Oı men ishki daýys eki bólek dúnıe. Alaıda, ishki menimizden góri bir-birimen shyrmaýyqtaı negizsiz shatasqan shetsiz oılarǵa kóp berilemiz-aý shamasy. Iá, adamnyń oıy sheksiz ǵoı shirkin... Júırik oılar keıde qulatady, keıde sharyqtatady, bir oı bir oıǵa qarsy bolsa, bir oı bir oıǵa dushpan tektes, endi bir oı aqylshyń bolsa, endi biri qıalyń... Osylaısha, shaıqas ústindegi sanamda arpalysyp jatqan túrli qarbalas oılarǵa shomylyp ketken bolatynmyn. Kenet, jumys ústinde Nurǵısa aǵam habarlasty.
- Alo?!
- Alo, Saıa, úıdiń kilti sende me? - degen aǵamnyń daýsy asyǵys shyqty.
- Iá, ózimmen birge alǵanmyn - dedim.
- Jaıdarbek kóke kelip tur, tez jumysyńnan suran da, kiltti úıge jetkizshi - dedi.
Kútpegen habar boldy, jumystan suranyp, ústel ústindegi zattarymdy apyl-ǵupyl jınadym da, joldan taksı ustap, úıge qaraı bettedim. Jaıdarbek kókeni stýdenttik jyldardan beri tanıtynmyn. Jol-jónekeı sol kezdegi armanymnyń oryndalǵan sáti eriksiz esime túsip otyrdy.
2011 jyldyń tamyz aıy edi. Respýblıkalyq «Egemen Qazaqstan» gazetiniń bilim berý granttary ıeleriniń tizimi shyqqan nomerinen Ál-Farabı atyndaǵy qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń stýdenti atanǵanǵanymdy bilip, tóbem kókke bir eli jetgendeı qýanǵan bolatynmyn.
Bul jańalyqty ata-ana, baýyrlarymnan bólek Jaıdarbek kókemde biletin. Jasy qyryq besti alqymdaǵan, bizdiń úımen týystaı qarym-qatynasta bolyp, etene aralasyp ketken Jaıdarbek kóke, óner jolyndaǵy Nurǵısa aǵamnyń ustazy.
- Aınalaıyn, Saıa qyzym, qýanyshyń artyp, armandar oryndalsyn! Ózińmen jasty ulym bar edi, esimi - Aıtóre. Ol da bıyl QazUÝ-ǵa tústi. Oı, shirkin bizdiń kezimizdegi QazUÝ oqytýshylarynyń sarqyty qaldy ma eken? Ol kezdegi jataqhana, stýdenttik shaqta erekshe qyzyq edi ǵoı - degen, Jaıdarbek kóke saǵynyshyn jasyra almady.
- Jyly lebizińiz armandarymdy eselep, qanattandyra túskendeı boldy, raqmet kóke - dep, rızashylyǵymdy bildirdim. Munan soń, ekeýara áńgimege erik berdik.
- Seniki qaı fakúltet?
- Ádebıettiń maıdany bolǵan fılologıa fakúltetine tústim, - dep maqtanyp qoıamyn.
- Al kerek bolsa!!! Jańa ǵana bir ýnıversıtet dep jatqan edik, tipti bir fakúltette oqıtyn bolypsyńdar ǵoı, keremet! Aıtórege seni aıtyp qoıaıyn, aǵasy bolyp qaraılasyp júrsin, - dep, qamqorlyq peıilin bildirgen edi. Bul áńgimeden keıin arada qansha jyldar ótse de aǵany kórgen emespin. Qıalymmen oı-aralas ótkendi shomylyp otyryp, zymyraǵan kólikpen úıge qalaı jetkenimdi ańǵarmaı da qalyppyn.
Darbaza aldynda kútip turǵan aǵany kórgen boıda jaqynymen kórisýge asyqqan qýanyshym sý sepkendeı basyldy. Óz kózime ózim senbeı, shoshynǵandaı «selk» ete qaldym, týrasynda ázer degende tanydym. Jadyranqy júzi ájimge kómkerilip, keń jaýyryndy ıyǵy búkirlikpen almasyp, samaıdaǵy shashtary aq basypty. Aǵaǵa qarap, «alty jyl ishinde adam osynshama qartaıa ma?» dep, kúbirlep qoıamyn ishimnen. Lezde oıymdy jınaǵandaı bolyp, tandanysymdy baıqatpaýǵa tyrystym.
- Salamatsyz ba, kóke! Ǵafý ótinemin, úıdiń kilti mende qalyp ketipti, kóp kútip qaldyńyz ba? Qalaı jettińiz?
- Shúkir, aman-esenbiz dedi, – salqyn únmen.
Úıge kire salysymen as bólmesine daıarlyqty ázirlep, dastarhan jaıdym.
- Oraza ustaǵan edim, kún ystyqta kóp jol júrgendikten be, álde jumystyń kóptiginen bolar aýzymdy ashyp qoıdym, - degen Jaıdarbek aǵa balasha qýystanyp qaldy.
