Toıdan toıyp shyqtyq. Jeńil mashınanyń ishinde jeńil bas aınalýmen masaırap otyrmyz. Men aldyndamyn. Ne degenmen bir aýyldyń bas dárigeri atym bar emes pe? Kúıeýimniń qaıtys bolǵanyna alty aı. Búgin birinshi ret toıǵa barýym. Kópten bergi syrtqa shyǵýym. Qurbym bizben birge júretin serikterdiń dál ortasynan oıyp turyp oryn almaqshy. Qansha degenmen boıdaq aty bar. Ári ákimshilikte bildeı bir nusqaýshy. Neǵyp turmyz dep suraǵanymyzǵa, júrgizýshi «toı ıeleri taǵy eki kisini ala ketersiń» degenin aıtqan. Qurbym ekeýmiz toı shattyǵy áli jalǵasaryna máz boldyq. E, meıli. Shaldaý bolsa shalqyp, jastaý bolsa ázilimiz jarasyp jetermiz. Aýylǵa deıin qansha bir jer bar. Óz qıalyma semirip, toıdan sarqytqa dep bergen jýan bótelkeni syrtynan bir sıpap óttim. Basytqy da daıyn. Qazy-qarta, pisken et.
Kóńilimizdi nildeı buzyp, mashınaǵa bir aqsaq shal men búkshıgen kempir jaqyndady. Qap! Onymen turmaı kempirdiń shyryldaq daýysymen «áı, qyzym, myna shaldyń jambasynda temir bar edi. Aldyńdaǵy oryndy berseń qaıtedi? degeni, mássaǵan! Jetpegeni osy edi. Qınalsam da syr bermeı sozalańdaı túsip, oryn berdim. Ne bar eken, súıegin saýdyratyp, toı dep, otyrmaı ma úılerinde! Qurbym da qıaldaǵy jigitterdiń elesi kókke ushqanyna qyrsyǵyp «ný, ı narod!» dep nyǵyrlady. Maǵan oryn bosatqan bolyp shúıkedeı kempirge aıaǵyn tarbaıta ysyryp, shyntaǵyn tirep qoıady. Oryssha boqtaıtyn ádeti bar edi. «Ev» deı bere shashalyp qıqyldady da qaldy. Kempir shúkattaı bolyp salmaqty ma nemene, mashına solaı qaraı eńserilip bir basyldy.
Pissimilla Rahman Rahym! E, Alla, jolymyzdy ońǵara kór! dep qoıady ózi ap-anyq etip. Ánsheıinde úlkender salt boıynsha erininiń úshin ǵana jybyrlatqanyna úırengen basymyz, myna Kempirdiń bar daýysymen aıtqanyn ersi kórip qaldym.
Júrip kettik. Qurbym áli jótelip otyr, áli jótelip otyr. Kempir de qarap otyrmaı:
– Demińdi aýzyńmen alyp, murynyńnan syzdyqtatyp shyǵar, dep ýkazanıe berip qoıady eshe! Oǵan bolatyn jótel joq.
Sý bar ma deıdi taǵy taqyldap. Qurbym sýdy bótelkeniń aýzynan ishti. Joq, qoıar emes. Kempir de jaǵalasyp, «sýdy shaınaǵan qusatyp asyqpaı urtta dep qoıaryn qaıtesiń. Tıylatyn jótel kórinbeıdi.
Endi kempir eńserile burylyp, dóńkıip otyrǵan qurbymnyń naq jelkesine óziniń kishkentaı alaqanyn qoıdy. «Ózińniń oń alaqanyńdy jalańash etińe tıgizip alqymyńnan usta» dep buıyrdy.
Sol kezde shaly burylyp, jaısyz otyrdyń-aý dep aıap qoıady. Qara bulardy, «Qozy Kórpesh – Baıan» bola qalýyn!
– Eshteńe etpes, myna bala qınalyp keledi, – deıdi kempir. Ózi bir qolymen aldyńǵy kreslodan myqtap ustap alǵan. Jol shoqalaq, jaısyz. Birin-biri qamqorlaýyn!
Keıin qurbym eske alady. Tıtimdeı qolyn salyp jibergende jalańash etime kólbaqa salyp jibergendeı dir ettim. Sodan keıin alaqany yp-ystyq bolyp janym jaılandy.
Biraq men boqtaı bergenimde, judyryqtaı birdeńe aýzyma kirip ketken sıaqty bolǵan. Sol baryp jatyryma solq ete tústi. Álgi kempir duǵa oqyǵanda birtindep kókiregime keldi. Sekirip-sekirip alqymyma kóteriledi. Biraq shyqpady.
Teńselip-teńselip asqazanymda qalyp qoıǵandaı. Endi mine, neshe apta boldy, asqazanym kúıedi de turady.
Eki ret meniń aýrýhanamda jatyp emdeldi. Analızderiniń bári durys. Biraq tamaq batpaıdy. Zond jutqanda asqazan kúldirep kúıip qalǵandaı bolyp kórinedi.
Bolmaǵan soń halyq emin jaǵalady. «Bireýdi ońdyrmaı renjitipti. Keshirim surasyn» dedi. Ne hıkmet? Kimnen keshirim suramaqpyz? Dáý de bolsa sol apadan shyǵar? Tegin kisi emes. Emshisiz be degenimizde, «qaıdaǵy. Ózderiń jas bala aýyrsa ótekpen matany qyzdyryp baspaısyńdar ma? Bul da sol sıaqty. Tek myna qyzym meniń aıtqanymdy tyńdamaı, óz alaqanyn kókiregine baspaı keledi. Aýrý ishke túsip ketetin boldy» degen. Biz soǵan sendik.
Sol apa osy jazǵanymyzdy oqyp, biz sıaqty shalqyp sóılep, esiriktengen beısharalardy keshirse eken deımiz. Úlkenge qurmet, kishige izet etkendi umyttyratyn jyndy sýdy endi urttap almaıtyn boldyq. Men tek naýqas jandardy emdep el alǵysyn alýdy ǵana maqsat tuttym. Eki qarǵamnyń tileýin tilep qana otyramyn. Qurbym bolsa ınelikteı búgilip janymen qaıǵy. Ol áli turmys quryp úlgermegen edi. Apa, keshirińizshi. Siz keshirseńiz Alla keshiredi deıdi. Keshirińizshi, apa!
Qurbylardyń ótinishin qaǵazǵa túsirdim.
Markıza BAZARBAEVA
