ELBASY SOLTÚSTİK ÓŃİRDİ ARALADY

/uploads/thumbnail/20170709081113921_small.jpg

Keshe Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Soltústik Qazaqstan oblysyna jumys saparyn jasady. Teriskeıge at basyn burǵan Prezıdent óńirdegi birqatar nysandardy aralap, taýar óndirýshilermen kezdesti, - dep jazady Qamshy.kz aikyn.kz - ke silteme jasap.
Prezıdent Nursultan Nazarbaev al­dymen osyndaǵy halyqaralyq áýe­jaıdy aralap kórdi. Elimizdiń soltústi­gindegi halyqaralyq iri áýe aılaǵy 2400 sharshy metr aýmaqqa or­nalasqan, saǵa­tyna 200 jolaýshyny ótkizýge múmkindigi bar. Elbasy áýejaıdaǵy jolaý­shylar ter­mınaly men qaıta óńdeýden ótken ushý-qoný jolaǵymen tanysty. Mamandar Memleket basshysyna jolaýshylar termı­nalyn, basqarý jolaqtary men jaryq­tandyrý quraldaryn jańartý jumystary jóninde, sondaı-aq aldaǵy ýaqytta áýe­jaıdy damytý jobalary týraly baıandady. 
Halyqaralyq áýejaıdan shyqqannan keıin Elbasy birneshe áleýmettik obektilerge kirip shyqty. Aldymen Prezıdent  Nursultan Nazarbaev «100 mektep, 100 aýrýhana» baǵ­darlamasy aıasynda salynǵan jańa emhanaǵa bardy. Bul jerde Elbasy medısına qyzmet­kerlerine sý jańa «Shevrolet» avto­kó­likteriniń kiltin saltanatpen tapsyrdy. Odan keıin Prezıdent Qyzyljar oran­jereıasyna keldi. Mundaı oranjereıa  respýblıkada jalǵyz ǵana. Qyzyljar oranjereıasyn kúrdeli jóndeýden ótkizip, jańartýǵa «Jol kartasy» baǵdarlamasy aıasynda 300 mıllıon teńge bólingen bolatyn. Bul qarjynyń ornymen, ıgilikke jumsalǵany kórinip tur. Qazaqstan Prezıdentiniń qurmetine botanıka baǵyna taǵy bir qasıetti ósimdik qurma aǵashy otyrǵyzyldy. Qur­manyń uryǵyn mu­sylman qaýy­mynyń qasıetti ortalyǵy Mekke men Medınadan arnaıy aldyrtqan eken. Qazirgi tańda bo­tanıkalyq baqta ek­zotıkalyq ósim­diktiń 2 myńnan astam túri bar. Olar durys ósý úshin nysannyń ishindegi tem­peratýra +8 gradýstan tómen bolmaýy tıis eken.
Memleket basshysynyń kelesi baǵyty «Báıterek» yqshamaýdany boldy. Jańadan boıy kótergen bul yqshamaýdan «Nurly kósh» baǵdarlamasy aıasynda júzege asy­ryl­ǵan. Qazirgi kezde yq­shamaýdannan 75 otbasy páter alyp, baspanaly bolyp ja­tyr. Jalpy al­ǵanda, «Báıterek» yqshamaý­danynda 140 kóppáterli turǵyn úı tur­ǵy­zylady dep jospar­lanǵan. Aldaǵy ýaqytta bul jospardyń  oryn­dalary  sózsiz.
Egin jınaý kezinde dándi daqyldar egetin óńirlerdi aralaýy – Prezıdenttiń daǵdysyna aınalǵan. Nursultan Ábishuly Nazarbaev  osynaý mańyzdy naýqan kezinde  eń­bekker­lermen jıi jolyǵyp, altyn dán­niń  tógil­meı-shashylmaı jınalýyna aı­ryq­sha kó­ńil bóledi. Osy joly da El­basy­nyń ju­mys saparyndaǵy kelesi betalys Qy­zyljar aýdanynyń egistik dalasy bol­dy. Nursultan Nazarbaevtyń pikirinshe, eger barlyq tehnologıany saq­tap, ýaqyt­tan qalmasa eń qýańshylyq de­gen jyldyń ózinde ortasha ónim alýǵa bolady. 
Soltústik Qazaqstan oblysy tek as­tyqty  ólke ǵana emes, iri kásiporyndar shoǵyrlanǵan óńir. Mundaǵy mashına jasaý salasy qarqyndy  damyp keledi.  Ásirese, qorǵanys salasyna qajet tehnıkalar shy­ǵaratyn tanymal zaýyttar munda. Óńirge barǵan Elbasy áskerı ónerkásip kórmesine de at basyn burdy. Memleket basshysy kórmede Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy kásip­oryndar shyǵarǵan áskerı tehnıkamen tanysty. Qazaqstan Prezıdentine otandyq qorǵanys óner­kásibiniń óndiristik múm­kindigi men joǵary ınovasıalyq áleýeti kórsetildi. Kórmeni aralap shyqqan soń Nursultan Nazarbaev «S.Kırov atyn­daǵy zaýyt» AQ, «Pe­tropavl aýyr mashına jasaý zaýyty» AQ jáne «ZIKSTO» AQ áskerı-óndiris kásip­oryndarynyń ınje­ner­leri­men jáne konstrýktorlarymen áń­gimelesti.  
