Ótedisimen kúttirgen Rıo-de-Janeıro jazǵy Olımpıadasy da kelip jetti. Sarsha tamyzda jer júziniń sportshylaryn jınaıtyn Brazılıadaǵy uly alamanǵa qosylatyn sańlaqtardyń ishinde shoqtyqtysy az emes. Sol shoǵyrdyń ishindegi shoqtyqty sportshy – Ichoý Kaorı. Erkin kúresten synǵa túsetin burymdy balýannyń bul – tórtinshi jazǵy Olımpıadasy. Bir múshel ýaqyttan beri eshkimge esesin jibermegen balýan ózi qatysqan úsh jazǵy Olımpıada oıyndarynda 10 álem chempıonatynda olja saldy. 32 jastaǵy balýan qyz tórtinshi ret jazǵy Olımpıada oıyndarynda beldesýge túsedi. Áıgili balýan jaıly aqparattardy japon tilinde taraıtyn basylymdardan túzip, jarıalaǵandy jón kórdik.
Ichoý Kaorı – erkin kúresten 2004, 2008, 2012 jyldary ótken jazǵy Olımpıada oıyndarynda hám 2002-2015 jyldar aralyǵyndaǵy álem chempıonattarynda top jarǵan sańlaq. 2014 jyldan beri 58 kelige deıingi salmaq dárejesinde kúresken qyz oǵan deıin 63 kelige deıingi salmaqta synǵa túsip, japon halqynyń mártebesin baıraqty saıystarda bıiktetti. Kaorıdiń ápkesi Chıharý da balýan, áıelder kúresimen shuǵyldanyp qana qoımaı, 2004 jyly Afıny Olımpıadasynyń fınalynda ýkraın qyzy Irına Merlenıge ese jiberip, kúmis medaldi qanaǵat tutty. 2008 jyly Beıjiń Olımpıadasynyń fınalynda da Chıharý jol berip, kanadalyq Kerol Hvınnan utyldy.
Ichoý Kaorıdi japon halqy qalaı qurmetteıdi? Árıne, olımpıadalyq sport túrleriniń, onyń ishinde jekpe-jek sportynda 10 dúrkin álem chempıony, 3 dúrkin Olımpıada oıyndarynyń chempıony atanǵan sportshy joq. Maqtaýly Aleksandr Karelınniń de, Bývaısar Saıtıevtiń de Olımpıada oıyndarynda oljalaǵan altyn medali úsheý bolǵanymen, álem chempıonattarynda jeńip alǵan altyny Kaorıdiń kórsetkishimen shendese almaıdy.
1984 jyly Aomorıde týǵan Kaorı Densaýlyq sport akademıasynyń magıstri, Shıgakkan ýnıversıtetiniń qurmetti magıstri. Shúdjúhoýshıoý Qurmet medalimen marapattalǵan. Afıny olımpıadasynda altyn medalǵa qol jetkizgeni úshin oǵan Aomorı prefektýrasynyń halyq qurmeti júldesi berildi. Bul marapatty tek japon halqynyń ıgiligine eńbegi sińgen tulǵalarǵa ǵana beredi. Kaorı 2008 jyly Beıjiń Olımpıadasynda da altyn medal ıelenip, eki dúrkin Olımpıada chempıony atanǵanda Aomorı prefektýrasynyń halyq qurmetiniń Uly júldesi berildi. Sondaı-aq Hachınohe qalalyq halyq qurmeti júldesi, Hachınohe qalalyq halyq qurmeti Uly júldesi sıaqty marapattary da Itoýdiń tórinde ilýli tur. London Olımpıadasynda altyn medal alǵany úshin ekinshi ret Aomorı prefektýrasy halyq qurmeti Uly júldesin jáne Hachınohe qalasynyń erekshe qurmet Uly júldesin Kaorıge tabystady.
