Ońtústik Qazaqstan oblysynyń ákimi Beıbit Atamqulov altynshy shaqyrylǵan oblystyq máslıhattyń kezekten tys tórtinshi sesıasynda depýtattardyń aldynda esep berdi. Sesıa jumysyna oblystyq aýmaqtyq saılaý komısıasynyń tóraǵasy men músheleri, oblys ákimdiginiń músheleri, oblystyq basqarmalar basshylary, aýdan, qala ákimderi men barlyq deńgeıdegi máslıhattardyń hatshylary jáne BAQ ókilderi qatysty. Jıyndy sesıa tóraǵasy Ómirzaq Meldehanov ashyp, júrgizip otyrdy.
Óńir basshysy óziniń esepti baıandamasynda «100 naqty qadamnan» turatyn Ult josparynyń, mańyzdy memlekettik baǵdarlamalardyń oryndalý barysy men oblysty áleýmettik-ekonomıkalyq turǵyda damytýǵa baǵyttalǵan sharalar týraly keńinen áńgimelep, depýtattardyń saýaldaryna jaýap berdi.
INDÝSTRIALDY AIMAQTARDYŃ IGILIGI MOL
Oblys ákiminiń aıtýynsha, óńirimizdiń aldaǵy 5 jylǵa arnalǵan damý jospary bekitilgen. Oblys ekonomıkasyn damytý baǵytynda 7 ındýstrıaldy aımaq tabysty jumys isteýde. Olar Shymkent, Túrkistan, Kentaý qalalary men Maqtaaral, Sozaq, Qazyǵurt, Túlkibas aýdandarynda ornalasqan. Búgingi tańda taǵy 4 ındýstrıaldy aımaqta ınfraqurylym jelileri tartylýda. Jalpy, oblystaǵy osyndaı aımaqtarda 52 joba iske asyrylyp, 4 025 jańa jumys orny qurylypty.
– Bıyl Údemeli ındýstrıalyq-ınnovasıalyq damý baǵdarlamasynyń aıasynda 16 jobany iske qosý josparlanǵan. Bul jumystarǵa 27,2 mıllıard teńge ınvestısıa tartylady. Atalǵan kásiporyndar tolyqtaı jumys isteı bastaǵanda jańadan 845 jumys orny paıda bolady. Búgingi kúnge deıin ekeýi iske qosylyp úlgerdi. Onda 74 jańa jumys orny quryldy, – dedi Beıbit Bákiruly.
Atap aıtqanda, «Shymkent maı» aksıonerlik qoǵamynyń ósimdik maıyn óndirý kólemin ulǵaıtýǵa baǵyttalǵan jobasy aıasynda 1 mıllıard 920 mıllıon teńge ınvestısıa quıylyp, kásiporynda qosymsha 26 jumys orny paıda boldy. Al, ekinshi joba boıynsha Qazyǵurt aýdanyndaǵy «Lotus Food Company LLC» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń tez ázirlenetin taǵamdar óndirý zaýyty ashyldy. Jańa kásiporynnyń jalpy quny 471 mıllıon teńgeni qurasa, onda 48 jańa jumys orny iske qosyldy.
Osyndaı qoldaý sharalarynyń nátıjesinde birinshi jartyjyldyqta oblystyń ónerkásip salasynda 384 mıllıard teńgeniń ónimi óndirilgen. Bul ótken jyldyń tıisti kezeńimen salystyrǵanda 5,3 paıyzǵa joǵary.
KÁSIPKERLIKTIŃ KÓKJIEGI KEŃ
Sesıada oblys ákimi shaǵyn jáne orta bıznestiń damýyna qolaıly jaǵdaı jasalyp jatqany týraly da aıtty.
– Oblysta bıznesti qoldaý men damytýdyń biryńǵaı baǵdarlamasy – «Bıznestiń jol kartasy – 2020» barynsha nátıjeli júzege asyp jatyr. Olaı deıtinimiz, 2016 jyldyń 6 aıynda aımaqtyq Úılestirý keńesinde jalpy ınvestısıalyq quny 54 mıllıard teńgeni quraıtyn 117 joba qaralyp, maquldandy. Nátıjesinde 983 jańa jumys orny quryldy, – dedi óńir basshysy.
Aıta keteıik, «Bıznestiń jol kartasy – 2020» baǵdarlamasynyń qatysýshylary esepti kezeńde búdjetke 6 mıllıard 700 mıllıon teńge salyq tólegen. Sondaı-aq, óńirdegi Kásipkerlerge qyzmet kórsetý ortalyqtary atalǵan merzimde 19 905 bıznesmenge qyzmet kórsetken.