- Densaýlyq pen jaǵdaıǵa da baılanysty ǵoı - dep, jubatqynsydym.
Júzine urlana qarasam álde-qalaı muń bar sekildi, janary solǵyn tartqan sondaı tuńǵıyqty, erekshe muńly kórindi.Oıy bir jerde emes ekeni aıdan anyq kórinip tur. Ne de bolsa bir qısynsyz jaǵdaıdyń oryn alǵanyn júregim sezgendeı boldy. Óz oıymmen arpalysyp otqanda únsizdik uzaǵynan oryn aldy. Úlken jastaǵy adammen syılastyǵyń ǵana bolmasa áńgimeń qaıdan jarassyn?!
- Aıtóreni kórip turasyn ba?
- Iá, kórip turatynmyn. «Ol sizge múlde uqsamatyn. Erketotaı, sýyqqandy, birbetkeı bolyp kórindi. Ómirge beıqam qaraıtyn, janary bir núktede tura almastan, jaltarylatyn oısyz kózdi kórindi... Arzan toptan quralǵan adam oıynyń saıazdyǵynan qorqamyn» - dep óz oıymdy ishteı ǵana jetkizdim.
- Ol búginde otbasyn quryp, úılengen, - degen aǵanyń daýysy qýanyshtan emes zildi, kúrsinispen shyqty.
- Oo, quttyqtaımyn, baqytty bolsyn! - dedim qýanyshty habar ekenin eskerip. Taǵy da úzik-úzik únsizdik oryn aldy. Alqymy tamaǵyna kelgendeı aǵa «ýh» dep tereń tynystady. İshtegi alaı-dúleı bar álemin aqtaryp, jaıyp salǵysy kelgendeı, óz ulymnyń ulan asyr toıynda, qýanyshty kúninde bólise almaǵan sorly beıbaq ákemin, - degen daýysy dirildep, óktem shyqty. Sol sátte «Qalaı sonda? Ne boldy? Barlyǵyn basynan túsindirip aıtyńyzshy» dep aıtqym-aq keldi...
- Anaý, ne bar ǵoı, sýretterin sotkadan kórýge bolady eken ǵoı... Kelinimniń túrin de kórmedim, kim? Qaıdan?
- Aa, ınstagram jelisin aıtasyz ba?
- Bilmeımin, aǵaıyndardyń ul-qyzdary kórsetip jatady ǵoı áıteýir.
- Ulyńyzdyń tolyq aty jónin aıtasyz ba?
- Aıtóre Toıshybekov.
- Mmm, qazir izdep kóreıin. Mine taptym, alaıda eshqandaı sýret júktemepti.
- Aǵaıyndardan estip-bilip turamyn, jaqynda Máskeýden kelipti, kelinim sondaǵy ýnıversıtetterdiń birinde magıstratýrada oqıdy eken, anasy bári Almatyda. Aıtóre qaıyn jurtymen turady eken-mys.
- «Tegi shıelenisýdiń shegi osy shyǵar. Óz balasyna orta jolda bóten bolǵan qaı ákeni kórdińiz. Basynan aıtpasańyz men eshteńeni uǵar emespin» - dedim ishimnen. Meniń dym túsinbegenimdi uqsa kerek, aǵyl-tegil barlyǵyn basynan jaıyp saldy.
- Men kezinde qandaı adam edim, kim edim?! Otbasynda otaǵasy, ul-qyzǵa áke, ustazǵa shákirt, tanysqa syıly, dos-jaranǵa «Jáke» edim?! Bir sátte bıznesim toqyraýǵa ushyrap, jumysymnan jala jabylyp temir tordyń arǵy jaǵynan bir-aq shyqqan edim, ózge túgil ózime de bótenge aınaldym. Áıelim birjola menen ketti, ulym ózimnen bezdi, qazir betimdi de kórmeıdi, kezinde Jáke dep júretin aǵaıyn-týys, dos-jaran da teris aınaldy. Kimge ókpeleımin, bar bolǵany ústime jabylǵan qara kúıeni arqaladym da kettim. Óz taǵdyryna ózi nalyǵan men bir beıbaq janmyn...
Er adamnyń janary jasqa tolýyn óz kózimmen alǵash ret kórýim osy edi. Aýzyma qum quıyldy, ákesimen jasty adamdy tipti ómirlik tájirıbesi de joq myna men ne dep jubataıyn?!
«Bala – áke men ananyń baýyr eti, et-júregi emes pe!? Orta jolda qalaısha ana sútinen bezinip, ákeden bas tartar... Sabyr, sabyr etińizshi az ǵana... Er adamsyz ǵoı, eńseńizdi kóterip shydamdylyq tanytsańyz eken... Qara da turyńyz, osydan men aıtty dersiz ulyńyz, otbasyńyz áli-aq sizge oralady... Qolymnan kelgeni bári jaqsy bolyp ketedi» - dep ol kisini ishteı ǵana jubatam.
Taǵdyrlardy jarylqaıtyn Qudaı emespin árıne, biraq qatty aıadym...
Saltanat Esenqulova
