Keshe Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Soltústik Qazaqstan oblysyna jumys saparyn jasady. Teriskeıge at basyn burǵan Prezıdent óńirdegi birqatar nysandardy aralap, taýar óndirýshilermen kezdesti, - dep jazady Qamshy.kz aikyn.kz - ke silteme jasap.
Prezıdent Nursultan Nazarbaev aldymen osyndaǵy halyqaralyq áýejaıdy aralap kórdi. Elimizdiń soltústigindegi halyqaralyq iri áýe aılaǵy 2400 sharshy metr aýmaqqa ornalasqan, saǵatyna 200 jolaýshyny ótkizýge múmkindigi bar. Elbasy áýejaıdaǵy jolaýshylar termınaly men qaıta óńdeýden ótken ushý-qoný jolaǵymen tanysty. Mamandar Memleket basshysyna jolaýshylar termınalyn, basqarý jolaqtary men jaryqtandyrý quraldaryn jańartý jumystary jóninde, sondaı-aq aldaǵy ýaqytta áýejaıdy damytý jobalary týraly baıandady.
Halyqaralyq áýejaıdan shyqqannan keıin Elbasy birneshe áleýmettik obektilerge kirip shyqty. Aldymen Prezıdent Nursultan Nazarbaev «100 mektep, 100 aýrýhana» baǵdarlamasy aıasynda salynǵan jańa emhanaǵa bardy. Bul jerde Elbasy medısına qyzmetkerlerine sý jańa «Shevrolet» avtokólikteriniń kiltin saltanatpen tapsyrdy. Odan keıin Prezıdent Qyzyljar oranjereıasyna keldi. Mundaı oranjereıa respýblıkada jalǵyz ǵana. Qyzyljar oranjereıasyn kúrdeli jóndeýden ótkizip, jańartýǵa «Jol kartasy» baǵdarlamasy aıasynda 300 mıllıon teńge bólingen bolatyn. Bul qarjynyń ornymen, ıgilikke jumsalǵany kórinip tur. Qazaqstan Prezıdentiniń qurmetine botanıka baǵyna taǵy bir qasıetti ósimdik qurma aǵashy otyrǵyzyldy. Qurmanyń uryǵyn musylman qaýymynyń qasıetti ortalyǵy Mekke men Medınadan arnaıy aldyrtqan eken. Qazirgi tańda botanıkalyq baqta ekzotıkalyq ósimdiktiń 2 myńnan astam túri bar. Olar durys ósý úshin nysannyń ishindegi temperatýra +8 gradýstan tómen bolmaýy tıis eken.
Memleket basshysynyń kelesi baǵyty «Báıterek» yqshamaýdany boldy. Jańadan boıy kótergen bul yqshamaýdan «Nurly kósh» baǵdarlamasy aıasynda júzege asyrylǵan. Qazirgi kezde yqshamaýdannan 75 otbasy páter alyp, baspanaly bolyp jatyr. Jalpy alǵanda, «Báıterek» yqshamaýdanynda 140 kóppáterli turǵyn úı turǵyzylady dep josparlanǵan. Aldaǵy ýaqytta bul jospardyń oryndalary sózsiz.
Egin jınaý kezinde dándi daqyldar egetin óńirlerdi aralaýy – Prezıdenttiń daǵdysyna aınalǵan. Nursultan Ábishuly Nazarbaev osynaý mańyzdy naýqan kezinde eńbekkerlermen jıi jolyǵyp, altyn dánniń tógilmeı-shashylmaı jınalýyna aıryqsha kóńil bóledi. Osy joly da Elbasynyń jumys saparyndaǵy kelesi betalys Qyzyljar aýdanynyń egistik dalasy boldy. Nursultan Nazarbaevtyń pikirinshe, eger barlyq tehnologıany saqtap, ýaqyttan qalmasa eń qýańshylyq degen jyldyń ózinde ortasha ónim alýǵa bolady.
Soltústik Qazaqstan oblysy tek astyqty ólke ǵana emes, iri kásiporyndar shoǵyrlanǵan óńir. Mundaǵy mashına jasaý salasy qarqyndy damyp keledi. Ásirese, qorǵanys salasyna qajet tehnıkalar shyǵaratyn tanymal zaýyttar munda. Óńirge barǵan Elbasy áskerı ónerkásip kórmesine de at basyn burdy. Memleket basshysy kórmede Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy kásiporyndar shyǵarǵan áskerı tehnıkamen tanysty. Qazaqstan Prezıdentine otandyq qorǵanys ónerkásibiniń óndiristik múmkindigi men joǵary ınovasıalyq áleýeti kórsetildi. Kórmeni aralap shyqqan soń Nursultan Nazarbaev «S.Kırov atyndaǵy zaýyt» AQ, «Petropavl aýyr mashına jasaý zaýyty» AQ jáne «ZIKSTO» AQ áskerı-óndiris kásiporyndarynyń ınjenerlerimen jáne konstrýktorlarymen áńgimelesti.
