Reseı prezıdenti Vladımır Pýtındi mazaqtaıtyn ınternet memder opozısıa úshin qolaıly qarýǵa aınaldy. Jaqynda bılik Pýtındi geı túrinde beınelegen sýretke tyıym salyp, ony «Pýtınniń qoldaýshylaryn da qorlaıtyn sýret» dep atady dep habarlaıdy «Qamshy» aqparattyq agenttigi «Azattyq» radıosyna silteme jasaı otyryp.

Vladımır Pýtındi synaýshylar onyń túrin ózgertip ınternetke salǵandy jaqsy kóredi, kóbine ony macho etip kórsetedi. Biraq Pýtınniń betin áıel tárizdi boıap salǵan sýret ony geı bolsa kerek degen tuspalǵa jeteleıdi. Biraq bul fotoshopty jasaǵan syqaqshy qysymǵa ushyrap jatyr.

Reseı Pýtınniń «boıanyp alǵan» sýretin jarıalaýǵa resmı tyıym saldy, bıliktiń pikirinshe onda «prezıdent standartty emes seksýaldyq baǵytty ustanady» degen tuspal bar jáne sýret geılerdi qorlaıdy.

Reseı ádilet mınıstrligi naýryzdyń 30-y kúni sýretti tyıym salynǵan «ekstremıstik materıaldar» tizimine qosty, 2016 jyly mamyrda Tver qalasynyń soty sondaı sheshim shyǵarǵan edi. Pýtınniń sýretin «VKontakte» áleýmettik jelisinde jarıalaǵan Aleksandr Svetkov esimdi adamǵa «jekkórinish týdyrdy» degen aıyppen is qozǵaldy.

Svetkov «VKontakte» jelisine jarıalaǵan basqa da sýretteri úshin aıyptalyp otyr, onyń ishinde násilshildik pen mıgranttarǵa qarsy ekenin anyq baıqatatyn dúnıeler bar. Qazir onyń jelidegi akkaýnty jabyldy. Tver sotynyń sheshimi de, ádilet mınıstrligi de Svetkov jarıalaǵan sýretterdiń ishinde «boıanǵan Pýtınniń» sýreti qaısy ekenin naqtylap aıtpaıdy. Svetkovtyń ózi qylmystyq jaýapkershilikten bosatyldy, biraq keıin psıhıatrıalyq aýrýhanaǵa jatqyzyldy.

TJ Journal saıtynyń jazýynsha (ádilet mınıstrliginiń sýretke qatysty sheshimi týraly alǵash jarıalaǵan saıt), Pýtınniń ondaı sýretteri ınternetti talaı jyldan beri sharlap júr. Ol sýretterdiń keıbirinde Pýtın premer-mınıstr Dmıtrıı Medvedevpen birge salynǵan, Medvedevti de boıandyryp qoıǵan.

Tver sotynyń sheshimin qaıtalaǵan ádilet mınıstrligi «Tyıym salynǵan sýrettegi adamnyń túri Pýtınge uqsaıdy, betinde boıaýy bar – kirpigi men erni boıalǵan, avtor Reseı prezıdentiniń seksýaldyq baǵdaryn basqasha kórsetpek bolǵan» dep málimdegen.

Sýretke Pýtınge daýys bergen saılaýshylardy LGBT (lesbı, geı, bıseksýal jáne transgender) ókilderimen salystyrýǵa uqsaıtyn taqyryp qoıylǵan - «Olardyń sany kóp deıdi, ol jaǵyn men bilmeımin» degen jazý bar. Taqyryptaǵy sóz geılerge qarsy qoldanylatyn ınternet-memge uqsaıdy.

Sheshim shyǵarǵan sot pen mınıstrlik Pýtınniń fotosyn qoldaný zańsyz ba, álde taqyryby zańǵa qaıshy ma - ol jaǵyn anyqtap kórsetpeıdi. Jekkórinishti qozdyrý jaǵdaılaryn baqylap otyrǵan quqyq qorǵaýshylar men belsendilerdiń aıtýy boıynsha, Reseı bıligi keıingi kezde «ekstremıstik» sanalatyn materıaldarǵa tózbeıtin bolǵan.

Reseı bıligin synaýshylar bıliktiń jekkórinishke toly násilshil pikirlerdi ǵana emes, konstıtýsıamen qorǵalǵan saıası pikirlerdi de qýdalaıtynyn aıtady. Pýtın 2013 jyly zań arqyly kámálet jasqa tolmaǵandar arasynda «dástúrli emes seksýaldyq qarym-qatynasty nasıhattaýǵa» tyıym salǵan edi, sondyqtan ony lıberal qarsylastary gomofob sanaıdy.

Pýtın «geılerdi nasıhattaýǵa qarsy» dep atalyp ketken zańdy «balalardy qorǵaý úshin qabyldaǵanyn» aıtyp, zańnyń «LGBT quqyqtaryn buzbaıtynyn» málimdedi. Quqyq qorǵaýshylar «zań LGBT ókilderine qarsy zorlyq-zombylyqty kúsheıtti» deıdi. Al ásireultshyldar Pýtın men onyń úkimetin «azshylyq toptarǵa tym tózimdi» dep aıyptaıdy.

Karl Shrektiń maqalasyn aǵylshyn tilinen aýdarǵan – Dınara Álimjan.