Áskerı tehnıka qurastyrýmen qatar elektrlik belgi berý jabdyqtaryn, aza­mattyq jáne arnaıy maqsattaǵy radıo­stansalardy, munaı-gaz sektory men ener­ge­tıka kesheni kásiporyndary úshin ónerkásip qurylǵy­laryn, vagondar (ashyq va­gon­dar, astyq tasıtyn vagondar, platfor­malar) jáne  kólik salasy úshin basqa da ónim túrlerin shyǵarý men jańartý atalǵan kásiporyndardyń negizgi qyzmeti bolyp sanalady. Demek, eldiń  báseke­lestikke qabiletti bolýyna  mun­daǵy  ónerkásipterdiń qosar úlesi mol.
Budan soń, Elbasy Sport saraıynda jeńil atletıka manejin, muz aıdynyn jáne oqý-jattyǵý bazasyn aralap kórdi. Sondaı-aq kórkem gımnastıka óneri kór­setilimin, jeńil atletıka men hokeı jat­tyǵýlaryn tamashalady. Artynsha Sol­tústik Qazaqstan oblysy jurt­shylyǵy ókil­derimen kezdesti. Kezdesýge kásip­ker­ler, áleýmettik sala qyz­metkerleri, arda­gerler, jastar bel­sendileri, qoǵamdyq uıymdar men etnomádenı birlestikterdiń jetekshileri qatysty. Memleket basshysy áńgime barysynda Soltústik Qazaqstannyń respýblıka boıynsha barlyq astyq kó­leminiń úshten birin ósiretin jetekshi ag­rarlyq-ındýstrıalyq óńir ekenin atap ótti. Sondaı-aq Qazaqstannyń básekege qabilettiligin arttyrýdaǵy oblystyń úle­si­ne nazar aýdardy. Qazaqstan Prezıdenti táýelsizdik jyldary kóp nársege qol jetkizilgenin, biraq árbir qazaqstandyq otbasynyń turmysyn túzep, ál-aýqatyn jaqsartý úshin áli de kóp sharýa tyndyrý qajettigin aıtty. Kezdesý sońynda Nursultan Nazarbaev jınal­ǵandarǵa zor densaýlyq pen baq-bereke tiledi.
Soltústik Qazaqstan oblysynyń jeri qunarly, jaıylymy shuraıly. Al jer astyndaǵy paıdaly qazbalar qanshama! Oblys aýmaǵyndaǵy paıdaly qazbalardyń kóptegen túrleri anyqtalyp, 286 ken orny belgilengen. Solardyń ishinde 34 — me­tal­dyq, 2 — metaldyq emes, 217 — qurylystyq jáne tehnologıalyq shıkizat bar eken, 33 — jer asty sýlary, onyń 6-aýy mıne­raldy sýlar bolyp shyqty. Oblys aýmaǵy Soltústik Qazaqstan ýran kendi, almasty jáne qalaıy-sırek metaldy aımaǵynyń bóligi bolyp tabylady. Onda mıneraldy shıkizattyń qomaqty qory anyqtaldy, olar Qazaqstan Respýblıkasy teńgeriminde mynany quraıdy: qalaıy boıynsha — 65%, sırkonıı — 36,6%, ýran — 19%, tıtan-5%, vólfram — 1,1%. Mıneraldy shıkizat bazasyn keńeıtý perspektıvasy bar, ási­rese oblystyń ońtústik-batysynda. Munda altyn, kúmis, tehnıkalyq jáne zergerlik almas, qalaıy, tıtan, tústi jáne sırek me­taldar, qońyr kómirdiń birqatar mańyzdy kenoryndary bar. 2014 jylǵy jeltoqsan­-da altyn óndiretin Áýlıe altyn ken or­nynda  «Aýlıe Gold Maınıng» JSHS ká­siporny iske qosyldy. Ýálıhan aýdanyn­da fas­forıt-glaýkonıtti qumdardy óner­ká­siptik baǵalaý maq­satynda geologıalyq barlaý jumysy júrgizilýde. Obýhov tı­tansır­konıı keni, Syrymbet qalaıy ken oryn­daryn ónerkásiptik ázirleý júr­gizilip ja­tyr. Bir sózben aıtqanda, óńirdegi osynaý tabystar tutas eldiń damýyna  qo­sylyp jatqan úles ekeni anyq. 
Al  Prezıdenttiń  aımaqqa jumys sa­parymen barýy  oblys  eńbekkerleriniń aldaǵy kúnge senimin arttyryp, eńbektiń eselene túsýine yqpal eteri anyq.

Qatysty Maqalalar