇعان دەيىن گرانت سانى قازاق مەكتەپتەرىنە 60، ال ورىس مەكتەپتەرىنە 40 پايىز بولىپ بەرىلىپ ءجۇردى. الايدا بيىل ءبىرىنشى رەت اسلان ءسارىنجىپوۆ بۇل ماسەلەنى وڭىنان شەشۋگە ارەكەت ەتتى. ناتىراق ايتساق، بايقاۋعا قاتىسقانداردىڭ 78 پايىزى قازاق مەكتەپتەرىنىڭ تۇلەكتەرى بولسا، گرانتتىڭ 78 پايىزى قازاق مەكتەپتەرىنە ءبولىندى. ال گرانتتىڭ قالعان 22 پايىزى ورىس مەكتەپتەرىنە ۇلەستىرىلدى. بۇل ارينە قۇپتارلىق دۇنيە.
الايدا، ءدال وسى قاعيدا بويىنشا گرانتتاردىڭ ۇلەستىرىلگەنى كۇماندى بولىپ قالدى. سەبەبى، «التىن بەلگىگە» بىتىرگەن 39 تۇلەك مەملەكەتتىك گرانتقا يە بولا الماي، شۋ شىقتى. مىنە، وسى جاڭدايدان كەيىن 78-22 دەگەن قاعيدانىڭ قانشالىقتى ساۋاتتى ورىندالعانى بەلگىسىز. ال مينيسترلىك قاراشا حالىق وسى ىسكە سەنسىن دەسە ۇەۇ گرانت ءبولۋ جۇمىستارىنا قاتىستىرۋ كەرەك. ايتپەسە جاقسى ءىستىڭ قالاي جۇزەگە اسىپ جاتقانىن ەشكىم بىلمەگەن كۇيدە كەتەدى.
سەرىك جولداسباي
استانا