Japon eliniń ataǵyn aspandatqan Ichoý Kaorıdi sportqa alyp kelgen – aǵasy men ápkesi. Baýyrlarynyń yqpalymen Aomorı prefektýrasynyń Hachınohe klýbynda erkin kúres úıirmesine qatysýdan bastaǵan. Aıchı prefektýrasy Shıgakkan ýnıversıteti janyndaǵy joǵary mektep pen áıelder arasyndaǵy erkin kúrestiń ortalyǵy sanalatyn Shıgakkan ýnıversıtetinde bilim alǵan. 2004 jyly Afıny Olımpıadasynda ápkesi Chıharý kúmis medaldi enshilegende Kaorı: “Ápkem Chıharýdiń jibergen esesin men qaıtaramyn”, – dep ózine-ózi ant beredi. Fınalǵa deıingi qarsylastarynyń barlyǵyn qoǵadaı japyrǵan Kaorı fınaldyq beldesýde amerıkalyq Sara Makmandy da jumarlap-jumarlap, alyp urady. 2008 jyly Beıjiń Olımpıadasynda Kaorıge birde-bir balýan teń kelmeıdi.
Odan keıin áıgili japon qyzy Kanadada bir jyldaı oqyǵan soń sportty jalǵastyryp, 2010 jyly álem chempıonatynda altynshy jeńisine qol jetkizedi. 2012 jyly London Olımpıadasynda altyn alyp, 2013 jyly álem chempıonatyn utady. 2014 jyly 58 keli salmaqta álem chempıonatynda reseılik balýannan basym túsedi. 2015 jyly álem chempıonatynda jeńiske jetken Ichoý Kaorı esimi esh jeńilmeıtin balýan degen atpen tarıhqa qashalady. Jalpy, Kaorı 2002 jyly 18 jasynda alǵash ret álem chempıony atanady. Sol jyldan beri 10 ret álem chempıonatynda top jarady. 2016 jyldyń 29 qańtarynda Reseıde ótken Ivan Iarygın atyndaǵy gran-prı dodasynyń fınalynda Kaorı Itoý mońǵol qyzy Orhon Pýervdorjǵa ese jiberedi. Kaorı halyqaralyq saıystarda birde-bir ret jeńilmeı 158 beldesýinde jeńiske jetipti.
Brazılıada ótetin jazǵy Olımpıadaǵa áıelder kúresinen Japonıa quramasy sapynda alty balýan bar. Sol alty boıjetkenniń biri – Itoý Kaorı. Itoýdan ózge Toýsaka Erı, Ioshıda Saorı, Kavaı Rısako, Doshıoý Sara, Vatarı Rıo alty salmaq dárejesi boıynsha (48, 56, 61, 63, 69, 75 kg) baq synamaq. Bul sportshylardyń barlyǵy – bir ýnıversıtettiń túlekteri. Rıo Olımpıadasynyń qatysýshysy Ioshıda Saorı jýrnalıserge bergen suhbatynda bylaı deıdi: “Shıgakkan ýnıversıtetin bitirgen alty sportshynyń olımpıadaǵa qatysýy alǵashqy jáne sońǵy bolýy múmkin. Altyn medal alý úshin bárimiz kúshimizdi aıamaımyz”. Ichoý Kaorı sıaqty Ioshıda Saorı da sport tarıhynda úsh olımpıadaǵa (Afıny, Beıjiń, London) qatysqan. Al qalǵan tórt qyz olımpıada dýyna alǵash ret qosylmaq. “Shábondamanúsý” aqparat portalynyń jazýynsha Ioshıda Saorımen salystyrǵanda Ichoý Kaorı jýrnalıserge suhbat berý, teledıdar baǵdarlamalaryna qatysýdy, ózin kópshilikke BAQ arqyly jarnamalaýdy unatpaıtyn kórinedi. «Nıkkansposý» basylymynyń jazýyna qaraǵanda, Ichoý Kaorı maýsym aıynda sol ıyǵyn jaraqattap alyp, uzaq ýaqyt emdelgen kórinedi.
Japonıanyń erkin kúres asosıasıasy shildeniń 24-i kúni Tokıoda ulttyq qyzdar quramasynyń jattyǵýyn ótkizdi. Bul Rıoǵa qatysatyn sportshylar úshin sońǵy jattyǵýǵa Ichoý Kaorı bastaǵan alty oıynshy da qatysty. Jattyǵýdan soń ǵana suhbat bergen Kaorı 2012 jyly London Olımpıadasynda kúrestiń oıdaǵydaı ótkenin bul joly odan da joǵary deńgeıde óner kórsetýge kúsh salatynyn jetkizdi.
Japon basylymdarynan aýdarǵan
Sharafat Jylqybaeva