Óńir basshysy negizgi basym baǵyttardyń biri ınvestısıa tartý ekenine de toqtaldy. Osy maqsatta «Ontustik Invest-2016» halyqaralyq ınvestısıalyq forýmy ótkizilip, Eýropa jáne Azıa elderine resmı issaparlar uıymdastyrylýda. Búgingi tańǵa sheteldik ınvestorlardyń qatysýymen jalpy quny 2 mlrd. AQSH dollarynan astam 24 joba iske asyrylýda.
BIDAIDAN REKORDTYQ ÓNIM ALYNDY
Oblys ákimi aıtqandaı, aýyl sharýashylyǵyn damytýǵa erekshe nazar aýdarylyp otyr. Salany qoldaýǵa búdjetten 29 mıllıard teńge bólingen. Elbasy tapsyrmasyn oryndaý maqsatynda 47 kooperatıv pen 9 MTS qurylǵan.
– Egistik kólemi ótken jylǵydan 13 myń gektarǵa artyp, 788 myń gektarǵa jetti. Sýarmaly 466 myń gektar jerdiń 93 paıyzy tıimdi ıgerilýde. Onyń 49 700 gektarynda tamshylatyp sýarý ádisi qoldanylady. Bul ádis 6 myń gektarǵa jýyq alqapqa bıyl alǵash ret engizilip otyr. Respýblıkada tamshylatyp sýarylatyn egistiktiń 73 paıyzy bizdiń óńirdiń enshisinde. Jyl basynan beri 72 gektarǵa jylyjaı salynyp, onyń oblystaǵy jalpy kólemi 1 098 gektarǵa jetken. Oblystyń respýblıkadaǵy úlesi – 87 paıyz. Osy jylyjaılardan bıyl 80 myń tonna kókónis alyndy, – dedi B.Atamqulov.
Óńir basshysynyń aıtýynsha, tereń qopsytý tehnologıasy 89 myń gektarǵa engizilgen. Sondaı-aq, aǵymdaǵy jyly dándik júgeriden 108,4 myń tonna, kókónisten 811 myń tonna, baqshadan 1 mıllıon 252 myń tonna, kartoptan 195 myń tonna, masaqty daqyldardan 470 myń tonna ónim jınalypty. Alǵash ret bıdaıdyń ortasha ónimdiligi 22 sentnerdi qurap, rekordtyq ónim alynǵan. Sonymen qatar «Sybaǵa», «Altyn asyq», «Qulan» baǵdarlamalarynyń sheńberinde 35 myńnan asa asyl tuqymdy mal satyp alynǵan.
B.Atamqulov jyl basynan fermerlerge «Yrys» qarjylandyrý uıymy arqyly tómengi paıyzben 486 jobany qarjylandyrylýǵa 1,2 mlrd. teńge kóleminde nesıe berilgenin de aıtyp jetkizdi. Aýyl sharýashylyǵy salasynda óndirilgen ónim kólemi ótken jyldyń tıisti kezeńimen salystyrǵanda 2 paıyzǵa artyp, 123 mıllıard teńgeni qurap otyr.
ÁLEÝMETTIK SALAǴA AIRYQSHA KÓŃIL BÓLINÝDE
Oblys ákiminiń aıtýynsha, áleýmettik salaǵa da aıryqsha kóńil bólinýde. Atap aıtqanda, jańadan 10 densaýlyq saqtaý nysanynyń qurylysy júrgizilgen. Onyń ishinde Túlkibas aýdanynda bir emhana iske qosylǵan. Taǵy 8 nysanda kúrdeli jóndeý jumystary júrgizilýde. Munan bólek aǵymdaǵy jyly 37 mektepke deıingi uıym ashylyp, balabaqshamen qamtý kórsetkishi 82,3 paıyzǵa jetken. Sondaı-aq, 42 mektep paıdalanýǵa berilip, sonyń arqasynda 11 apatty jaǵdaıdaǵy jáne 9 úsh aýysymdyq mekteptiń máselesi oń sheshilgen.
Óńir basshysynyń sózine súıensek, oblysta 27 aýyzsý, 33 gazdandyrý nysanynyń qurylysy jáne jol salasynda 199 nysannyń qurylys-jóndeý jumystary júrgizilýde. Sonymen qatar, memlekettik baǵdarlama aıasynda oblysta jalpy aýdany 790 myń sharshy metrdi quraıtyn 11 135 páteri bar 262 úıdiń qurylysy júrgizilýde. Onyń ishinde bıyldyń ózinde jalpy aýdany 252 myń sharshy metrdi quraıtyn 3 197 páteri bar 151 úı halyqtyń ıgiligine beriledi.