Áskerı tehnıka qurastyrýmen qatar elektrlik belgi berý jabdyqtaryn, azamattyq jáne arnaıy maqsattaǵy radıostansalardy, munaı-gaz sektory men energetıka kesheni kásiporyndary úshin ónerkásip qurylǵylaryn, vagondar (ashyq vagondar, astyq tasıtyn vagondar, platformalar) jáne kólik salasy úshin basqa da ónim túrlerin shyǵarý men jańartý atalǵan kásiporyndardyń negizgi qyzmeti bolyp sanalady. Demek, eldiń básekelestikke qabiletti bolýyna mundaǵy ónerkásipterdiń qosar úlesi mol.
Budan soń, Elbasy Sport saraıynda jeńil atletıka manejin, muz aıdynyn jáne oqý-jattyǵý bazasyn aralap kórdi. Sondaı-aq kórkem gımnastıka óneri kórsetilimin, jeńil atletıka men hokeı jattyǵýlaryn tamashalady. Artynsha Soltústik Qazaqstan oblysy jurtshylyǵy ókilderimen kezdesti. Kezdesýge kásipkerler, áleýmettik sala qyzmetkerleri, ardagerler, jastar belsendileri, qoǵamdyq uıymdar men etnomádenı birlestikterdiń jetekshileri qatysty. Memleket basshysy áńgime barysynda Soltústik Qazaqstannyń respýblıka boıynsha barlyq astyq kóleminiń úshten birin ósiretin jetekshi agrarlyq-ındýstrıalyq óńir ekenin atap ótti. Sondaı-aq Qazaqstannyń básekege qabilettiligin arttyrýdaǵy oblystyń úlesine nazar aýdardy. Qazaqstan Prezıdenti táýelsizdik jyldary kóp nársege qol jetkizilgenin, biraq árbir qazaqstandyq otbasynyń turmysyn túzep, ál-aýqatyn jaqsartý úshin áli de kóp sharýa tyndyrý qajettigin aıtty. Kezdesý sońynda Nursultan Nazarbaev jınalǵandarǵa zor densaýlyq pen baq-bereke tiledi.
Soltústik Qazaqstan oblysynyń jeri qunarly, jaıylymy shuraıly. Al jer astyndaǵy paıdaly qazbalar qanshama! Oblys aýmaǵyndaǵy paıdaly qazbalardyń kóptegen túrleri anyqtalyp, 286 ken orny belgilengen. Solardyń ishinde 34 — metaldyq, 2 — metaldyq emes, 217 — qurylystyq jáne tehnologıalyq shıkizat bar eken, 33 — jer asty sýlary, onyń 6-aýy mıneraldy sýlar bolyp shyqty. Oblys aýmaǵy Soltústik Qazaqstan ýran kendi, almasty jáne qalaıy-sırek metaldy aımaǵynyń bóligi bolyp tabylady. Onda mıneraldy shıkizattyń qomaqty qory anyqtaldy, olar Qazaqstan Respýblıkasy teńgeriminde mynany quraıdy: qalaıy boıynsha — 65%, sırkonıı — 36,6%, ýran — 19%, tıtan-5%, vólfram — 1,1%. Mıneraldy shıkizat bazasyn keńeıtý perspektıvasy bar, ásirese oblystyń ońtústik-batysynda. Munda altyn, kúmis, tehnıkalyq jáne zergerlik almas, qalaıy, tıtan, tústi jáne sırek metaldar, qońyr kómirdiń birqatar mańyzdy kenoryndary bar. 2014 jylǵy jeltoqsan-da altyn óndiretin Áýlıe altyn ken ornynda «Aýlıe Gold Maınıng» JSHS kásiporny iske qosyldy. Ýálıhan aýdanynda fasforıt-glaýkonıtti qumdardy ónerkásiptik baǵalaý maqsatynda geologıalyq barlaý jumysy júrgizilýde. Obýhov tıtansırkonıı keni, Syrymbet qalaıy ken oryndaryn ónerkásiptik ázirleý júrgizilip jatyr. Bir sózben aıtqanda, óńirdegi osynaý tabystar tutas eldiń damýyna qosylyp jatqan úles ekeni anyq.
Al Prezıdenttiń aımaqqa jumys saparymen barýy oblys eńbekkerleriniń aldaǵy kúnge senimin arttyryp, eńbektiń eselene túsýine yqpal eteri anyq.