(Ballada)

Álqıssa, biz bilmeıtin zaman eken, Árıne, ýaqyt — basqa, sana — bóten. Aty da umytylǵan bir túbekte, Oqıǵa ótti deıdi alabóten.

Seskendirgen dańqymen atyrapty, Ózi myqty, halqy da baqýatty. Bir bahadúr han bopty. Qarsy kelgen dushpannyń qabyrǵasy qaqyrapty.

— «Taǵatyn minderiń ǵoı, ylǵı maǵan, Estigen saıyn ishteı bir qınalam, Al bolsyn degenderiń! Shár salam», — dep, Basyp alǵan elderden qul jınaǵan.

Osylaı bir ermekti tapty deıdi, Halqy da han qabaǵyn baqty deıdi. Tek: «Quldy jınaı bergen durys emes...» Bir aqsaqal qarsy ýáj aıtty deıdi.

Qamqa tony sál syrǵyp ıyǵynan, Kóńli qalyp, bılerdiń jıynynan. «Quldan qorqyp... Aljyǵan degen — osy» Han mysqyldap kúledi mıyǵynan.

Buıryq bar: «Ez! Aıama! Janshy!» — degen, «Qashqan jaýǵa qatyn da er». Álsiregen, qulǵa bári mátibı. Jasaýyldar, bóriktirip sabaıdy qamshymenen...

Segiz órim buzaýtis ysqyrady, Ysqyrǵan saıyn quldar yshqynady. Qarsylasyp kórgender bolyp edi, Uzamaı qalybyna tústi bári.

Bir kúni han joryqqa taǵy attandy, Kórshi eldi jaýlamaqqa talaptandy. Qalyń qol jóńkilgende, arttaǵy elge, Azǵantaı jasaq qana qarap qaldy.

Qalyń quldyń kózi endi jandy deıdi, Qol ketkesin bastady lańdy deıdi. Az jasaqty qyryp sap, qoldaryna, Bir kúni el bıligin aldy deıdi.

Ýaı, dúnıe-aı, arý qandaı, mystan qandaı, Baq jansa, qul qolyna qus qonǵandaı. Alshań basyp... Keshte han tóseginde, Hanymyn yńyrsytyp, qushqan qandaı.

Kileń qul qarqyldaıdy, jyrqyldaıdy, Jarasar bári... Bolsa, urtyń maıly... Keshegi sálem almas hanshalaryń, Qoınynda qara quldyń bultyńdaıdy...

Qul keshegi baǵlandy tepkileıdi, Azary bul náýbettiń ótti deıdi... «Osylaı da osylaı bop jatyr...» — dep, Hanǵa da elden habar jetti deıdi.

Ol dereý burǵan eken attyń basyn, Qudaıym iske osyndaı tap qylǵasyn... Quldarǵa keshirim joq! Moınyndaǵy Quryqty han taǵyna laqtyrǵasyn...

Qyramyz bárin túgel desken deıdi, ...Quldar da han qolynan seskenbeıdi. Qyl aýyzdan kútip ap kóp jasaqty, Qıan-keski aıqasta des bermeıdi.

Iyqtan bir albasty basty deıdi, Hannyń qoly sheginip, qashty deıdi. Jalt burylǵan áskerdiń túrin kórip, Ne isterin bilmeı ol sasty deıdi.

Kenet... Kenet... Qarqyldap kúldi deıdi, (Mundaıdy esi aýysty, jyndy deıdi). Ýázir bitken jolamaı... Sol kezderi Bir bala han aldyna kirdi deıdi.

Han ıem, áýeli Alla dep aıtaıyn, Sodan soń eldiń qamyn jep aıtaıyn. Bala demeı, sózime qulaq túrseń, Dushpandy jeńer joldy men aıtaıyn.

Bala da batyl eken, tartynbaıdy, Eki kóz eki almastaı jarqyldaıdy. Ýázirden, qolbasshydan qaıran bolmaı, Balanyń áńgimesin han tyńdaıdy.

Sodan soń dereý qoldy jıdy deıdi, Basqa zaman túsip tur qıly deıdi. «Aqyl — jastan» — degen sóz ras eken, Bala arqyly berdi Alla syıdy deıdi.

Al endi, jarshylarym, jar salyńdar, Áskerim, jaýǵa qaraı qarsy aǵyńdar. Qylysh, súńgi, naızanyń bárin tastap, Tek qana qoldaryńa qamshy alyńdar.

Han sózi eki bolmas. Barsyn erler, Qıqýlap, uly aıqaıǵa salsyn erler, Quıǵytyp kele jatyr, mine, urandap, Naızager emes, kileń qamshygerler.

Han isi kenet ońǵa basty deıdi, Bala aıtqan aıla iske asty deıdi. Qamshyny kórgen sátte-aq qalyń quldyń, Záresi ushyp, quttary qashty deıdi.

Bir-birlep qýyp jetip, quryqtaıdy... Tarıhtyń taǵylymyn kim uqpaıdy: Iyǵyna altyn ton ilse-daǵy, Qul eshqashan qamshyny umytpaıdy.

...Kóz aldymda qıqýlap sáıgúlikter, Tursa-daǵy keıde oıdy qaıǵy búkter. Osy ańyz esime ylǵı túse berdi, ...Eshteńe aıtqan joqpyn, áı, jigitter.