Ájem, aqyryndap óz bólmesinen shyǵyp, qonaq bólmege kirip kele jatty. Qonaq bólmede nemeresi men kelininiń daýystary shyǵyp turǵan edi:
Kelini:
— Balam, kel, dastarhanǵa otyr, sorpańdy quıyp qoıdym, sýytpaı iship al!»
Qonaq bólmeniń bir buryshyndaǵy óziniń aýyldan alyp kelgen kórpesiniń ústine otyrǵan ájesin kórgen nemeresi:
— Áje, kel birge tamaq jeımiz, — dedi.
Qart ana bir kúrsinip alyp:
— Úıdiń otaǵasy kelmeı turyp dastarhanǵa otyrýǵa bolmaıdy. Ákeńiz kelsin, birge jeımiz, buıyrsa!»
Kelini:
— Oıbaaı, apa! Bul ádetterdiń zamany ótti, eskerdi ǵoı. Qazirgiler kim ash bolsa dastarhanǵa sol otyrady, balańyz kelip, ózi jeı beredi, — dedi.
— Qyzym, adamdardyń óz ádebi sekildi úıdiń de óz ádebi, zańdary bar.
Nemeresi shydaı almaı, sózge aralasyp:
—Oı, áje, ne ol úıdiń ádebi?!» degen dedi.
Qart ana bylaı dedi:
— Biz kishkentaı kezimizde ákemizdiń aldynda durys otyrýdy úırenetin edik. Úıde ata –anamyzdyń aldynda aıaǵymyzdy sozyp otyrmaıtynbyz, úlkenderimiz sóılesip otyrǵanda olar ruqsat bermegenshe sózge aralaspaıtynbyz. Bólmege úlkenderimiz kelgende tura qalyp oryn beretinbiz. Ákemiz dastarhanǵa otyrmaı turyp biz eshqashan otyrmaıtyn edik. Ákemiz kelip: «Bısmılla, al kelińder!» dep aıtatyn. Barlyǵymyz júgirip kelip otyra qalar edik. Sońynda dastarhan batasy oqylatyn. Otbasymen jegen tamaqtan dámdi tamaq bola ma, qulynym! Bul dastarhan ádebi!»
Nemeresi:
— Oı, áje, bulardan stress bolmaısyz ba?!» dedi.
— Joooq, qulynym! Bizdiń zamanymyzda qurmet bolǵan jerde mahabbat birge júretin. Mahabbat bolǵan jerde qaıdan stress bolsyn. Tamaqtar dámdi, uıqymyz tynysh. Bilesiń ba, men stress degen sózdi osynda, qalaǵa kelip úırendim.
Bizdiń aýylymyzda aqylynyń kemistigi bar bir bala bolatyn. Bári ony «Jyndy, Ibrahım» deıtin. Ol kezde sol jyndy Ibrahımde stressiz, baqytty bolatyn. Keshke deıin kóshede balalarmen oınaıtyn, qarny ashsa bir esikti qaǵatyn. Qaı esikti qaqsa da, ony úı ıeleri toıǵyzyp jiberetin edi. Shashy ósip ketse shashtaraz shashyn qıyp qoıatyn. Hamamshy ony shomyldyryp turatyn. Juma kúnderi aýyl kisileri onyń qolynan ustap, namazǵa aparatyn. Eshkim ony kemsitpeıtin.
Qazir eshqandaı nársege qurmet qalmady. Qarashy, úılerge de qurmet joq! Kesh bolsa da perdeler jabylmaǵan, barlyq úılerdiń úı ishi kórinip tur, biraq eshkim uıalmaıdy.
Biz kesh batpaı turyp, perdelerdi jaýyp, jaryqtardy qosatyn edik. Perde jabyq bolsa da ústimizdi aýystyrýǵa uıalyp, jerge shógip aýystyratyn edik. Syrttan kóleńkemiz kórinbeýin oılap uıalatyn edik.»
Osy kezde beti qyzarǵan kelini aqyryndap turyp perdelerdi japty.
— «Úıdiń ádebi perdesiniń jabylyp jabylmaǵanynan belgili bolady» deıtin edi úlkenderimiz, — dedi ájem.
