Ordabasy aýdanyndaǵy «Seraly» sharýa qojalyǵy asyl tuqymdy «Ordabasy» qoıyn ósirip kele jatqanyna kóp jyl boldy. Bul asyl tuqymdy qoıdyń basqa qylshyqty qoılardan ereksheligi, taza etti birneshe ese artyq beredi. Bıylǵy jyly «Ordabasy» tuqymyn jergilikti maldardy uryqtandyrýǵa qoldanamyz. Sebebi, memleket tarapynan asyl tuqymdy qoshqarlardy jalpy sharýaǵa birdeı etip, analyq bastaryn tegin qashyrtýǵa kómek berilip otyr. 80 myńdaı maldy uryqtandyrý jumystary bastaldy. Qoıdy qashyrtyp alý úshin mamandar men onyń tehnıkalyq qural-jabdyqtary, asyl tuqymdy «jalǵa berý» qarjysy memleket esebinen júrgiziledi.
Ekinshiden, aımaqta qarakól maly da azaıyp bara jatyr. Ońtústik-Batys mal jáne ósimdik ǵylymı ınsıtýtynyń ǵalymy Hısmetolla Úkibaev bizdiń óńirde kók tústi qarakól qoılaryn kóbeıtýge úlesin qosyp otyr. Jýyrda Túrkistan qalasynda qarakól qoılardy asyldandyrý maqsatynda semınar ótti. Qarakól qoıyn kóbeıtý isin qazir Túrkistan qalasyndaǵy «Iýgnak» sharýa qojalyǵy qolǵa aldy.3 myń bas qarakól qoıy bar. Keleshekte kók tústi eltirilerdi halyqtyń ıgiligine jaratý kózdelýde. Eltirimen elimizdiń áskerin tolyq qamtamasyz etemiz degen de jospar bar.
Jalpy, qoı sharýashylyǵyn bólip aıtar bolsaq, qoıdyń analyq basynyń saýlyǵyna 1500 teńgeden beriledi. 2011 jylǵa deıin osy sýbsıdıany alý úshin 1000 bas saýlyǵy bolýy kerek degen talap qoıylatyn. Ótken jyldan bastap 600 saýlyǵy bar sharýalar sýbsıdıa alýǵa múmkindigi boldy. Al, bıyl 300 saýlyǵy bar sharýalarǵa da memleketten qarjylaı kómek kórsetildi. Maldy asyldandyrýda satyp alynatyn bir bas malǵa 8000 myń teńgeden beriledi.
Keler jyly mal sharýashylyǵy men odan alynatyn ónimderge sýbsıdıa berý jalǵasady. 2017 jyldan bastap ónimge emes, mal basyna ǵana tólenetin bolady.
Ordabasy aýdanyndaǵy «Seraly» sharýa qojalyǵy 20 jyldan beri qazaqy «Ordabasy» qoıyn ósirýmen aınalysyp keledi. Qojalyqtyń basshysy Seraly Ábjanovtyń Ońtústik-Batys mal jáne ósimdik ǵylymı ınstıtýtynyń ǵalymdarymen birlese júrgizgen jumysy óz nátıjesin berdi. Búginde qojalyqtyń asyl tuqymdy qoılaryna degen suranys jyldan jylǵa artyp otyr. «Ordabasy» qoıdyń tuqymyn jergilikti sharýalar ǵana emes, arysy Atyraý, Almaty, Qyzylorda, Jambyl, Aqtóbe, Mańǵystaý óńiriniń qojalyqtary da qyzyǵýshylyq tanytyp, satyp alýda.
Qazaqy qoıdyń ereksheligi barlyq jerdiń tabıǵatyna tez beıimdeledi. Tózimdi, jer tańdamaıdy, jyldam jetilip, tez qońdanady. Júni az, esesine eti mol. Qoshqarlardyń ortasha salmaǵy 110-123, saýlyqtardyń ortasha salmaǵy 85-90 kelini quraıdy. Al, alty aılyq qozy kezinde salmaǵy 31-32 kelige jetti. Qazir usaq maldyń maı emes, et berý ónimdiligine mán beriledi. Buryn kerisinshe edi. Sol sebepti, bul asyl tuqymdy qoılar boıyna maı emes, etti kóp jınaıtyndyǵy kópshilikti qyzyqtyrady. Bıyldyń ózinde Almaty, Jambyl, Qyzylorda oblystaryna 2500-nan astam saýlyq pen tusaq sattyq,
«Seraly» sharýa qojalyǵynyń zootehnıgi Amanbek Yrysbekuly
