Qazaqstanda til merekesi ótti. Jer-jerde túrli sharalar boldy. Munyń bári jaqsy. Memlekettik tildiń mártebesin kóterý baǵy­tyn­da Elbasy – ult Kóshbasshysy  N. Nazarbaev jyl saıynǵy Qazaqstan hal­qyna Joldaýlarynda, basqa da mártebeli minberlerde mem­le­ket­tik tildi damytý máselesin úne­mi basty nazarda ustap keledi, - dep jazady Qamshy.kz aikyn.kz - ke silteme jasap.

2006 jylǵy 11 mamyrda «Ana tili» gaze­tindegi «Qa­zaqstan­nyń bolashaǵy – qazaq tilinde» degen suhbatynda qazaq tiliniń taǵdyry, búgingi da­mýy men bolashaǵy jaıynda aıta kelip:
«Úsh birdeı máseleni baǵdar qylyp ustaný kerek. Birinshi­den, Til týraly zańdy qaıta qarap, qajet bolsa zamana talabyna saı ózgeris­ter engizý;
Ekinshiden, buqaralyq aqparat quraldarynda qazaq tili 50 paıyz­dan kem qol­danysqa túspeýi kerek.  Úshinshiden, 2010 jylǵa deıin jasalǵan Tilderdi damytý týraly baǵdarlamaǵa tıisti tolyqtyrýlar engizip, ár oblystyń memlekettik tilge kóshý kestesin qatań qabyldaý qajet. Mine, osy sharalar to­lyq iske asqanda ǵana «Qazaq­stannyń bolashaǵy» – qazaq tilinde dep nyq senimmen aıta alamyz» dep memle­kettik tildiń damý bolashaǵy men zańnamalyq tetikterin naqtylap berdi.
Elbasynyń 2006 jyldyń  24 qazanynda Astana qalasynda ótken Qazaqstan halqy assam­bleıa­synyń Hİİ sesıasynda jasaǵan baıandamasy qoǵamda úlken serpilis týǵyzdy.  «Pa­trıo­tızmmen tyǵyz baıla­nysty memlekettik mańyzda­ǵy másele – memlekettik til má­selesi. Memlekettik til – bul Otan bastaý alatyn Tý, Eltańba, Ánuran sekildi dál son­daı nyshan. Mem­lekettik  ­til eldiń barsha azamat­ta­ryn biriktirýi tıis»  dep Qazaqstan Respýblıkasy ustanyp otyr­ǵan til saıasatynyń mánin to­lyq túsindirdi.
Týǵan tilimizdiń ómirsheń qyzmet etýi turǵysynda Alash zıalylary da az eńbek qylǵan joq. Qazaq AKSR Ortalyq atqarý komıtetiniń tóralqasy men Halyq komısarlary keńesi sol jyl­dar­da kons­tıtýsıalyq normalarǵa sáıkes qazaq tilinde is júr­gizýdiń qa­lyptasýy men damýyna jár­demdesetin bir­qatar qaýlylar qabyldady. Solardyń qata­rynda  Qazaq AKSR Halyq ko­mıs­sarlary keńesiniń 1921 jylǵy 2 aqpandaǵy «Qazaq jáne orys tilderin respýb­lıkalyq memle­kettik mekeme­lerinde qoldaný týraly» dek­reti, 1923 jylǵy 20 qarashadaǵy «Qazaq tilinde is júrgizýdi engizý týraly» dekreti qazaq tilinde is júrgizýdiń alǵashqy zańdy qujattary boldy.
1985 jyldyń jeltoqsan aıynda Qazaqstan Jazýshylar odaǵynda «Sońǵy jyldardaǵy qazaq kórkem shyǵarmalary­nyń tili» atty taqyrypta al­qaly jıyn ótti. Kórnekti jazýshy-akademık, alyptar tobynyń abyz aqsaqaly Ǵabıt Músire­pov til týraly baıandama jasady. Ǵabeń sonda tildi – eń birinshi, ulttyń ulttyq belgisi, halyqtyń tarıhy men taǵ­dyry, ádebıeti men mádenıeti, dástúri men salty, án men kúıi, ja­ny men táni, tipti minez-qul­qy dep tanyp, tilden aıy­rylý – bári­nen aıyrylý ekendigin, sol sebepti, ana tilin saqtap qana qoımaı, ony odan ári damytý sharalaryn jan-jaqty oılastyrý qajet ekendigin basa aıtty. 
