Ataqty ákeniń qyzy bola tura kóshe kezip, elden nan suraıtynmyn

/uploads/thumbnail/20170709053439996_small.jpg

Aqsary qyz áńgimesin baıaý bastady. Kózinde muń bar. Arasynda kúrsinip qoıady.

«Osy ataqty adamdarǵa jaı halyq qatty qyzyǵady ǵoı. "Shirkin, qandaı keremet adam dep. Teledıdardan qalaı sóıleıdi deseńshi! Óleń, syqaqtary keremet! Halyqtyń súıispenshiligine bólengen adam» dep maqtaıdy ǵoı. Biraq sol «halyqtyń súıispenshiligine bólengen adamdardyń» arasynda balasyn jetim etip tastap ketkenderi de bar ekenin aıtqym keledi.

Meniń anam jas kezinde has sulýdyń ózi bolatyn. Ýnıversıtetti bitirgenshe eshbir jigitke qaramapty. Qyzmetke turǵannan keıin de talaı adam qyryndaǵan. Biraq anam tákappar ári óte kórkem bolǵandyqtan eshqaısyna ılikpegen. Sondaı kezdiń birinde ózi aqyn, ózi jazýshy, sózge sheshen bir jigit kezdesedi. Onyń túri kisi qyzyǵarlyqtaı emes, er adamǵa tán márttigi de joq, óte sarań eken. Ol anamnyń sońynan eki-úsh jyl qalmaı júrip, aqyry alamyn dep qoımaǵan soń anam ony aýyldaǵy ata-anasyna tanystyrady. Kempir-shal qyzynyń teńin tapqanyna qýanyp, uzatpaq bolǵanda álginiń áıeli, eki balasy bar ekeni ashylyp qalady. Sóıtip «toı jasaımyz» dep aldap júrgen daryndy jigitten eki qabat bolǵan kúıi anam jalǵyz qalady.  

Ol anamnyń ekiqabat ekenin bile sala tanymaıtyn adamdaı bop kete barady. Bárin qysqasha baıandap otyrmyn ǵoı. Áıtpese ol týraly áńgime kóp. Sahnada sóılegende el aýzyn ashyp tyńdaıtyn, syqaqtaryn jurt biletin sol erkekti tipti ózimniń ákem degim kelmeıdi. Óıtkeni, anam bar qıynshylyqty moınyna kóterip meni jalǵyz ózi baqty. Men on bir jasqa kelgende anam sal bolyp tósek tartyp jatyp qaldy. Men «Ákem bar ǵoı bul dúnıede. Bir kúni izdep keler» dep terezeden kúnde syrtqa qaraıtynmyn. Muǵalim ataqty adamdar týraly aıtqan kezde meniń ákemniń de aty atalatyn. Biraq men «Ol meniń ákem» dep aıtýǵa batylym jetpeıtin. Anamnyń qyz ǵumyryn qurtyp, aýyl aldynda abyroıyna nuqsan keltirgen jandy, týǵan balasyna jany ashymaǵan pendeni qalaı ákem deımin.  

Aýrý anamdy baǵý úshin men kóshe kezip, dúkenderge kirip qaryzǵa nan suraıtynmyn. Keıbiri beretin, bir bólkeni, keıbiri dóreki sózder aıtyp namysyma tıetin. Biraq jumys isteýge shamam kelmeıtin kishkentaı qyz bolsam da anama tamaq taýyp berý úshin Almatynyń kóshelerin erinbeı kezip, qaıyr suramasam da dúkenderdi jaǵalap «Aýyldan aǵam kelgende qaıtaramyn. Qaryzǵa nan berińizshi» dep jalynatynmyn.   Bir bólke nanǵa jetý úshin Abaı eskertkishi aldyndaǵy kósheden týra júrip, sonaý Aqsaı yqshamaýdanyna deıin jaıaý barǵan kezim boldy. Anamnyń alys qalada turatyn jalǵyz baýyry bar edi. Sol jylyna bir-eki ret kelgende bizge aqsha tastap ketetin. Men sol aqshaǵa jınalyp qalǵan páteraqyny tólep,  eldan alǵan qaryzdarymdy qaıtarýǵa jumsaıtynmyn. Sóıtip men ómirdiń ashshy dámin erte tattym. Mektep bitirgende ústime kıetin jóni túzý kóılek bolmaǵandyqtan bitirý keshine de qatyspadym. Biraq ózimniń qaısarlyǵymnyń arqasynda oqýǵa túsip, ýnıversıtetti támamdadym.

Birde mynandaı oqıǵa boldy. Maǵan ǵylymı jetekshi bolyp keletin bir apaı meni "jeke sóılesýimiz kerek" dep úıine shaqyrdy. Apaı kezdesýde maǵan ákem týraly aıtty. "Ol bizdiń úıde qonaqta bolǵanda seni meniń qyzym dedi" dep áńgimesin bastaǵan ǵylymı jetekshim ákeme jolyǵýymdy ótindi. "Ul-qyzyn jetim etken jalǵyz ol emes. Ol áıelimen ajyrasyp, seniń anańa úılense  jumystan shyǵaryp jiberer edi. Meniń Q. degen qurbym da baspada istep júrgende bálenshe degen aqynnyń arbaýyna túsip, ul týǵan. Balasy qazir otyzda. Áıkesinen aýmaıdy" degen sıaqty áńgimelerdi  aıtty. Men janymdy aýyrtatyn áńgimelerdi uzaq sener-senbesimdi bilmeı, tyńdaǵym da kelmeı, ýaqytymnyń joqtyǵyn aıtyp, syrtqa shyǵyp kettim. 

Iá, ákem meni bir ret te izdep kelmedi. Almaǵan ataq-marapaty joq. Solaı bola tura qalanyń bir shetinde ashtyq pen joqshylyqty kórip jatqan balasy baryn esine almaǵan ol qandaı áke? Birde  araq iship alyp bizdiń telefon nómirimizdi taýyp alyp, úıge habarlasyp, «Meniń qyzym qalaı? Qyzymmen sóılestirshi» depti. Anam ekeýmiz sóılespedik.

Men tıtteıimnen ishteı muńly bolyp óstim. Joqshylyqty kóp kórsem de eshkimniń aldynda ılikpeıtin qaısar bolyp óstim. Ákemnen kek alý oıymda joq.  Tek aıtpaǵym, boıjetken qyzdar zıaly bolyp kórinetin kez-kelgen erkekke senip, bastary aınalyp qalýdan saqtansa deımin».

Ol kózine úıirilgen jasty tejep, ornynan turdy. «Tek esimimdi aıtpaı-aq qoıyńyzshy. Ákemniń aty da qupıa bolyp qalsyn».

Dana Qamshybek

Qatysty Maqalalar