Jambyl oblysy Merki aýdany ortalyǵynyń taý jaǵynda 2007 jyldan beri shaǵyn qalashyq ispettes aýmaqta kórgen kóz súısinerlikteı qos qabatty záýlim kotejder boı kótere bastaǵan bolatyn. «Merki» shıpajaıyna barar jolda qonys tepkendikten elimizdiń túpkir-túpkirinen aǵylǵan demalýshylardyń jergilikti turǵyndardyń baqýatty turatynyn aıtyp, merkilikterdiń salǵan úılerine bas shaıqap, tańdaı qaǵyp tamsanǵandaryn talaı kórgenbiz.
«Baqsaq, baqa eken» demekshi, munda da másele az emes eken. Úzilmegen úmitterin úkilep, redaksıamyzdyń Merki-Qulan qosynyna habarlasqan jergilikti jurtshylyq aldy on jylǵa jýyq ýaqyttan beri sýdy tasyp iship kele jatqandaryn aıtyp, kúte-kúte amaldary taýsylǵandaryn qynjyla jetkizdi. Máseleniń mán-jaıymen tanysý maqsatynda Alǵabas jáne Shańyraq kósheleriniń turǵyndarymen tildesip qaıttyq. Jergilikti turǵyn Ósimjan Omarov:
– Negizi 2007 jyly bul aýmaqqa jer telimderi berilip, úıler salyna bastaǵanda aýdan ákimdigi halyqty aýyzsýmen qamtamasyz etý úshin memlekettik tapsyryspen artezıan uńǵymasyn qazyp, sý tartatyn munara ornatyp, sý qubyryn júrgizgen edi. Biraq, bul jumysty «Báıterek» JSHS óte sapasyz atqardy, qurylys talaptaryn saqtamady. Olaı deıtin sebebim – sý qubyryn topyraqpen, ózge de jumsaq materıaldarmen orap-qaptamaı, ordy qazylǵan qum-taspen qaıta kómip kete bardy. Keıinnen kóshelermen aýyr avtokólikter júrgen kezde sý qubyry ár jerden synyp, tesilip, isten shyqty. Osylaısha, memleketten qyrýar qarjy bólinip, ınfraqurylymy jasalyp, jekemenshik baspana salýǵa 50 jer telimi berilgen bul eki kóshede aýyzsýsyz qaldy. Osy eki kóshedegi 20 úıdiń turǵyndary So jyldan beri aýyzsýdyń zardabyn tartyp keledi. Al ózge jer telimderiniń ıeleri sýdyń joqtyǵynan áli kúnge turǵyn úılerin sala almaı, jarym-jartylaı soǵylǵan úıdiń ıeleri qurylys jumystaryn aıaqtaı almaı otyr. Endi, aldaǵy jyldary osy aýmaqta taǵy da turǵyn úıler boı kótermekshi. Aýyl ákimderi jer telimderin ońdy-soldy taratyp jatyr.
Aýdan ákimdigine qarasty «Taza sý» komýnaldyq kásiporny bul sý qubyry júıesin «bizdiń teńgerimge alynbaǵan» dep, eshbir shara qoldanbaı otyr. Sonda memleket búdjetinen bólingen qyrýar qarjy jelge ushty ma? Osy shala bitken nysandy memlekettik komısıa qalaı qabyldap aldy? Komısıaǵa kimder múshe boldy? Artezıan uńǵymasy kósheniń joǵary jaǵynda, al sý jetkizý júıesi tómende ornalasqan. Eki aralyq bir shaqyrymǵa jýyq, onyń munsha jerge qalaı kúshi jetedi? Osy máselelerdi zerdelep, jaýaptylarǵa tıisti shara qoldanyp, joǵarydaǵy basshylar aýyzsý máselesin ońdy sheship beredi dep úmittenemiz, – deıdi.
Bul jaǵdaıdan aýdan basshylary habardar bolar. Kimge qaıyrylyp, nendeı jaýaptar aldyńyzdar degen suraǵymyzǵa kóshe turǵyny Erkin Oryntaev bylaı deıdi:
– Muny aýdan ákiminiń esebinde másele etip kótergenbiz. Odan keıin osy salaǵa jaýapty aýdan ákiminiń orynbasary Rústem Qasymovqa men, Ósimjan Omarov pen Erbol Álipov úsheýmiz kirdik. Kirgenimizdi qaıteıik, basymyz salbyrap, unjyrǵamyz túsip shyqtyq. «Ol jerde baılar ǵana turady ǵoı. Ózderińiz ortadan aqsha shyǵaryp qazdyryp ala salmaısyzdar ma? Memleket 20 úıge bola qaıtadan artezıan qazbaıdy. Búdjette aqsha tapshy», – dep mysqyldap shyǵaryp saldy.
Onsyz da óz qarjymyzǵa gaz tartqanbyz, kóshemizge ortadan aqsha shyǵaryp, shaǵal tas tósedik. Bárimiz birdeı baı-baqýatty emespiz. Joldyń qarsy betindegi «Aııa-Servıs» JSHS-na alaqan jaıyp, kúnde sý surap baramyz. «Kisideginiń kilti aspanda» degen, olar da birde kól, birde shól.
Al atalǵan kóshe turǵyny Ýálıhan Myrzaqulov qarıa bolsa:
– Ótkende bir jınalǵanymyzda qos kósheniń turǵyndary telearnalar tilshilerin shaqyraıyq, ýlap-shýlasaq aýdan ákimdigindegiler nazaryn burar degendi aıtty. Mıtıń jasaǵannan, kóshege alaý-jalaý ustap shyqqannan «múıiz» shyqqandy kórsem, kózim shyqsyn. Sondyqtan, oblysymyzdyń bas basylymy, Ahmet Baıtursynovsha aıtsaq, óńirimizdiń kózi, qulaǵy hám tili ózimizdiń «Aq jolymyz» arqyly únimizdi joǵaryǵa jetkizeıik dep toqtaý saldym. Janaıqaıymyz gazet betinde jaryq kórse, máselemiz ońynan sheshilip qalar, bálkim, – dep úmit artyp otyr.
Sonymen qatar, eki kósheniń túgelge jýyq turǵyny qol qoıyp, aýyzsý máselesin sheship berýdi suraǵan hatty qolymyzǵa ustatty.
Iá, sý – tirshilik kózi, ómir nári. Halqymyz «Sýdyń da suraýy bar» dep tegin aıtpaǵan. Memleket búdjetinen bólingen qyrýar qarjyǵa qazylǵan artezıannan tamshy sý tambaǵany qalaı? Qashanǵy «is bitti, qý ketti» bolmaq? Bul turǵyda turǵyndardyń talap-tilegine tıisti basshylar jaýap beredi degen oıdamyz.
…Alǵabas pen Shańyraq kóshesiniń turǵyndarymen qoshtasyp, yldılap aýdan ortalyǵyna qaraı aıańdap kelemin. Órge qaraı «Merki» shıpajaıyna elimizdiń túkpir-túkpirinen demalýshylar aqyryndap ilbip basyp keledi. Barlyǵy derlik shaǵyn aýdan ispettes Alǵabas pen Shańyraq kóshesindegi qaz-qatar boı kótergen qos qabatty záýlim kotejderden kóz almaı barady. «Baılar da jylaıdy» demekshi, olar myna turǵyn úılerdiń ıeleri tamshy sýǵa zar bolyp, on jyldan beri sý tasyp iship júrgenderin qaıdan bilsin?!.
Nurbolat Áldıbekov,
«Aq jol» gazeti