Tap sol tusta bir ǵana Shona Smahanuly Almatydaǵy qa­zaqtyń esigin qaǵyp júrip, qanshama qazaq mektebiniń ashylýyna tikeleı túrt­ki jasady.
Biz otarshyldyqtyń, ámirshil-ákimshil júıeniń asa aýyr zar­daptaryn tartqan elmiz. Nıkıta Hrýshevtiń «Patshalyq Reseıdiń 300 jylda jasamaǵynyn men 3-aq jylda jasadym» dep aýzy kópirip sóıleıtin Tyń ıgerý saıasa­ty qazaqtardy óz eli, óz jerinde az ultqa aınaldyr­ǵanyn qalaı umy­tamyz? At tóbelindeı qazaqtyń úni shyqpaǵan kezder qanshama?! 
Qazaq tiliniń tarylǵan órisin Táýelsizdik qana keńeıtti.
Aýyr naýqasqa ushyraǵan adam birden qulan-taza ja­zylyp kete ala ma? Til máselesi de sol aýrý adamnyń jaǵdaıy sekildi. Biz birtindep qanshama jylǵa sozylǵan bodandyqtyń dertinen aıyǵyp kelemiz.
Prezıdent toqsanynshy jyl­dary Qazaqstannyń ákim­shilik aýmaqtaryna túbegeıli reforma jasady. Birqatar oblystar birik­tirilip, irilendi. Osy máseleden saıası astar izdegen keıbir qandas­tarymyz Semeı men Jez­qazǵannyń oblys retinde ómir súrýin toqta­týyn aýyrsyna qabyl­dady. Al ýaqyt Elbasynyń jasaǵan batyl qa­damy qazaq ultyna paıda ber­genin dá­leldep otyr. Qazirgi tańda qazaq halqynyń úles salmaǵy kóptegen óńirde kúrt artty. Qazaq mektepteri kóptep ashylyp jatyr. Olardy támam­daǵan qarakóz jet­kinshek­terimiz joǵary bilim kórset­kishine qol jetkizip keledi.
Bári birden bola salmaıdy.
Bári birden qalyptasyp ket­peıdi.
Memlekettik tildiń qolda­nylý aıasyn keńeıtýde Elbasy «Qazaq – qazaqpen qazaqsha sóılessin!» degen talap qoıdy. Osyǵan da te­reń mán bermedik. Eki qazaq kez­desse, áli kúnge deıin ózgeshe shúl­dirleımiz.
Barlyq másele – qazaqtyń óz qolynda. Áıtpese, qazaqsha sóı­lespe, qazaq tilinde qarym-qaty­nas jasama dep otyrǵan Úkimet joq. Álemniń basqa elderin  aıt­paǵanda, ózimizben tildes, tórkin­des túrkitektes elderdiń til saıasa­tyndaǵy basty ólshemi nege tire­ledi? Til máselesi degende tili­miz­diń ushyna qandaı sóz oralýy tıis?
Ol – NAMYS degen sóz.
Tek qana namys serik bolsa, qa­zaqtyń tili endi ólmeıdi. Keı­bireýlerdiń «til qurydy» dep ja­hanǵa jar salǵan áreketine kúlip qana qaraý kerek. Patsha zama­nyn­da, keńestik qursaý zamanda «ólme­gen, qurymaǵan» qazaq tili táýel­sizdik zamanynda «qurı­dy» deýge qalaı aýyz barady?!.
Qasat qardyń astynan búr jaryp shyqqan báısheshek syqyl­dy bizdiń qazaqtyń da boıynda namys oty oıanyp keledi!
Ol otty eshkim óshire almaıdy!