Úıdiń aldyna eshkim ish kıimderin ilip qoımaıtyn, kórshilerden uıalatyn edi. Men kishkentaı kezimde shalbarymdy úıdiń aldyna ilip qoıǵan edim, anam kelip «qyzym, ákeń búgin aýlaǵa shyqqan kezde seniń shalbaryń ilýli turǵan, qalaı uıalǵanymdy bilseń ǵoı. Ekinshi ret ortaǵa ilme, úıdiń artyna il, ústinen juqa mata ilip qoı», — dedi. Men ol kezde 12 jasta edim. Anam buny maǵan sóılegen kezde jer jarylyp jerge kirip ketsem eken dep turdym uıalǵanymnan. Qazir qalaı? Ótkende taza aýamen dem alaıyn dep balkonǵa shyǵyp edim, qarsydaǵy kórshimiz barlyq kirlerin asyp qoıypty, uıalǵanymnan ishke kirip kettim.
— Búgin tamaqtardy syrtta jeıtin boldy, «kóz qurmeti» degen bolady, ony eshkim oılamaıdy. Biz bazardan satyp alǵanymyzdy ádemi páketpen úıge alyp kelip, sonymen dámdi tamaq jasaıtyn edik. Kózge qurmet jasaýymyz kerek, qyzǵanysh bolady... Ol tamaqty alýǵa aqshasy jetpeıtinder de bar, solarǵa qurmet kórsetýimiz kerek.
Bizdiń Paıǵambarymyz (s.a.s) «Tamaǵyńyzdyń ıisimen kórshińizdiń úıinde azan oqymańyz» dep aıtty.
Úıdiń taǵy bir ádebi bar, eń mańyzdysy da osy...
Úıdegi jaǵdaılar eshqashan syrtqa shyǵarylmaýy kerek: jegenimiz, ishkenimiz, áńgimeler, urystar...
Bul da úıdiń bir ádebi, eshkimge aıtylmaýy kerek. Sol úshin úı ishindegi máseleler ońaı sheshiledi. Paıǵambarymyz da, ásirese áıelimen kúıeýi arasyndaǵy áńgimeler eshkimge aıtylmaıdy, bul kúná bolyp tabylady degen hadıster aıtqan, solaı emes pa «Láılam!» dedi kelinine...
Leıla uıalyńqyrap:
— Iá anashym!, — dedi aqyryn daýyspen.
Nemeresi:
— Áje, qazir feısbýk degen nárse bar, adamdar restoranda otyrǵanyn, ne jegenin sýretke túsirip myndaǵan adamǵa kórsetedi!»
— Oıbúúúı... Adamdar ne jegenin aıta ma?»
— Árıne, áje, ár nárseniń fotosýreti bar. Qydyrǵan jerleri, ne jegenin, ne kıgenin, jubaılary alǵan gúlderdiń ústine jazylǵan tilekterdiń de fotosýreti bar»
— Qulynyyym aý, sen ne aıtyp otyrsyń? Aqyr zaman jaqyndap qaldy ma? Úıler tyr jalańysh qaldy ma?, — dep kózi jasqa tolyp, áńgimesin jalǵastyrdy:
— Biz otaǵamyzdyń aldynda birge júrýge uıalatyn edik, jesirler bar, turmys qura almaıtyn qyzdar bar. Olardyń kóńilderin jaralaǵymyz kelmeıtin. Otaǵamyzdan bir qadam artta júretinbiz.
Qázir bolsa kóshede urysyp turady, súıisip turady, jastar...
Árıne, ar-uıat bolmaǵan jerde meıirim de qalmaıdy. Úlkenderimizge qurmet etsek bul úıimizdiń bereketi bolar. Úıdiń uıaty jabylǵan perdeler bolatyn. Al Mahabattyń uıaty jasyryný. Kózdiń uıaty kózde. Deneniń uıaty jabyq kıimder. Uıalý, ar namys ımannan keletin nárseler.
Kelini:
— Durys aıtasyz, anashym. Biz ar – namysymyzdy umyttyq, — dedi.
Nemeresi qasyǵyn aqyryndap qoıyp:
— Men ákem kelgende tamaq jeımin, anashym, — dedi.
Ájesi aıtqan sózderiniń kelini men nemeresine áser etkenin baıqap Qudaıǵa shúkir dedi.
Áńgime áleýmettik jeliden alyndy