Oblys ákimi B.Atamqulov esepti baıandamadan soń depýtattardyń suraqtaryna jaýap berdi. Máselen, oblystyq máslıhattyń depýtaty Ádilhan Isabaev jergilikti búdjettiń túsimderin arttyrý baǵytynda atqarylǵan jumystar týraly saýal qoıdy. Óńir basshysy jergilikti búdjettiń túsimderi ótken jyldyń tıisti kezeńimen salystyrǵanda 12 mıllıard teńgege artqanyn jetkizdi. Al, depýtat Badrıddın Nyshanqulovtyń «Tassaı» ındýstrıaldy aımaǵynyń jumysy týraly suraǵyna oraı Beıbit Bákiruly atalǵan aımaqta jalpy ınvestısıalyq quny 34 mıllıard teńgeni quraıtyn 23 joba iske asyrylyp, 1500 adam jumyspen qamtylǵanyn aıtty. Sonymen qatar depýtattar Nuraly Ábishov, Serikbaı Ibadýllaev jáne Dýlatbek Ábish oblys ákimine saýaldaryn qoıyp, usynystaryn ortaǵa saldy.
Halyq qalaýlylary oblys ákiminiń jumysyna oń baǵa beretinderin jetkizdi.
Serikjan SEITJANOV, oblystyq máslıhattyń depýtaty:
– Elbasynyń sarabdal saıasatynyń arqasynda elimizdiń daǵdarysqa qaramaı órkendep, damyp kele jatqanyna halyq kýá. Máslıhat sesıasynda oblys ákimi Beıbit Atamqulovtyń oǵan júktelgen fýnksıalar men mindetteriniń oryndalýy jónindegi esebin tyńdap, bizdiń oblysymyz da áleýmettik-ekonomıkalyq turǵyda oıdaǵydaı damyp kele jatqanyna kóz jetkizdik.
Máselen, oblysta ónerkásip salasynda óndirilgen ónim kólemi 5,3 paıyzǵa artypty. Al, aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy ónim kólemi 2 paıyzǵa kóbeıgen. Barlyq jerde suranys ta, óndiris kólemi de qysqaryp jatqan kezde ónerkásip pen aýyl sharýashylyǵy salasy kórsetkishteriniń jaqsarýy oblysymyzdyń órkendep kele jatqanynyń aıǵaǵy bolsa kerek. Bir jaǵynan bul oblys ákiminiń iskerligi men tabandylyǵynyń arqasy ekenin de atap ótken jón.
Sádý BEKENOV, oblystyq máslıhattyń depýtaty:
– Oblys ákimi Beıbit Atamqulov qyzmetke taǵaıyndalǵaly beri óńirimizdiń agrarly ekenin eskere otyryp, aýyl sharýashylyǵynyń damýyna erekshe nazar aýdaryp keledi. Bul óte oryndy dep esepteımin. Beıbit Bákirulynyń tikeleı qoldaýynyń arqasynda maqta sharýashylyǵy qaıta órkendep, qanatyn keńge jaıa bastady.
Bıyl atalǵan salany qoldaýǵa jalpy 29 mlrd. teńge baǵyttalypty. Munyń ózi memlekettiń sharýa qaýymǵa qanshalyqty aýqymdy qoldaý kórsetip jatqanyn kórsetetindeı. Qala berdi, egis kólemin ulǵaıtý, ıesiz jerlerdi ıgerý, zamanaýı tehnologıamen tamshylatyp sýarý ádisin keńinen engizý, jylyjaı jáne qarqyndy baýdyń alqabyn keńeıtý, mal tuqymyn asyldandyrý boıynsha jumystardy da joǵary baǵalaýǵa bolady. Osynyń barlyǵyn eskere otyryp, oblys ákiminiń jumysyna oń baǵa berýge ábden negiz bar.
Zýpparhan CHALDANOV, oblystyq máslıhattyń depýtaty:
– Búginde álemde ınvestısıa úshin tartys júrip jatqany aıan. Kim ınvestorǵa qolaıly jaǵdaı jasap, óz ekonomıkasyna qomaqty kapıtal ákele alsa, daǵdarystan sol ǵana tabysty shyǵady. Sol sebepten oblys ákimi Beıbit Atamqulovtyń bul máselede ishki resýrstarǵa ǵana súıenbeı, syrttan ınvestısıa tartýǵa barynsha kúsh salýy quptarlyq qadam. Osy maqsatta sońǵy bir jyldyń ishinde Ońtústik Qazaqstan oblysynyń isker azamattarymen birge Eýropa men Azıanyń birqatar elderine jáne Reseıge arnaıy saparlar uıymdastyrylypty. Nátıjesinde oblysta shetel ınvestorlarynyń qatysýymen jalpy quny 2 mlrd. AQSH dollarynan asatyn 24 joba iske asyrylyp jatyr. Osynyń barlyǵy Beıbit Bákirulynyń oblysty damytýǵa sińirgen qajyrly eńbeginiń ólshemi dep bilemin.
Sondaı-aq, óńir basshysy Túrkistan qalasyna erekshe nazar aýdaryp, onyń iri týrısik ortalyqqa aınalýyna yqpal etýde. Buǵan túrkistandyqtardyń dán rıza ekenin de jetkizgim keledi.
Aıdar QULJANOV, "Ońtústik Qazaqstan" gazeti
